Yargıtay 12. CD 2023/4779 E. 2025/1425 K.

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2022/2644 E., 2022/3741 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

120 Nolu Olağanüstü Hal Kapsamında Yargı Alanında Alınan Tedbirlere İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Hakimler ve Savcılar Kurulunun 12.02.2023 tarihli Deprem Kapsamında Alınan Tedbirler konulu yazılarına göre, deprem bölgelerinde bulunan vatandaşlar açısından 06.04.2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) sürelerin durmuş olması nedeniyle, davacı vekilinin temyiz isteminin süresinde olduğu anlaşılmakla yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, davacı vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 299. maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle 240.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 28.781,37 TL maddi ve 40.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının, davacının adli makamlar huzurunda suç işlediğini kabul etmek sureti ile tutuklanmasına neden olduğu, dolayısı ile 5271 sayılı CMK'nın 144/1 e maddesi gereği tazminat koşullarının oluşmadığından bahisle tazminat taleplerinin reddi ile vekalet ücreti yönünden düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; davacının yargılama sırasında yer alan savunma ve beyanlarından suç işlediği veya suça katıldığı yönünde bir ifadesinin olmadığına, aksine terör örgütüne karşı mücadele ettiğine dair beyanlarının yer aldığına, bu nedenle davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Osmaniye 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/98 Esas – 2020/195 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütü kurmak veya yönetmek suçundan 02.11.2019 05.11.2020 tarihleri arasında 369 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 13.11.2020 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin infaz gördüğü ve mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesince davacının adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyan ile suçu üstlenmek sureti ile tutuklanmasına neden olduğu, dolayısı ile 5271 sayılı CMK'nın 144/1 e maddesi gereği tazminat koşullarının oluşmadığından bahisle kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi ile düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

5271 sayılı CMK'nın "Tazminat isteyemeyecek kişiler" başlıklı 5271 sayılı kanun 144/1 e maddesinde ''Adlî makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını bildirerek gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olanlar'' hükmüne yer verilmiş, madde gerekçesinde "Adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suçu işlediğini veya suça katıldığını ifade ederek gözaltı veya tutuklamaya neden olmuş ise tazminat istemeye hak kazanmayacaktır." açıklamasında bulunulduğu, buna göre, bir suç isnadıyla hakkında soruşturma veya kovuşturma yapılan kişi adli makamlar huzurunda gerçek dışı beyanla suç işlediğini veya suça katıldığını beyan ederek şahsi kusuru ile gözaltına alınmasına veya tutuklanmasına neden olmuşsa artık bu kişi tazminat talebinde bulunamayacağı, bu kapsamda dava konusu somut olay açısından tazminat talebinin dayanağı olan Osmaniye 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/98 Esas – 2020/195 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının kolluk aşamasındaki ifadesinde suçlamaları kabul etmediğini beyan etmesi ve Osmaniye Cumhuriyet Başsavcılığının 08.11.2019 tarihli savcılık ifadesi ile aynı tarihli Osmaniye 2. Sulh Ceza Hakimliğinin sorgu zaptında ve mahkemedeki sorgusunda da istikrarlı şekilde benzer doğrultuda beyanlarda bulunduğu anlaşılmakla, 5271 sayılı CMK.'nın 144/1 e maddesi gereğince adli makamlar olan savcılık ve mahkeme huzurunda tutarlı olarak suçu işlemediğini beyan etmesi karşısında davacının gerçek dışı beyanla tutuklanmasına neden olduğundan bahsedilemeyeceği gözetilmeden davanın reddine karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2 b maddesi uyarınca Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

11.02.2025 tarihinde karar verildi.