Karar Detayı

K A R A R

Hakaret suçundan sanık ...'ın, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 125/1 4, 62 ve 52/2. maddeleri gereğince 7.080,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına dair ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli ve 2019/87 esas, 2020/795 sayılı kararının Adalet Bakanlığı tarafından kanun yararına bozulmasının istenilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 10/11/2022 gün ve 2022/128365 sayılı tebliğnamesiyle dava dosyası Dairemize gönderilmekle incelendi:

İstem yazısında;

"Her ne kadar ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli kararı ile; "kasıtlı suçtan mahkûmiyet kararları bulunan adlî sicil kaydı engel teşkil eden sanık hakkında 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231. maddesinde öngörülen koşullar oluşmadığından sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına" şeklinde karar verilmiş ise de;

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 16/02/2010 tarih ve 4/253 28 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukukî bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucunu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezaî nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturduğu, koşullu bir düşme nedeni oluşturan "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" müessesesinin, objektif koşulların (mahkûmiyet, suç niteliği ve ceza miktarı, daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama, sanığın kabulü, zararın giderilmesi) varlığı hâlinde Mahkemece, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re'sen değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı takdirde, hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanacağı,

Benzer bir olay sebebiyle Yargıtay 18. Ceza Dairesinin 08/01/2019 tarihli ve 2018/3513 esas, 2019/498 karar sayılı ilâmında yer alan, " ... İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında hakaret suçundan adlî para cezası verildiği, adlî sicil kaydı incelendiğinde, 24/05/2001 tarihli adlî para cezasına ilişkin 647 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre ertelenen adlî para cezasına ilişkin ilâmının bulunduğu, karar tarihinden itibaren 5 yıllık denetim süresi geçtiği için 765 sayılı TCK'nın 95/2. maddesi gereğince bu ilâma ilişkin olarak esasen vaki olmamış sayılma koşullarının oluştuğu, sanığın başka da sabıkasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, adlî sicil kaydındaki ilâmın esasen vaki olmamış olmasına karşın bu sabıka nedeniyle yeniden suç işlemeyeceği hususunda olumlu kanaat oluşmadığı biçimindeki kanunî olmayan ve yetersiz gerekçeyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi hukuka aykırıdır ... sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA ... " şeklindeki, Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03/02/2009 tarihli ve 2008/11 250 esas, 2009/13 sayılı kararında yer alan, “Kesinleşmiş hükümlerde, 647 sayılı Yasa'nın 4 ve 6 veya 5271 sayılı Yasanın 50 ya da 51. maddelerinin uygulanıp, uygulanmamasının … eski yasa döneminde işlenip, adlî sicilden silinme koşulları oluşmuş olan mahkûmiyetler ile ertelenmiş ve vaki olmamış sayılmasına karar verilen mahkûmiyetlerin hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yasal engel oluşturmayacağı” şeklindeki açıklamaları karşısında,

Somut olayda sanık ...'ın adlî sicil kaydında görülen ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 01/08/1998 tarihli ve 1999/867 esas, 1999/283 sayılı kararı ile hükmolunan cezanın 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanun'un 4. maddesi gereğince verilmiş adlî para cezası olduğu ve cezasının aynı Kanunun 6. maddesi uyarınca ertelendiği, karar tarihinden itibaren 5 yıllık denetim süresi geçtiği için 765 sayılı TCK'nın 95/2. maddesi gereğince bu ilâma ilişkin olarak esasen vaki olmamış sayılma koşullarının oluştuğunun anlaşılması karşısında, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasının uygulanmasını kabul eden ve yargılama sürecindeki davranışları olumlu bulunarak, takdiri indirim uygulanan sanık hakkında, 5271 sayılı Kanun'un 231. maddesinin uygulanması için gerekli objektif şartların mevcut olduğu gözetilmeden subjektif şartlar tartışılmaksızın yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir." denilmektedir.

Hukuksal Değerlendirme:

5271 sayılı CMK’nın 231. maddesinde düzenlenen “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanabilmesi için öncelikle,

Sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünde, hükmolunan cezanın iki yıl veya daha az süreli hapis veya adli para cezasından ibaret olması,

Suçun CMK’nın 231. maddesinin 14. fıkrasında yazılı suçlardan olmaması,

Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış bulunması,

Sanığın hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına itirazının bulunmaması,

Suçun işlenmesiyle mağdurun veya kamunun uğradığı zararın, aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tamamen giderilmesine ilişkin koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Anılan bu objektif koşulların gerçekleşmesi ile birlikte ayrıca “Mahkemece, sanığın kişilik özellikleri ile duruşmadaki tutum ve davranışları göz önünde bulundurularak yeniden suç işlemeyeceği hususunda kanaate varılmasına” ilişkin takdire dayalı subjektif koşulun da gerçekleşmesi halinde “hükmün açıklanmasının geri bırakılması” müessesesinin uygulanması olanağı bulunmaktadır.

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 16/02/2010 tarih ve 4/253 28 sayılı kararında da belirtildiği üzere, sanık hakkında kurulan mahkûmiyet hükmünün hukuki bir sonuç doğurmamasını ifade eden ve doğurduğu sonuçlar itibariyle karma bir özelliğe sahip bulunan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumu, denetim süresi içinde kasten yeni bir suçun işlenmemesi ve yükümlülüklere uygun davranılması halinde, geri bırakılan hükmün ortadan kaldırılarak kamu davasının 5271 sayılı CMK’nın 223. maddesi uyarınca düşürülmesi sonucunu doğurduğundan, bu niteliğiyle sanık ile devlet arasındaki cezai nitelikteki ilişkiyi sona erdiren düşme nedenlerinden birisini oluşturmaktadır. Koşullu bir düşme nedeni oluşturan "hükmün açıklanmasının geri bırakılması" müessesesi, objektif koşulların (mahkûmiyet, suç niteliği ve ceza miktarı, daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmama, sanığın kabulü, zararın giderilmesi) varlığı halinde mahkemece, diğer kişiselleştirme hükümlerinden önce ve re’sen değerlendirilerek, uygulanması yönünde kanaate ulaşıldığı takdirde, hiçbir isteme bağlı olmaksızın öncelikle uygulanmalıdır.

İnceleme konusu somut olayda; sanık hakkında hakaret suçundan adlî para cezası verildiği, adli sicil kaydı incelendiğinde, 28/04/1999 tarihli 647 sayılı Kanun'un 6. maddesine göre ertelenen adli para cezasına ilişkin ilamının bulunduğu, karar tarihinden itibaren 5 yıllık denetim süresi geçtiği için 765 sayılı TCK'nın 95/2. maddesi gereğince bu ilama ilişkin olarak esasen vaki olmamış sayılma koşullarının oluştuğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, adli sicil kaydındaki ilamın esasen vaki olmamış olmasına karşın, “kasıtlı suç mahkumiyet kararları bulunan adli sicil kaydı engel teşkil eden sanık hakkında CMK'nun 231. maddesinde öngörülen koşullar oluşmadığından” biçimindeki kanuni olmayan ve yetersiz gerekçeyle, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına karar verilmesi hukuka aykırıdır.

Sonuç ve Karar:

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünce yerinde görüldüğünden,

1 Sanık ... hakkında hakaret suçundan kurulan ... Asliye Ceza Mahkemesinin 25/06/2020 tarihli ve 2019/87 esas, 2020/795 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA,

2 CMK’nın 309. maddesinin 4 a fıkrası gereğince, sonraki işlemlerin mahallinde tamamlanmasına, dosyanın Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'na TEVDİİNE, 20/12/2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.