Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2014/700 E., 2016/773 K.

SUÇ: Çevrenin kasten kirletilmesi

HÜKÜM: Mahkûmiyet, suç duyurusunda bulunulmasına

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret, bozma

Katılan Kurum vekili tarafından, Malatya Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü elemanları hakkında görevi ihmal suçundan suç duyurusunda bulunulmasına dair kararın temyiz edildiği ancak temyize tabi bir karar olmadığı anlaşılmıştır.

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı, yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

I. HUKUKİ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkemenin kararı ile çevrenin kasten kirletilmesi suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 181 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci ve 51 inci maddeleri uyarınca, 1 yıl 10 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve verilen cezanın ertelenmesine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafiinin temyiz isteğinin; davaya konu atıkların tehlikeli atık sınıfında olmadığına, katılan Kurum vekilinin beyanları ile de bu durumun sabit olduğuna, zarar unsurunun tespiti için mutlaka ölçüm yapılması gerektiğine, müvekkiline ceza verilmesinin usûl ve yasaya aykırı olduğuna, bu nedenlerle ve resen tespit edilecek sebeplerle hükmün bozulmasına yönelik olduğu belirlenmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

1. Organize Sanayii Bölgesi 9 uncu Caddde No:12 Merkez/Malatya adresinde faaliyet gösteren Sarı Tombiş Süt Sanayi Tarım Hayvancılık Yatırım Pazarlama Limited Şirketinin çevreye atık su bırakarak ekili arazilere zarar verdiği yönünde yapılan ihbar üzerine yapılan soruşturma sonucunda ,sanık hakkında çevrenin kasten kirletilmesi suçundan açılan davada, 30.06.2013 tarihli olay yeri bilgi görgü ve tespit tutanağı, katılan Z.Y.'nin aşamalardaki beyanları, Çevre Sağlığı İl Müdürlüğü'nün 09.07.2013 tarihli inceleme raporu, 09.10.2015 tarihli bilirkişi raporu ile tanıklar Ö.Ö. ile C.Ş.'nin beyanlarına göre sanığın atılı suçu işlediği Yerel Mahkemece kabul olunmuştur.

2. Sanığın atılı suçlamayı kabul etmediği anlaşılmıştır.

3. 30.06.2013 tarihli olay yeri bilgi görgü ve tespit tutanağı, Çevre Sağlığı İl Müdürlüğü'nün 09.07.2013 tarihli inceleme raporu, 09.10.2015 tarihli bilirkişi raporu ile tanıklar Ö.Ö. ile C.Ş.'nin beyanları dosyada mevcuttur.

IV. GEREKÇE

A. Katılan Kurum Vekilinin Temyiz Sebepleri Yönünden

1412 sayılı Kanun'un 305 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince, ceza mahkemelerinden verilen hükümlerin temyiz olunabileceği, 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinde ise beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkûmiyet, güvenlik tedbirlerine hükmolunması, davanın reddi ve düşme kararlarının hüküm türleri olarak düzenlendiği, Yerel Mahkemenin suç duyurusunda bulunma biçimindeki kararının, anılan düzenlemeler doğrultusunda temyizi kabil olmadığı anlaşılmıştır.

B. Sanık Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

1. Sanık Müdafiinin Temyiz Sebepleri Yönünden

Tüm dosya kapsamı, katılanın aşamalardaki beyanları, 30.06.2013 tarihli olay yeri bilgi görgü ve tespit tutanağı, Çevre Sağlığı İl Müdürlüğü'nün 09.07.2013 tarihli inceleme raporu, 09.10.2015 tarihli bilirkişi raporu ile tanıklar Ö.Ö. ile C.Ş.'nin beyanlarına göre sanığın atılı suçu işlediğine, sanık tarafından kirliliğin ortada kaldırılmasının, suçtan meydana gelen veya meydana gelebilecek olan zararların karşılanması anlamına gelmeyeceği, çevre kirliliğine neden olan eylemlerin ekosistemler üzerinde bırakacağı etki de düşünüldüğünde, maddi olarak karşılığı tespit edilebilecek bir zarardan çok daha fazlasının meydana geldiği veya meydana gelme ihtimalinin bulunduğu değerlendirildiğinden, 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesinin uygulanmaması yönünde Mahkemenin takdir ve gerekçesinde hukuka aykırılılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Sair Temyiz Sebepleri Yönünden

Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, Mahkemenin yargılama sonuçlarına uygun şekilde oluşan inanç ve takdirine, incelenen dava dosyası içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak,

a. 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi uyarınca temel ceza belirlenirken, anılan maddenin birinci fıkrasında yedi bent halinde sayılan hususlar, aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrasındaki "Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur." biçimindeki yasal düzenleme ile dosya kapsamı birlikte değerlendirilip, denetime olanak verecek şekilde ve somut gerekçeler de gösterilerek ilgili kanun maddesindeki cezanın alt ve üst sınırları arasında takdir hakkının kullanılması zorunluluğuna uyulmayarak, adalet, hak ve nesafet kuralları ile orantılılık ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde temel cezanın en üst hadden belirlenmesi,

b. Hükümde, 5237 sayılı Kanun'un 62 nci maddesinin birinci fıkrasının uygulanması esnasında yapılan hesap hatası sonucu sonuç ceza 1 yıl 8 ay yerine 1 yıl 10 ay olarak belirlenerek fazla cezaya hükmedilmesi,

c. Uzun süreli hapis cezası ertelenen sanık hakkında, 5237 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendindeki kendi altsoyu üzerindeki haklar dışındaki diğer haklardan yoksun kılınma kararı verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

d. 17.10.2019 gün ve 7188 sayılı Kanun'un 24 üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, 5271 sayılı Kanuna 7188 sayılı Kanun'la eklenen geçici 5 inci maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin, Anayasa Mahkemesi'nin 14.01.2021 tarihli ve 2020/81 Esas, 2021/4 Karar sayılı kararıyla "basit yargılama usulü" yönünden Anayasa'nın 38 inci maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve 5271 sayılı Kanun'un 251 inci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren suç yönünden; Anayasa'nın 38 inci maddesi ile 5237 sayılı Kanun'un 7 ve 5271 sayılı Kanun'un 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunduğu belirlendiğinden,

Karar hukuka aykırı görülmüştür.

V. KARAR

A. Katılan Kurum Elemanları Hakkında Yapılan Suç Duyurusu Kararı Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenle, Yerel Mahkemenin kararına yönelik katılan Kurum vekilinin temyiz isteğinin, 1412 sayılı Kanun'un 317 nci maddesi gereği, Tebliğname'ye uygun olarak, oy birliğiyle REDDİNE,

B. Sanık Hakkında Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle, Yerel Mahkemenin kararına yönelik sanık müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.01.2024 tarihinde karar verildi.