Yargıtay 12. HD 2023/3253 E. 2023/9051 K.

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki davalı/alacaklı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı 3.kişi vekili, müvekkili şirket ile borçlu arasında mebran, file, çivi, sıva vb. ürünlerin satın alınması ile ilgili olarak ticari ilişki bulunduğunu, ancak müvekkili ile borçlu arasında organik bağ olmadığını, mahcuzların müvekkiline ait olduğunu belirterek davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı alacaklı, mal kaçırmak amacıyla muvazaalı işlemler yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, davacı şirketin dayandığı faturalarda malların ayırt edici özelliklerine yer verilmediği, faturalardaki menkullerin dava konusu mahcuzlara uygunluğu somut bulgularla desteklenmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı 3.kişi tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince, ödeme emrinin borçlu şirkete haciz mahallinde tebliğ edilmediği, borçlu şirket yetkilisinin haciz mahallinde bulunmadığı, haciz mahallinde davacı şirketin bilgisayarında borçlu şirket ile davalı alacaklı şirket arasında düzenlenen iki adet faturaya rastlanmış ise de davacı şirket ile borçlu şirket arasında ticari ilişki olması ve davacı 3. kişinin mahcuz malları aldığını belirttiği dava dışı ... Taahhüt ... Şirketi'nden satın alınan menkullere ilişkin olarak menkullerin edinilme şeklini görebilmek açısından fatura istenmiş olduğu yönündeki iddialarının bulunması nedeniyle haciz mahallinde evrak bulunmasının makul olduğu, borçlu ile 3.kişi şirket çalışanlarının ve yetkilerinin farklı kişiler olduğu, ispat yükü altında olan alacaklının dava konusu mahcuzların borçluya ait olduğu, borçlu ile 3. kişinin adreste birlikte faaliyette bulunduğu ve borçlu ile 3. kişi arasında organik bağ bulunduğu kanaatini oluşturacak dosyaya delil sunamadığı gerekçesi ile başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK'nın 96. vd. maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

Dava konusu haczin borçluya ödeme emri tebliğ edilen adreste yapılmadığı, 3. kişinin ticaret sicilde kayıtlı iş yeri adresinde yapıldığı ve haciz sırasında borçlu hazır olmadığına göre mülkiyet karinesi davacı 3. kişi lehine olup ispat yükü alacaklıdadır. Davanın İİK m. 96 gereğince 3. kişi tarafından açılması ispat yükünün yer değiştirmesine neden olmaz. Mülkiyet karinesinin aksinin davalı alacaklı tarafından inandırıcı ve güçlü delillerle ispat edilmesi gerekir. Davalı alacaklı ... Demir Çelik Şirketi, borçlu şirketin kendisinden satın aldığı fakat bedelini ödemediği malları icra tehdidinden kurtarmak ve haczini önlemek amacıyla ayrı faturalar düzenleyerek başka şahıs ve şirketlere aitmiş gibi göstermek suretiyle davacı 3.kişinin adresinde sakladığı bilgisini aldıklarını, bunun üzerine bu adrese hacze gidildiğini belirtmiştir. Dava konusu mahcuzların ... çit, ... çit ayağı, çivi vs olduğu, aksi sabit oluncaya kadar geçerli haciz tutanağına göre ... çitlerin üzerinde ... Demir yazdığının görülmesinin alacaklının iddiasını tartışılır hale getirdiği, yine haciz mahallinde yapılan evrak araştırmasında borçlu şirket ile davalı alacaklı şirket arasında düzenlenen iki adet faturaya rastlanmış olmasının alacaklının iddialarını teyit ettiği, haciz sırasında hazır bulunan 3.kişi şirket ortağının borçlu şirketten mebran aldıklarını ve buna ilişkin fatura gönderilirken yanlışlıkla panellere dair faturaların gönderilmiş olabileceğine dair beyanın hayatın olağan akışına aykırı olduğu anlaşılmıştır. Öte yandan, davacı 3.kişinin mahcuzları dava dışı ... Taahhüt Orman Ürün. San. Dış Ticaret Ltd. Şti.’den satın aldığını iddia ederek sunduğu faturalarda ‘... Plaka‘ yazılı olduğu görülmüş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, ... çitlerin çevre güvenliği veya sınır belirleme amacıyla kullanılan bir tel örgü sistemi olduğu, dosyaya sunulan faturalardaki “... PLAKA” açıklaması ile adet bilgisi bir bütün halinde değerlendirildiğinde tespiti yapılan mallarla aynı olmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Kaldı ki, dava dışı ... şirketi ile üçüncü kişi şirketin faaliyet alanının orman ürünleri ve kereste üzerine olduğu, mahcuzların davacı 3.kişinin faaliyet alanı ile ilgili olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, dosya kapsamında yer alan 3.12.2021 tarihli yoklama fişinde, borçlu şirketin ticaret sicilde kayıtlı son adresinden yaklaşık 4 ay önce ayrıldığının tespit edilmesi üzerine borçlu şirket ile ilgili re'sen terk işlemlerinin başlatıldığı bildirilmiştir. Borçlu şirketin faaliyetine farklı bir adreste devam ettiği de anlaşılamamaktadır. Bu nedenlerle borçlu ile 3.kişi arasında mal kaçırmak amacıyla muvazaalı işlemler yapıldığı, davacı 3.kişinin dayandığı faturaların lehine olan karineyi desteklemediği aksine davalı alacaklının iddialarını güçlendirdiği anlaşıldığından borçlu ile 3.kişi arasında danışıklı işlemler yapıldığının ve mülkiyet karinesinin aksinin ispatlandığının kabulü ile davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçe ile kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ: Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesinin 09.02.2023 tarih 2022/1715 E. 2023/230 K. sayılı kararının yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK’nın 364/2.maddesi göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK’nın 373/2. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.12.2023 tarihinde oy birliği ile karar verildi.