Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SUÇ: Terör örgütü propagandası yapma

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında terör örgütü propagandası yapma suçundan kurulan hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kesin kararın; 24.10.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7188 sayılı Kanun'un 29 ncu maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun)’nun 286 ncı maddesine eklenen üçüncü fıkradaki düzenleme gereğince temyize tabi hale gediği, anılan Kanun'a eklenen geçici 5 inci maddenin 1/f bendinde belirtilen süre içerisinde temyiz talebinde bulunulduğu, 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.... 22. Ağır Ceza Mahkemesinin, 07.03.2017 tarihli ve 2016/20 Esas, 2017/57 sayılı Kararıyla sanık hakkında; terör örgütü propagandası yapma suçundan, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu'nun (3713 sayılı Kanun) 7 nci maddesinin ikinci fıkrası, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 62 nci maddesi, 53 üncü maddesinin birinci ve ikinci fıkraları ve 51 inci maddesinin birinci, üçüncü ve yedinci fıkraları uyarınca 1 yıl 10 ay 15 ... hapis cezası ile cezalandırılmasına, hak yoksunluklarına, cezanın ertelenmesine ve 2 yıl süreli denetim süresi belirlenmesine karar verilmiştir.

2.... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 09.05.2017 tarihli ve 2017/705 Esas ve 2017/747 sayılı Kararıyla, sanık hakkında terör örgütü propagandası yapma suçundan İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafinin istinaf başvurusunun, 5271 sayılı kanun'un 280 inci maddesinin birinci fıkrasını (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

3.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 16.09.2021 tarihli ve temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Sanık müdafinin temyiz istemi özet olarak,

1. 7188 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik kapsamında “Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.” şeklinde eklenen cümlenin sanık lehine uygulanması, şiddetin övülmesi yahut teşvik edilmesi içerikli olmayan haberlerin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Anayasa Mahkemesi tarafından getirilen kriterler doğrultusunda ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine,

2. Sanığın söz konusu haberlerin yayınlandığı dönemde ... ... Gazetesinin genel yayın yönetmeni olduğuna, gazetenin aynı zamanda yazı işleri müdürünün de bulunduğuna, 5187 sayılı Kanun’un 11 inci maddesi kapsamında sanığın yetkili kişi olarak sorumluluğunun bulunup bulunmadığının sorulmasına yönelik taleplerinin reddedildiğine,

3. 6459 sayılı Kanunla 3713 sayılı Kanun’da yapılan değişikliğin amacının, yasal düzenlemeyi Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi standardına kavuşturmak olduğuna, sanığın bir ... için ... ... Gazetesininde genel yayın yönetmeni olmasının tek amacının ifade ve basın özgürlüğü ile barıştan yana olmak olduğunun değerlendirilmesi gerektiğine,

4. Ana akım basın terminolojisinden farklı bir dil kullanılmasının ve insan hakları ihlallerinin eleştirilmesinin suç unsuru olarak değerlendirilemeyeceğine,

5. Sanık hakkında suçun maddi ve manevi unsurlarının oluşmaması sebebiyle beraat kararı verilmesi gerektiğine,

6. Temyiz dilekçesinde belirtilen sair hususlara ve sair sebeplere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin kabulü

İlk Derece Mahkemesince sanığın eyleminin terör örgütü propagandası yapma suçunu oluşturduğunun kabulü ile sanık hakkında mahkûmiyet kararı verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin kabulü

İlk Derece Mahkemesince kabul edilen olay ve olgularda, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

1. Terör örgütünün propagandasını yapmak suçunu düzenleyen 3713 sayılı Kanun'un 7/2 nci maddesi şöyledir: “ ... (Değişik ikinci fıkra: 11.4.2013 6459/8 md.) Terör örgütünün; cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapan kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun basın ve yayın yolu ile işlenmesi hâlinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır. Ayrıca, basın ve yayın organlarının suçun işlenmesine iştirak etmemiş olan yayın sorumluları hakkında da bin günden beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. (Ek cümle:17.10.2019 7188/13 md.) Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz. Aşağıdaki fiil ve davranışlar da bu fıkra hükümlerine göre cezalandırılır:

a) (Mülga: 27.3.2015 6638/10 md.)

b) Toplantı ve gösteri yürüyüşü sırasında gerçekleşmese dahi, terör örgütünün üyesi veya destekçisi olduğunu belli edecek şekilde;

1. Örgüte ait amblem, resim veya işaretlerin asılması ya da taşınması,

2. Slogan atılması,

3. Ses cihazları ile yayın yapılması,

4. Terör örgütüne ait amblem, resim veya işaretlerin üzerinde bulunduğu üniformanın giyilmesi ..."

Tarihi seyir içinde Kanunun 12.4.1991 tarihinde yürürlüğü giren ilk hâlinde, 7 nci maddesinin ikinci fıkrası “örgüt mensuplarına yardım eden ve örgütle ilgili propaganda yapanlar” hakkında 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve ağır para cezası öngörülmüşken, 19.2.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4744 sayılı Kanunla, ceza miktarları aynı şekilde muhafaza edilerek örgüt propagandası yapma suçunun unsurları değiştirilmiş ve propagandanın suç olması için “terör yöntemlerine başvurmaya özendirecek şekilde” yapılması şart koşulmuştur.

Madde gerekçesinde, her propagandanın değil, sadece terör yöntemlerine başvurmaya özendirecek propagandaların suç olmasının öngörüldüğü ve düşünce özgürlüğü sınırlarının genişletilerek Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin bu alanda aradığı kriterlere uygun bir düzenleme getirildiği belirtilmiştir.

Aynı maddede, 7.8.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4963 sayılı Kanunla yeniden değişiklik yapılarak propagandanın, “şiddet veya diğer terör yöntemlerine başvurmayı teşvik edecek şekilde” yapılması halinde suç olacağı kabul edilmiştir.

Madde gerekçesinde, örgütle ilgili olsun veya olmasın şiddet veya diğer terör yöntemlerine başvurmayı teşvik edecek şekilde propaganda yapanların cezalandırılmasının öngörüldüğü ifade edilmiştir.

18.7.2006 tarihinde yürürlüğü giren 5532 sayılı Kanunla, anılan maddeden “yardım eden” ibaresi çıkarılmış, bir tanımlama yapılmamakla birlikte “terör örgütünün propagandasını yapma" suç olarak düzenlenmiş, suçun basın yayın yoluyla işlenmesi hâlinde cezanın yarı oranında artırılacağına ve yayın sorumlularına da adlî para cezası verileceğine dair hükümler ilk defa bu değişiklikle maddeye eklenmiştir.

Maddede 11.04.2013 tarih ve 6459 sayılı Kanunla suçun unsurları açısından en ciddi değişikliğe gidilmiştir. Buna göre ancak; “Terör örgütünün; cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek veya övecek ya da bu yöntemlere başvurmayı teşvik edecek şekilde propagandasını yapma” durumunda fiil suç teşkil edecektir. Böylece düzenleme, AİHM’in bu konudaki kriterine uygun hale getirilerek son halini almıştır.

Bilahare 27.03.2015 tarih 6638 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi ile 7 nci maddenin 2 nci fıkrasının son cümlesinin “a” bendi yürürlükten kaldırılmış, maddeye 3. fıkra eklenmiştir.

Nihayet 17.10.2019 tarih, 7188 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile de 7 nci maddenin 2 nci fıkrasının son cümlesinden önce gelmek üzere “Haber verme sınırlarını aşmayan veya eleştiri amacıyla yapılan düşünce açıklamaları suç oluşturmaz.” cümlesi eklenmiştir. Görüldüğü gibi, safahatta yapılan her değişikliğin ifade ve basın özgürlüğü lehine geliştiği çok açıktır.

TDK’ya göre propaganda; “bir öğreti, düşünce veya inancı başkalarına tanıtmak, benimsetmek ve yaymak amacıyla söz, yazı vb. yollarla gerçekleştirilen çalışma, yaymaca” anlamına gelmektedir.

TMK'nın 7/2, 1 inci cümlede yer alan düzenlemeye göre tipiklik açısından suçun oluşabilmesi için:

1. “Propaganda” niteliğinde bir fiilin işlenmesi,

2. Yapılan propagandanın;

a Terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini meşru gösterecek şekilde veya

b Terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerini övecek şekilde veya

c Terör örgütünün cebir, şiddet veya tehdit içeren yöntemlerine başvurmayı teşvik edecek şekilde gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında;

... ... isimli gazetenin kapatılmasının önüne geçerek yayımına devam etmesi amacıyla sanığın 07.05.2016 tarihinde söz konusu gazetenin genel yayın yönetmeni olarak görev yaptığı, aynı tarihli gazete yayımında "CENAZE TÖRENİNDE TOP ATIŞLARI", "3 DİRENİŞÇİ UĞURLANDI", "NİSEBİNLİLER : ... DİRENİŞ GÜNÜ”, "BİR SAVAŞIN ESKİTTİKLERİ" ve "KARDEŞLER DEVRİM SAFLARINDA" başlıklı, eser sahibi bilgilerine yer verilmeyen ve PKK/KCK silahlı terör örgütünün cebir ve şiddet içerikli eylemlerini meşru gösteren propaganda nitelikli haber ve yazıların yayınlandığının sabit olduğu, ancak dosya kapsamındaki deliller itibarıyla, sanığın terör örgütü propagandası yapma suçuna 3713 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının birinci ve ikinci cümlelerindeki kanuni ölçütleri karşılayacak şekilde iştirak ettiğine dair her türlü şüpheden uzak, kesin ve inandırıcı delil bulunmadığı anlaşılmakla;

Dosya kapsamı itibarıyla sanık hakkında 11.04.2013 tarih ve 6459 sayılı Kanunla değişik 3713 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesi uyarınca "... Ayrıca, basın ve yayın organlarının suçun işlenmesine iştirak etmemiş olan yayın sorumluları hakkında da bin günden beş bin güne kadar adli para cezasına hükmolunur. ..." hükmünün uygulanıp uygulanmayacağının tartışılması gerekirken, delillerin hatalı değerlendirilmesi sonucunda sanık hakkında 3713 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi ve ikinci cümlesi kapsamında yazılı şekilde mahkumiyet hükmü kurulması,

2. Kabule ve uygulamaya göre de,

a) İddianamede talep edilmediği ve esas hakkında mütalaada da belirtilmediği halde, sanığa ek savunma hakkı tanınmadan 3713 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesinin uygulanması suretiyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (.... P. 67, Sadak ve diğerleri/Türkiye No: ..../96, 29901/96, .../96, 29903/96, 17.07.2001) kararlarında belirtildiği üzere, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6. maddesine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36 ncı maddesine ve CMK’nın 226 ncı maddesine muhalefet edilerek sanığın savunma hakkının kısıtlanması,

b) Suçun basın ve yayın yoluyla işlenmesi sebebiyle sanığın cezası yarı oranında arttırılırken, uygulama maddesinin 3713 sayılı Kanun'un 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi olarak gösterilmemesi ve cezanın "1 yıl 15 ay hapis cezası" yerine "2 yıl 3 ay hapis cezası" şeklinde hatalı hesaplanması, hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde yer alan nedenle sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 09.05.2017 tarihli ve 2017/705 Esas, 2017/747 sayılı Kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği Tebliğname’ye aykırı olarak oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 22. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.11.2023 tarihinde karar verildi.