Karar Detayı

MAHKEMESİ: Sulh Ceza Hakimliği

SUÇ: Cumhurbaşkanına hakaret

Cumhurbaşkanına hakaret suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 29.12.2021 tarihli ve 2021/4780 soruşturma, 2021/2864 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii ... Sulh Ceza Hâkimliğinin 14/01/2022 tarihli ve 2022/117 değişik iş sayılı kararının, Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 22.12.2022 gün ve 2022/139021 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre, şüpheli hakkında Fetö silahlı terör örgütüne üye olma suçundan yapılan soruşturma esnasında, kolluk açık kaynak araştırma raporunda, Cumhurbaşkanının fotoğrafı ile birlikte hakaret teşkil edebilecek birtakım cümleleri içeren paylaşımın şüpheliye ait ... hesabından paylaşılmasının tespit edilmesi üzerine, yapılan soruşturma sonunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca şüphelinin paylaşımlarının onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek şekilde bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle onur şeref ve saygınlığına saldırı niteliğinde olmadığı, somut olayda şüphelinin üzerine atılı hakaret suçu bakımından suçun kanuni unsurları itibariyle oluşmadığı gerekçesi ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş ise de; dosya kapsamındaki mevcut araştırma raporunda tespit edilen, şüphelinin Cumhurbaşkanı ile ilgili olarak alenen "... 12 Yılda Ne Yaptı? 1) KENDİ SİLAHLI KUVVETLERİNİ YOK ETTİ 2) ADALETİ YOK ETTİ 3) EKONOMİYİ ÇÖKERTTİ 4)GÜNEYDOĞUYU ...'YA TESLİM ETTİ 5) ÖZGÜRLÜKLERİ YOK ETTİ 6) DİNİ İNANÇLARI DEJENERE ETTİ 7) AHLAKI YOK ETTİ 8) ATATÜRK VE CUMHURİYETİ UNUTTURMAYA ÇALIŞTI 9) SAHTEKARLIĞI NORMAL BİR DEVLET UYGULAMASI HALİNE GETİRDİ 10) TARIM VE HAYVANCILIĞI ÇÖKERTTİ 11) MİLLİ EĞİTİMİ ÇÖKERTTİ 12) SAĞLIK SİSTEMİNİ ÇÖKERTTİ 13) TÜRKİYE KOMŞULARIYLA DÜŞMAN HALİNE GETİRİLDİ 14) CUMHURİYETİN BÜTÜN ESERLERİNİ SATTI 15) DÜNYANIN GELMİŞ GEÇMİŞ EN BÜYÜK HIRSIZLIK VE YOLSUZLUKLARINI YAPTI" şeklinde sözler içeren ve Cumhurbaşkanının fotoğrafının da yer aldığı paylaşımı paylaşmak suretiyle alenen hakaret ettiğinin anlaşılması karşısında, dosyada mevcut delillerin Cumhurbaşkanına hakaret suçundan kamu davasının açılmasını gerektirir nitelikte olduğu, şüpheli hakkında anılan suçtan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 299/3. maddesi uyarınca Adalet Bakanlığından kovuşturma izni talep edildikten sonra sonucuna göre hukuki durumunun takdir ve tayin edilmesi gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 160 ıncı maddesinin birinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hali öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlar." ikinci fıkrasında, "Cumhuriyet savcısı, maddi gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adli kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlüdür." 170 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Soruşturma evresi sonunda toplanan deliller, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturuyorsa; Cumhuriyet Savcısı, bir iddianame düzenler." 172 nci maddesinin birinci fıkrasında, “Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir.” hükümleri düzenlenmiştir.

Aynı Kanun'un 6545 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten sonraki “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinde ise;

“(3) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.

(4) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.” hükümleri yer almaktadır.

Soruşturma evresinin asıl yetkilisi olan Cumhuriyet savcısı, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez ceza yargılamasının temel amacı olan maddi gerçeğin ortaya çıkarılması için soruşturmaya başlayacaktır.

Bir fiilin işlendiği haberinin alınması üzerine, suçu takibe yetkili makamlar tarafından derhal hazırlık soruşturmasına başlanmasını ifade eden ilkeye "araştırma mecburiyeti ilkesi"; hazırlık soruşturmasının neticesinde fiilin takibini gerektirecek hususlarda fiilin ve failin belli olması, yeterli emareler teşkil edecek vakıaların bulunması, başka bir ifade ile, şüphelerin ciddi olduğunun tespit edilmesi ve dava şartlarının gerçekleşmiş olması durumunda, yetkili makam tarafından kamu davasının açılmasını ifade eden ilkeye ise "kamu davasını açma mecburiyeti ilkesi" denilmektedir.

Diğer taraftan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin (AİHS) 13 üncü maddesi uyarınca da, temel hak ve özgürlükleri ihlal edilen kimselere etkili bir başvuru yapma hakkı tanınması zorunlu olup, anılan hükmün uygulanmasına ilişkin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarında, (Örn: Vilko E. Finlandiya kararı 2007; Sürmeli Almanya kararı 2006) etkili başvuru yolunun hem teoride, hem pratikte erişilebilir, yeterli ve etkili olması gerektiği belirtilmektedir

Bu kapsamda inceleme konusu dava dosyası değerlendirildiğinde; şüpheliye ait ... hesabından suça konu paylaşımın yapıldığı 03.08.2014 tarihinde şikayetçi ...'ın başbakan olduğu, Cumhurbaşkanı olmadığından eylemin 5237 sayılı Kanun'un 125 inci maddesinin üçüncü fıkrasının (a) bendi kapsamında soruşturma yapılması gerektiğinden kovuşturmanın Adalet Bakanlığı'nın iznine tabi olmadığı, ancak TCK 125/3 a yerine aynı Kanun'un 299 uncu maddesine aykırılık suçundan soruşturma yapılmasının yerinde olmadığı gözetilmeden kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi ve bu karara yapılan itirazın reddedilmesi, Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. ... Sulh Ceza Hakimliğinin, 14.01.2022 tarihli ve 2022/117 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

Oy birliğiyle, 07.03.2023 tarihinde karar verildi.