Karar Detayı

MAHKEMESİ: İcra Hukuk Mahkemesi

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın müddeti içinde temyizen tetkiki şikayetçi tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya daireye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü :

Şikayetçi ipotek hakkı sahibi 3. kişinin icra mahkemesine başvurusunda; 01.08.2011 tarihinde haczi yapılan menkullerin gemi ipoteği kapsamında olduğunu ileri sürerek haczin kaldırılması talebinde bulunduğu, mahkemece, yüzer havuzun gemi olarak kabul edilemeceği ve bu sebeple taşınır rehnine konu olamayacağı gerekçesi ile şikayetin reddine karar verildiği görülmüştür.

Sair temyiz itirazları yerinde değil ise de;

Mülga 6762 sayılı TTK’nun m. 816’da “Tahsis edildiği gayeye uygun olarak kullanılması, denizde hareket etmesi imkanına bağlı bulunan ve pek küçük olmıyan her türlü tekne "Gemi" sayılır.” hükmüne yer verilmiştir. Yüzer havuzlar belirtilen özelliklere sahip olup, gemi vasfındadır (Ayrıntılı bilgi için bkz. Prof. Dr. Rayegan Kender, Prof. Dr. Ergon Çetingil, Deniz Ticareti Hukuku, Temel Bilgiler, 2007, s. 33). Bu nedenle mahkemenin yüzer havuzun gemi olmadığı yönündeki gerekçesi yerinde değildir.

Yine 6762 sayılı TTK’nun m. 900’de “İpoteğin şümulü hakkında Medeni Kanunun 777 ve 778 inci maddeleri tatbik olunur. Şu kadar ki; navlunlar dahi 778 inci madde şümulüne dahildir. Teferruattan olan şeyler, normal bir işletmenin icabatından olarak bu durumdan çıkarılır veya alacaklı lehine el konmazdan önce temlik edilerek gemiden uzaklaştırılırsa, ipotek artık bunlara şamil olmaz. 869 uncu maddenin 2 nci fıkrası hükmü burada da tatbik olunur. Yukarıki fıkra hükmü mütemmim cüzüler hakkında da caridir. Şu kadar ki, teferruat vasfının kaldırılması yerine, muvakkat olmamak kaydiyle, gemiden ayırma ve uzaklaştırma kaim olur.” hükmüne yer verilmiştir. (6102 sayılı TTK m. 1020)

TMK’da bütünleyici parçaların genel olarak ne zaman ipoteğin kapsamından çıkacağına ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. Ancak, 6762 sayılı TTK’nun m. 900’de geminin bütünleyici parçalarının ne zaman ipoteğin kapsamından çıkacağı düzenlenmiştir (Prof. Dr. Turgut Kalpsüz, Gemi Rehni, 2004, s. 91 92). İpoteğin kapsamına gemi, gemi payı, bütünleyici parça, eklenti, gemi yerine geçen satış veya kamulaştırma bedeli, malikinin menfaatinin, malik veya onun lehine bir başkası tarafından sigorta ettirilmiş olması halinde sigorta tazminatı ve tazminat istemleri girer. Bütünleyici parçalar, gemiden geçici bir amaç için olmamak şartıyla ayrılıp uzaklaştırılırlarsa ipotek bunları kapsamaz (Doç. Dr. Hacı Kara, Deniz ESAS NO : 2021/7290

Ticareti Hukuku, 2020, s. 102 103). Diğer bir deyişle, gemi ipoteğinde bütünleyici parçaların ipoteğin kapsamından çıkarılmasında bütünleyici parçalar eklentiler gibi kabul edilmiştir.

Somut olayda, Torlak adlı yüzer havuz Milli Gemi Siciline kayıtlı olup, şikayetçi ve borçlu arasında noterde düzenlenen gemi ipoteği sözleşmeleri 23.10.2008 ve 05.08.2010 tarihlerinde sicile şerh edilmiştir. Haciz tarihi dikkate alındığında bütünleyici parçaların gemi ipoteğinin kapsamında kaldığı kabul edilmelidir. Ancak, dosya arasında bulunan 31.05.2013 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında, 2 adet Iveco OWFO Disel jeneratörün, 1 adet 3 faz Trafosan marka trasnformatörün çalışır durumda olduğu ve geminin bütünleyici parçası olduğu, 400 KVA’lık Siemens marka trafonun ise bütünleyici parça olmasına rağmen yüzer havuzdan sökülmüş halde depoda bulunduğu, ekonomik ömrünü tamamladığı ve atıl durumda olduğu belirtilmiştir. Bu durumda, 400 KVA’lık Siemens marka trafonun 6762 sayılı TTK’nun m. 900 dikkate alındığında yüzer havuzdan geçici bir amaç için olmamak şartıyla uzaklaştırıldığının kabulü gerekmektedir.

O halde, mahkemece, 2 adet Iveco OWFO Disel jeneratörün ve 1 adet 3 faz Trafosan marka trasnformatörün hala yüzer havuzun bütünleyici parçası olduğunun ve gemi ipoteği kapsamında kaldığının kabulü ile bunlar üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.

SONUÇ: Şikayetçinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK’nun 366. ve HUMK’nun 428. maddeleri uyarınca (BOZULMASINA), peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/11/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.