Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

DAVA TARİHİ: 19.04.2021

HÜKÜM/KARAR: Esastan Ret/İlk Derece Mahkemesi Kararının Kaldırılması/Şikayetin Kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: Salihli İcra Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2021/118 E., 2021/302 K.

Taraflar arasındaki memur muamelesini şikayet üzerine yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın taraflarca istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine; borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve şikayetin kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı alacaklı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Borçlu icra mahkemesine başvurusunda; kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takipte borçluya ait taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılması talebinde bulunduğunu, bu talebin haricen tahsile karine teşkil ettiği gerekçesi ile tahsil harcının dosyaya istendiğini, tahsil harcının yatırılmasından sonra dosya alacağının haricen tahsil edilmesi nedeniyle hacizlerin fekkine, dosyanın infazen işlemden kaldırılmasına ve dosyada yapılan fazla ödemelerin iadesine karar verilmesi talebinin icra müdürlüğünün 06.02.2020 tarihli kararı ile reddedildiğini, müdürlük kararının şikayet konusu edildiğini ve ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.03.2021 tarihli 2020/1668 Esas ve 2021/899 Karar sayılı kararı ile kaldırıldığını, buna rağmen aynı konuya ilişkin taleplerinin icra müdürlüğünün 12.04.2021 tarihli kararı ile yeniden reddedildiğini ileri sürerek 12.04.2021 tarihli icra müdürlüğü kararının kaldırılmasına, dosyadaki hacizlerin ve dosyanın infazen işlemden kaldırılmasına, dosyada fazla ödemelerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Alacaklı, icra müdürlüğü tarafından haciz kaldırma işlemi esnasında tahsil harcının alınmış olmasının bankanın alacağını tahsil ettiği anlamına gelmeyeceğini, Devletin harç kaybını önlemek amacıyla alacağın tamamı üzerinden harç alınması yönünde yerleşmiş olan Yargıtay içtihadından dosyanın infaz olduğu sonucunun çıkartılamayacağını, icra takibinin infaz ile işlemden kaldırılması için, alacaklının haricen tahsil etmiş olması, alacaklının alacağından feragat etmesi, zaman aşımı ve icra takip dosyasına yapılan ödeme şartlarından birinin gerçekleşmiş olması gerektiğini, takibe konu alacağın tahsil edilmemiş olduğunu, devam ettiğini ileri sürerek şikayetin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

A. Gerekçe ve Sonuç

... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.03.2021 tarihli 2020/1668 Esas ve 2021/899 Karar sayılı kararında da belirttiği üzere takip dosyasına ödeme yapılmadığı gibi alacaklı yanca harici tahsilat beyanında bulunulmadığı, tahsilde tekerrür olmamak üzere başlatılan Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2017/4039 Esas sayılı takip dosyası ile Salihli 2. İcra Müdürlüğünün 2017/1869 Esas sayılı takip dosyalarında alacağın tahsil edildiğine veya dosya alacağından feragat edildiğine ilişkin herhangi bir beyanda bulunulmadığı, ödemeye ilişkin belge sunulmadığı, hacze konu taşınmazlardan birinin üzerindeki haczin kaldırılmasına yönelik talebin dosyanın tahsil edildiğine karine teşkil etmesi sebebiyle tahsil harcının alınmasına yönelik işlemin dosya alacağının tahsil edildiği ya da alacaklının takipten vazgeçtiği anlamına gelmeyeceği, sadece harçlar yönünden Devletin zarara uğramaması adına gelişen bir uygulama olduğu, alacaklının talepleri gereğince borçlu adına kayıtlı taşınmazlar üzerindeki hacizlerin kaldırılması talep edildiğinden ve gerekli harçlar da tahsil edildiğinden şikayetin kısmen kabulü ile icra müdürlüğünün 12.04.2021 tarihli kararın kaldırılmasına, borçlu adına kayıtlı 37 parsel sayılı taşınmaz ile diğer taşınmazlar üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasına, borçlunun diğer talepleri olan dosyanın infazen işlemden kaldırılması, menkul ve araçlar üzerine konulan hacizlerin kaldırılması ile tahsil harcının alındığı tarih olan 13.12.2017 tarihinden sonra dosyaya veya alacaklıya haricen yapılan ödemelerin iadesine ilişkin taleplerin reddine şeklinde düzeltilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraflar istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

B.1.Alacaklı İstinaf Sebepleri

Alacaklı, taşınmazlar üzerindeki haczin kaldırılması kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, 13.12.2017 tarihinde taşınmazlar üzerindeki haczin kaldırılmasının talep edildiğini, tahsil harcının tamamının yatırıldığı ve hacizlerin kaldırıldığını, ancak borç ödenmediğinden taşınmazlara yeniden haciz konulduğunu, haricen tahsile dair bir beyanda bulunulmadığını, borçlunun da ödeme belgesi sunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

B.2.Borçlu İstinaf Sebepleri

Borçlu, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.03.2021 tarihli 2020/1668 Esas ve 2021/899 Karar sayılı kararı ile dosyanın infazen kapatılması talebinin reddine dair 06.02.2020 tarihli müdürlük kararının kaldırılmasına karar verilmiş olmasına rağmen icra müdürlüğünce aynı talebin reddedilmiş olmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, dosyalarda haricen tahsil karinesi gereğince tahsil harcı alınmasına rağmen alacaklının dosya alacağının haricen tahsil edilmediğine ilişkin itirazının olmadığını, yalnızca mükerrer tahsil harcı alınmasına karşı koyduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

C.1.Gerekçe ve Sonuç

... BAM 8. Hukuk Dairesi'nin 30.03.2021 tarihli 2020/1668 Esas ve 2021/899 Karar sayılı kararı uyarınca borçlunun şikayetinin tümüyle kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesi ile alacaklının istinaf başvurusunun esastan reddine, borçlunun istinaf başvurusunun kabulü ile icra dosyasındaki 12.04.2021 tarihli icra memurluğu kararının kaldırılmasına, takip dosyasındaki hacizlerin kaldırılmasına, dosyasının infazen işlemden kaldırılarak dosyada mevcut olup alacaklı tarafından tahsil edilmemiş paranın borçluya iadesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde alacaklı temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Alacaklı, her iki icra dosyasındaki ...'a ait taşınmazdaki 150/c şerhinin ve hacizlerin kaldırılması talebi dışında alacağın haricen tahsil edildiğine ilişkin açık bir beyanda bulunmadıklarını, sadece bu borçlu ile ilgili işlem yapıldığını, haciz kaldırma işlemi sebebiyle tahsil harcı alınmış olmasının banka alacağının tahsil edildiği anlamına gelmeyeceğini, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.03.2021 tarihli 2020/1668 Esas ve 2021/899 Karar sayılı kararının harçla ilgili olduğunu, harç kaybını önlemeye yönelik karineye dayanarak borcun ödendiği iddiasının kabul edilemeyeceğini, ayrıca halen dosyada ödenmemiş harç olduğunu, alacağın tahsil edilmediğini, devam ettiğini, memur muamelesini şikayet nedeniyle aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, memur muamelesini şikayete ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

İİK'nın 16 maddesi.

3. Değerlendirme

Alacaklı banka tarafından, Salihli 2. İcra Müdürlüğünün 2017/1869 E. sayılı takip dosyası ile şikayetçi borçlu ve dava dışı diğer borçlu ... hakkında 05.05.2017 tarihinde bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine mahsus takip başlatıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine borçlunun mallarına haciz konulduğu, alacaklı tarafından 13.12.2017 tarihinde diğer tüm hacizler baki kalmak ve feragat anlamına gelmemek kaydıyla borçlulardan sadece ... adına konulan tüm hacizlerin kaldırılmasının talep edildiği, icra müdürlüğünün 13.12.2017 tarihli kararı ile takip miktarı üzerinden hesaplanan harcın yatırılmasına müteakip sadece talepte istenen borçlunun taşınmazları üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği ve tahsil harcının yatırıldığı görülmüştür.

İİK'nın 150/c fıkrası gereğince ipoteğe konu taşınmaz üzerindeki şerhin veya hacizlerin kaldırılmasına yönelik alacaklının talebi, Dairemizin yerleşik uygulamalarına göre, alacağın tamamının haricen tahsil edildiğine karine teşkil eder. Buna göre icra takibi kapsamında, tahsil harcının ödenmesinin istenmesi yönünde icra müdürlüğünce işlem tesis edilmesi zorunludur. Ne var ki, dosyanın infazen kapatılması için açıkça takipten vazgeçilmesi, alacaktan feragat edilmesi veya dosya borcunun tamamının ödenmesi gerekmekte olup tahsil harcının ödenmesi borcun ödendiği anlamına gelmez.

Somut olayda, alacaklının her iki takip dosyasındaki talepleri incelendiğinde; takipten açıkça vazgeçtiğine veya alacağından feragat ettiğine dair herhangi bir beyanı bulunmamaktadır.

Diğer taraftan; aynı alacak için tahsilde tekerrür olmakla kaydı ile birden fazla takip yapılması ve icra takiplerinden birinde alacağın tahsil edilmesi halinde diğer takip dosyası da infaz edilmiş olacağından tahsil harcının yalnızca tahsilat yapılan takip dosyasından ve bir defa alınacağı tabii ise de somut olayda takip dosyasının infazı söz konusu olmadığından tahsil harcının bir kez alınması gerektiğine ilişkin mahkeme kararının somut olayla ilgisi ve bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

O halde, Bölge Adliye Mahkemesince, dosya borcunun tamamen ödenip infaz edilmemiş olduğunu dikkate alınarak şikayetin reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Alacaklının temyiz itirazlarının kabulü ile yukarıda yazılı nedenlerle 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 373/2. maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.05.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.