Yargıtay 4. CD 2021/24825 E. 2024/4289 K.

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2016/20 E., 2016/259 K.

SUÇLAR: Görevi yaptırmamak için direnme, hakaret

HÜKÜMLER: Mahkûmiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Sanık hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun'un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun'un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun'un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

Yukarıda tarih ve sayısı belirtilen incelemeye konu Yerel Mahkeme kararı ile sanık hakkında,

1. Görevi yaptırmamak için direnme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 265 inci maddesinin birinci ve dördüncü fıkraları, 43 üncü, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 5 yıl 7 ay 15 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına,

2. Hakaret suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi ve dördüncü fıkrası, 53 üncü ve 58 inci maddeleri uyarınca 2 yıl 11 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına ve mükerrirlere özgü infaz rejiminin uygulanmasına, karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanığın temyiz isteğinin;yaptıklarını hatırlamadığını, pişman olduğunu, bu nedenlerle ve resen tespit edilecek sebeplerle hükümlerin bozulması gerektiğine yöneliktir.

III. OLAY VE OLGULAR

Sanığın, elinde bıçak olduğu halde ve alkollü bir vaziyette sağa sola saldırmakta olduğu, şikayetçi polis memuru ... Ç.'yi ikna etmek istediği sırada sanığın şikayetçiye karşı bıçak savurduğu, bunun üzerine şikayetçi polis memuru ...'nın bıçağı bırakmasını sağlamak için havaya bir el ateş ettiği, sanığın kaçmaya başladığı ve kendisini yakalamak isteyen polis memurlarına direndiği, şikayetçi polis memuru ....'ya bıçak savurduğu, olay sırasında "S...gidin lan." diyerek şikayetçilere hakaret ettiği, eylemlerinin sanığın savunması, şikayetçilerin beyanları, tutanaklar ve tüm dosya kapsamı karşısında sabit olduğu Yerel Mahkemece kabul edilmiştir.

IV. GEREKÇE

A. Sanık Hakkında Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığa yükletilen görevi yaptırmamak için direnme eylemiyle ulaşılan çözümü haklı kılıcı zorunlu öğelerinin ve bu eylemin sanık tarafından işlendiğinin Kanuna uygun olarak yürütülen duruşma sonucu saptandığı, bütün kanıtlarla aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların temyiz denetimini sağlayacak biçimde ve eksiksiz sergilendiği, özleri değiştirilmeksizin tartışıldığı, vicdani kanının kesin, tutarlı ve çelişmeyen verilere dayandırıldığı,

Eylemin doğru olarak nitelendirildiği ve Kanunda öngörülen suç tipine uyduğu,

Cezanın kanuni bağlamda uygulandığı,

Anlaşıldığından,

Sair yönlerden yapılan incelemede hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Sanık Hakkında Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Sanığın bozma sebebi dışındaki temyiz isteği ve vesair nedenler yerinde görülmemiştir. Ancak,

Sanığın savunması, olay tutanağı ve tüm dosya kapsamı karşısında; sanığın polis memurlarına "S.. gidin." diyerek hakaret ettiği olayda, sanığın hakaret suçunu işleme kastının yoğunluğu gözetildiğinde, ..., hak ve nesafet kuralları ile orantılılık ilkesiyle bağdaşmayacak şekilde temel cezanın en üst hadden belirlenmesi,

Nedeniyle karar hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A. Sanık Hakkında Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünün (A) bendinde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkeme kararında sanık tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve dikkate alınan sair hususlar yönünden herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy çokluğuyla ONANMASINA,

B. Sanık Hakkında Hakaret Suçundan Kurulan Hüküm Yönünden

Gerekçe bölümünün (B) bendinde açıklanan nedenlerle Yerel Mahkeme kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun'un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

02.04.2024 tarihinde karar verildi.

KARŞI OY

Sayın çoğunluk ile aramızdaki uyuşmazlık sanığa görevi yaptırmamak için direnme suçundan en üst sınırdan ceza verilip verilemeyeceğine ilişkindir.

Cezanın belirlenmesi kavramının iki yönü bulunmaktadır:

1. Soyut Belirleme : Kanun koyucu tarafından suç olarak belirlenen eylem için öngörülen cezanın alt ve üst sınırıdır.

2. Somut Belirleme: Hakim tarafından yerine getirilen bir faaliyet olup, suçun karşılığı olarak Kanunda yer alan cezanın failin kişiliğine uydurulmasını ifade eder. Hakim yargılama faaliyeti sonucunda failin suçu işlediği sonucuna ulaştığında yasada öngörülen cezayı failin kişiliğine uyduracak şekilde öngörülen alt ve üst sınır arasında bir cezaya hükmedecektir. Yaptırım teorisinin konusunu oluşturan cezanın belirlenmesi günümüz yaptırım hukukunun önemli bir uğraş alanını oluşturmaktadır. Fail yoktur suç vardır anlayışını terk eden günümüz anlayışı suçtan önce fail vardır anlayışını benimsemiştir. Cezanın failin kişiliğine uydurulması gerekir. Hakim bu faaliyeti yürütürken keyfi davranamaz, olası keyfilikleri önlemek için yasalara cezanın belirlenmesinin kural ve ilkeleri konmuştur. Hakim cezayı belirlerken bu kurallara uygun hareket etmek zorundadır. Bu suç ve cezada kanunilik ilkesinin gereğidir.

TCK 61. maddede cezanın belirlenmesinin ilkelerini belirlemiştir. Bu ilkelere yakından bakarsak;

A. Fiile İlişkin ilkeler

a. Suçun İşleniş Biçimi: TCK 61/1 inci maddesinin (a) bendinde yer almaktadır. Suçun işleniş biçimi, failin suçu işlerken gösterdiği tutum ile mağdur ya da üçüncü kişilerin suçtan nasıl etkilendiği hususlarını kapsamakta ve cezanın belirlenmesinde göz önünde bulundurulmaktadır ancak burada suçun işleniş biçiminin, suçun nitelikli hâlini oluşturan ve cezanın arttırılması ya da indirilmesini gerektiren durumlarla aynı anda mevcut olması halinde mükerrer değerlendirme yasağı çerçevesinde ele alınmakta ve söz konusu unsur, tek bir kez değerlendirilmektedir.

b. Suçta Kullanılan Araçlar: Suçun işlenmesinde fail tarafından kullanılan araçlar temel cezanın tayininde değerlendirilmelidir ancak tekrar etmek gerekirse belirtilen araçlarla suçun işlenmesi, kanunda nitelikli hâl olarak düzenlenmişse TCK 61/1 inci maddesi çerçevesinde tekrar değerlendirilmeyecektir.

c. Suçun İşlendiği Zaman ve Yer: TCK’nın 61/1 inci maddesinin (c) bendi uyarınca temel cezanın belirlenmesinde suçun işlendiği zaman ve yer göz önünde bulundurulan ölçütlerden birisidir. Suçun işlendiği zaman ile yer, faile suçun işlenmesinde bir avantaj sağlamakta ise ve bu durum kanunda nitelikli hal olarak öngörülmemiş ise, sanığa verilecek cezanının belirlenmesinde bu hususlar göz önüne alınacaktır.

d. Suç Konusunun Önemi ve Değeri: Temel cezanın belirlenmesinde, failin fiilinden zarar gören suçun konusunun önemi ve değeri, gözetilmelidir. Çifte değerlendirme yasağı burada da geçerlidir.

e. Meydana Gelen Zararın ve Tehlikenin Ağırlığı: Temel cezanın tayininde hâkim, failin gerçekleştirdiği fiilinin sonuçları olan maddi ya da manevi zarar ile tehlikeyi objektif olarak göz önünde bulundurmalıdır.

B. Faile İlişkin ilkeler

a. Failin Kast ya da Taksire Dayalı Kusurunun Varlığı: Failin kasta dayalı kusurunun kapsamı, suçu oluşturan fiil konusunda kararlı ve istekli olması şeklinde ifade edilirken taksire dayalı kusuru ise fiilinin neticesinin öngörülebilir olup olmadığına göre belirlenecektir. Failin kast ve taksir kusurluluğu fiilinin haksızlığına ilişkin bir değerlendirmedir. Ceza belirlenirken fiilin haksızlık içeriğinin ağırlığına bakılmalıdır.

b. Failin Güttüğü Amaç ve Saik: TCK ile benimsenen suç teorisi ile özel kastın terk edildiği onun yerine saik kavramının benimsendiği öğretide ağırlıklı olarak benimsenmektedir. Saik, kastın öncesi aşamasına ilişkin olup, faili suç teşkil eden fiili gerçekleştirmeye yönlendiren, iten nedenler olarak açıklanabilir. Failin saiki ve amacı, cezanın alt veya üst sınıra yaklaşarak belirlenmesini gerektirebilmektedir.

Somut olayımızı değerlendirdiğimizde; Olay akşamı sanığın alkollü bir şekilde elinde bıçak ile etrafa zarar verdiğinin ihbarı üzerine, müşteki polis memurlarının olay yerine gittikleri, sanığı elindeki bıçağı bırakması için uyardıkları ancak sanığın elindeki bıçağı bırakmayarak kaçmaya başladığı, müştekiler tarafından havaya ateş edildiği ve daha sonra sanığın biber gazı ve jop ile etkisiz hale getirildiği ve bu sırada müştekilere hitaben “siktirin gidin” diyerek hakaret ettiği iddiasıyla açılan kamu davası sonucunda yerel mahkemece sanığa hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarından en üst hadden cezalar uygulanarak ceza verilmiştir. Dairemizin hakaret suçuna ilişkin bozma gerekçesine katılmakla birlikte aynı gerekçelerle görevi yaptırmamak için direnme suçundan da en üst hadden ceza verilmesi Anayasanın 138 inci maddesinin birinci fıkrası, 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesinde düzenlenen cezanın belirlenmesi ve bireyselleştirilmesine ilişkin ölçütlerle adı geçen Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci bendinde düzenlenen orantılılık ilkesi çerçevesinde, suçun işleniş biçimi, işlenmesinde kullanılan araçlar, işlendiği zaman ve yer, suç konusunun önem ve değeri, meydana gelen tehlike ile sanığın kasta dayalı kusurunun ağırlığı, güttüğü amaç ve saik de göz önünde bulundurularak temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan makul suretle ayrılmak yerine teşdidin derecesinde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde en üst hadden ceza tayin edilmesine karşı olduğum ve bu yönüyle kararın bozulması gerektiğini düşündüğüm için dairemiz çoğunluğunun görevi yaptırmamak için direnme suçuna ilişkin onama kararına katılmıyorum. 02.04.2024