Karar Detayı

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

Taraflar arasındaki ihalenin feshi şikayeti nedeniyle yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine, 858.813,00 TL para cezasının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

Kararın borçlular vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre istinaf sebepleri ve kamu düzenine ilişkin yapılan incelemede dava konusu muhammen bedelin üzerinde satışı yapılan ... İli, Merkez Beylerhan Köyü, 249 Ada, 26 Parsel sayılı taşınmaz dışında kalan diğer taşınmazlar yönünden davanın esastan reddi kararı dosya kapsamına uygun olmakla birlikte 249 Ada, 26 Parsel için zarar unsuru yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın HMK 353/1 b(2) maddesi uyarınca kaldırılmasına, 249 Ada, 26 Parsel sayılı taşınmaz yönünden ihalenin feshi isteminin zarar unsuru yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer taşınmazlar yönünden ihalenin feshi isteminin esastan reddine, toplam ihale bedeli olan 8.592.630,00 TL'nin (249 ada 26 parsel sayılı taşınmaz hariç) %5'ine tekabül eden 429.631,50 TL para cezasının davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı borçlular vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı şikayetçi/ borçlular vekili dava dilekçesinde; ilgililere ve konkordato komiserine satış ilanının ve düzeltme ilanının tebliğ edilmediğini, taşınmazların değerinin düşük tespit edildiğini, taşınmazın büro gibi satışa çıkarıldığını, KDV oranının hatalı belirlendiğini, bunun da katılımı azalttığını, ilanın yerel gazetede yapıldığını, Belediye ilanının hoparlör ile ilan edilmediğini, kıymet takdirinin eski tarihli olduğunu, ihaleye girmek için uygunluk belgesi aranacağı şartının katılımı azalttığını, makinelerin mütemmim cüz olmamasına rağmen fabrika binası ile birlikte satıldığını ileri sürerek ihalenin feshini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı alacaklı (ihale alıcısı) vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ihalelerin 06.10.2021 tarihinde yapıldığını, eldeki davanın 14.10.2021 tarihinde süresinden sonra açıldığını, esasa girilmeden usulden reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde davacı vekilinin hangi taşınmaz için ihalenin feshi davası açtığının belli olmadığı gibi hangi taşınmaz ihalesinin hangi nedenlerle usule uygun olmadığının açıkça bildirilmediğini, davacı ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi hakkında konkordato , iflas erteleme veya iflasa ilişkin yasal bir başvuru bulunmadığını, mahkemenin işbu kararı ile konkordato süreci tamamlanan ve hakkında iflas kararı verilmeyen ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne görevlendirilmiş konkordato komiseri bulunmadığı gibi firma hakkında verilmiş bir iflas kararı olmadığından iflas dairesi nezdinde açılmış bir iflas dosyasının mevcut olmadığını, İcra Dairesince yapılan kıymet takdirine taraflarca itiraz edilmeyerek süresinde kesinleştiğini, sair iddialarının gerçek dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2 Davalı ihale alıcısı ... Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde; satışa konu taşınmazların kıymet takdirinin yapıldığını ve kesinleştiğini, davacıların kıymet takdir raporunda belirlenen değerin düşük olduğundan bahisle ihalenin feshi talebinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu gibi davacıların kötü niyetli olduğunu da gösterdiğini, KDV oranı ile ilgili satış kararının satış ilanında yer verilen icra dairesinin takdirinde olduğunu, İcra Dairesinin işlemine ilişkin satış ilanını tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde şikayet yoluna başvurulmadığını, kıymet takdirinin borçlu olanlar ve taşınmazların ilgililerine usulüne uygun olarak tebliğ edildiğini, iddialarının maddi gerçeğe dayanmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

3 Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; süre içerisinde ihalenin feshinin talep edilmediğini, İcra Dairesince yapılan kıymet takdirine taraflarca itiraz edilmeyerek süresinde kesinleştiğini, davaya konu 13 adet taşınmazın 1 tanesinin fabrika niteliğinde olup geri kalan 12 taşınmazın tarla/arsa niteliğine haiz olduğunu, KDV ile ilgili hususunun satış ilanında yer verilen İcra Dairesinin takdirinde olduğunu, İcra Dairesinin işlemine ilişkin satış ilanının tebliğinden itibaren yasal süresi içerisinde şikayet yoluna başvurulmadığını, davacıların ihaleye katılımın olmadığı yönündeki iddialarının ise asılsız olduğunu, sair iddialarının gerçek dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şikayetçinin, kendisi dışındaki diğer ilgililere, satış ilanının ve kıymet takdiri raporunun tebliğ edilmediği hususunu, ihalenin feshi sebebi olarak ileri süremeyeceğini, taşınmazların değerinin kesin kanaat içeren ve denetime elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda belirlendiğini, satış ilanında taşınmazların büro gibi satışa çıktığı çıkarımını yapacak bir açıklama yer almadığını, KDV oranının hatalı belirlendiği iddiası yönünden süresinde şikayet yoluna gidilmediği, satış ve düzeltme ilanlarının her iki davacı şirkete usulüne uygun bir biçimde tebliğ edildiğini, ilan Milliyet gazetesinde yayınlanmış olup, trajının 125.423 olduğu, ... ilinin nüfus yoğunluğu göz önüne alındığında Belediye ilanının hoparlörden ilan edilmemesinin talep ve talibi azaltıcı bir eksiklik olmadığını, kıymet taktir tarihinden itibaren 2 yıllık sürenin geçmediğini, ihaleye girmek için uygunluk belgesi aranacağı şartının kaldırılarak gerekli düzeltme ilanının Milliyet gazetesinde yayınlandığını, İpotek senedinin 2 nolu maddesinde "İpoteğin, ... taşınmaza dahil edilecek teferruatları ... bilumum tesislere monte edilecek makine vesair teferruatları ..." da kapsayacağı belirtilmiş olduğundan makinelerin birlikte satılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleri ile davanın reddine, 858.813,00 TL para cezasının davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlular vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı borçlular vekili istinaf dilekçesinde; dava konusu taşınmazların kıymet takdirinin yapıldığı süreçte ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/597 Esas sayısında açılan konkordato davası nedeniyle müvekkillerinden ... San. Tic. ve A.Ş. lehine konkordato geçici ve kesin mühlet verildiğini, bu sebeple kıymet takdir raporunun ve satış ilanının konkordato komiserine tebliğ edilmesi gerektiğini, buna rağmen tebligatların konkordato komiserine tebliğ edilmemesinin usulsüz olduğunu, yine kıymet taktir raporu ve satış ilanının ilgililere usulüne uygun tebliğ edilmediğini, taşınmazların ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/282 E 2021/295 K sayılı kıymet takdirine itiraz davası neticesinde toplam değerinin 162.113.239,94 TL olduğunun tespit edildiğini, taşınmazların değerinin 2 milyar TL civarında olduğunu, dava dilekçesinde ileri sürdükleri satış ilanında KDV oranının hatalı olduğuna dair iddialarının İlk Derece Mahkemesince incelenmediğini, düzeltme ilanının ihaleye katılımı azalttığını, ... Organize Sanayi Müdürlüğü'nden uygunluk belgesi alınmasının ihaleye katılımı engellediğini, satış ilanında uygunluk belgesi alınacağının yazmadığını, düzeltme ilanında yazıldığını, ancak ihaleye kısa bir süre kaldığı için bazı katılımcıların ihaleye katılmadan salondan döndüğünü, yine müvekkili şirket hakkında açılan konkordato davasının ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/222 esas sayısında yargılamasının halen devam ettiğini, bu davanın sonucunun beklenilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı borçlu şirketlere gönderilen kıymet takdir raporu ve satış ilanı tebligatlarının usulsüz yapıldığına dair bir iddianın bulunmadığı, davacı ... San. Tic. Ve A.Ş. hakkında ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/597 Esas sayısında açılan konkordato davasının yapılan yargılaması sonunda 26.02.2021 tarih, 2021/95 K. Sayılı kararı ile konkordato talebinin reddine, geçici ve kesin mühletin kaldırılmasına, tüm tedbirlerin kaldırılmasına, geçici komiserin görevinin sona erdirilmesine karar verildiği, satış kararının ise bu tarihten sonra 28.07.2021 tarihinde verildiği, bu itibarla satış ilanını konkordato komiserinin görevi sonlandırıldığından davacı şirketlere tebliğ edilmesinin dosya kapsamına uygun olduğu, ayrıca halen devam eden ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/222 esas sayılı davanın sonucunun beklenmesine gerek bulunmadığı, davacı şirketler tarafından süresinde kıymet takdirine itiraz edilmemiş olup, ... İcra Hukuk Mahkemesinin 2020/282 E 2021/295 K. sayılı kıymet takdirine itiraz kararının ise esasen dava konusu takip dosyası ve taşınmazlarla ilgili olmadığı, ... 2. İcra Dairesinin 2020/1618 sayılı takip dosyasına ilişkin olduğu, eldeki dava ile herhangi bir irtibatının bulunmadığı, artırmaya hazırlık işlemlerine yönelik satış ilanı tebliğinden itibaren yasal 7 günlük süresinde şikayet davası açılmadığı, KDV şikayeti, düzeltme ilanı vs. gibi hususların artık ihalenin feshi sebebi olarak ileri sürülemeyeceği gerekçesi ile diğer taşınmazlar yönünden davanın esastan reddi kararı dosya kapsamına uygun olmakla birlikte 249 Ada, 26 Parsel için zarar unsuru yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğinden istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile kararın HMK 353/1 b(2) maddesi uyarınca kaldırılmasına, 249 Ada, 26 Parsel sayılı taşınmaz yönünden ihalenin feshi isteminin zarar unsuru yokluğu nedeniyle usulden reddine, diğer taşınmazlar yönünden ihalenin feshi isteminin esastan reddine, toplam ihale bedeli olan 8.592.630 TL'nin (249 ada 26 parsel sayılı taşınmaz hariç) %5'ine tekabül eden 429.631,50 TL para cezasının davacılardan tahsili ile hazineye irat kaydına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde borçlular vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf dilekçesindeki sebepler aynen tekrar edilerek kararın bozulmasını talep etmiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, usul ve yasaya aykırı yapılan ihalenin feshi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

İİK 364/2, 134 üncü ve devamı madde hükümleri, 7343 sayılı Kanun md. 27,33 üncü madde

3. Değerlendirme

4. Temyiz incelemesinin duruşmalı yapılmasına işin ivediliği ve niteliği nedeniyle 5311 Sayılı Kanunla değişik İİK'nın 366. maddesi hükmü uygun bulunmadığından borçlular vekilinin bu yöndeki isteğinin reddine oy birliği ile karar verildikten sonra işin esası incelendi:

2.Şikayetçi borçlu ...’nin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3 Şikayetçi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden temyiz itirazlarının incelenmesinde ise;

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

İİK'nın 134. maddesinin 2. fıkrasında; "İhalenin feshini, Borçlar Kanunu'nun 226. maddesinde yazılı sebepler de dahil olmak üzere, yalnız satış isteyen alacaklı, borçlu, tapu sicilindeki ilgililer ve pey sürmek suretiyle ihaleye iştirak edenlerin" isteyebileceği hususu düzenlendikten sonra, aynı madde ayrıca "...talebin reddine karar verilmesi halinde İcra Mahkemesi davacıyı feshi istenilen ihale bedelinin yüzde onuna kadar para cezasına mahkum eder. Ancak işin esasına girilmemesi nedeniyle talebin reddi halinde para cezasına hükmolunamaz" hükmüne yer verilmiştir. Anılan hükme göre "tapu sicilindeki ilgililer" de hukuki yararları olmak kaydı ile ihalenin feshi şikâyetinde bulunabilirler. Ancak tapu sicilindeki ilgililerden tapu sicil kaydında yazılı olan ve tapu sicil kaydının incelenmesi ile görülebilen kişiler anlaşılmalıdır. Tapu sicilindeki ilgililere örnek olarak ipotek alacaklıları, irtifak hakkı sahipleri, haciz alacaklıları, paylı mülkiyet satışında taşınmazın diğer paydaşları, tapu siciline şerh verilmiş ön alım, alım ve geri alım hakkı sahipleri ile tapu siciline şerh verilmiş olan taşınmaz satış vaadi alacaklısı cebri satışı da önleyecek şekilde lehine ihtiyati tedbir kararı almış olan kişiler verilebilir. "Tapu sicilindeki ilgililer" kapsamına tapu sicilinde tescil edilmemiş mülkiyet veya sınırlı ayni hak sahipleri girmez ve yorum yolu ile de tapu sicilindeki ilgililer kavramı genişletilemez.

Somut olayda, ... 4. İcra Dairesi’nin 2020/4833 Esas sayılı icra takip dosyası ile alacaklı banka tarafından Kredi Sözleşmesinin asıl borçlusu ... ile ipotekli taşınmaz maliki ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi başlatıldığı, şikayete konu 13 adet taşınmazın satışı yoluna gidildiği, ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin kredi sözleşmesinin asıl borçlusu olmadığı ve şikayete konu taşınmazlardan sadece 137 ada 1 parsel numaralı taşınmazın maliki olduğu, diğer 12 taşınmazın tapu sicilindeki ilgili veya ihaleye pey süren kişi de olmadığı görülmektedir.

Yukarıda yazılı maddede, ihalenin feshini isteyebilecek ilgililer sınırlı olarak sayılmıştır. Bu durumda şikayetçi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin asıl borçlu lehine taşınmazını ipotek veren taşınmaz maliki olarak takipte yer aldığı görülmüş ise de adına kayıtlı 137 ada 1 parsel numaralı taşınmaz dışındaki 12 adet taşınmazın ihalesinin feshini talep etmesinde aktif husumet ehliyetinin (şikayet hakkının) bulunmadığının kabulü gerekir.

6100 sayılı HMK'nın 114/1 d maddesi uyarınca, şikayet hakkı bulunmayan şikayetçinin açtığı davada dava şartı gerçekleşmediğinden, bu hususun her aşamada kamu düzeni nedeniyle re'sen değerlendirilmesi gerekmektedir.

O halde, 137 ada 1 parsel numaralı taşınmaz dışındaki 12 adet taşınmazın ihalesinin feshi talebinin, şikayetçi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi yönünden aktif husumet (şikayet hakkının) yokluğundan reddine hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile esastan reddi doğru değil ise de sonuçta istem reddedildiğinden bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Ancak istemin, İİK'nın 134/2. maddesi uyarınca şikayetçinin aktif husumet ehliyetinin (şikayet hakkının) bulunmaması nedeniyle reddi halinde işin esasına girilmemiş olacağından, aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca şikayetçi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi aleyhine adına kayıtlı olmayan taşınmazlar yönünden para cezasına hükmedilemeyeceğinden Bölge Adliye Mahkemesince şikayetçinin, şikayete konu tüm taşınmazların ihale bedeli üzerinden para cezasına mahkum edilmesi isabetsiz ise de; anılan yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını zorunlu kılmadığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1 Şikayetçi borçlu ...'nin temyiz isteminin incelenmesinde;

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararında yazılı gerekçelere göre yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının REDDİNE,

2 Şikayetçi ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nin 15.11.2022 tarih ve 2022/1502 E. 2022/2717 K. sayılı kararının, hüküm fıkrasının para cezasına ilişkin “1 c" bendinde yer alan “toplam ihale bedeli olan 8.592.630 TL'nin (249 ada 26 parsel sayılı taşınmaz hariç) %5' ine tekabül eden 429.631,50 TL para cezasının davacılardan...” ibaresinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine “... ihale bedeli olan 3.992.630,00 TL'nin %5' ine tekabül eden 199.631,50 TL para cezasının şikayetçi ...'nden, 137 ada 1 parsel numaralı taşınmazın ihale bedeli olan 4.600.000,00 TL'nin %5'i oranında 230.000,00 TL para cezasının şikayetçiler ... ve ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden...” ibaresinin yazılmasına, ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2 ve 7343 sayılı Yasa'nın 33.maddesi ile eklenen GEÇİCİ MADDE 18/4. maddelerinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca bu şekli ile DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Harç alınmasına yer olmadığına,

Kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine, dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

27.02.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

Üye Dr. ...'in Karşı Oy Yazısı :

...takipte ipotek veren üçüncü kişi konumunda olup, asıl kredi borçlusu ... ile birlikte takipte mecburi takip arkadaşı ve İİK 134/2. maddesi anlamında takip borçlusu olarak ilgili olup, diğer takip borçlusuna ait taşınmazlar için de ihalenin feshini istemekte hukuki yararı ve şikayet hakkı vardır.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması görüşündeyim.27.02.2023