Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ: 25.12.2018

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 25.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilin Karaman Devlet Hastanesinde doktor olduğu, Fetö/Pdy suçu kapsamında 14/02/2017 tarihinde gözaltına alındığı, 15/02/2017 tarihinde tutuklandığı, müvekkil hakkında kamu davası açıldığı, Karaman Ağır Ceza Mahkemesince 16/08/2017 tarihinde tahliye edildiği, yargılama sonucu müvekkilin beraat ettiği, 183 gün haksız olarak tutuklu kaldığı, müvekkilin başarılı bir hekim ve tanınmış bir cerrah olduğu, bu süre zarfında maddi manevi sıkıntılar çektiği, bu nedenle 100.000,00 TL manevi, 50.000,00 TL maddi tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekilinin cevap dilekçesi vermediği, duruşmada davanın reddini talep ettiği görülmüştür.

3. Ereğli (Konya) Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.01.2019 tarihli ve 2019/6 Esas, 2019/28 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 29.05.2019 tarihli ve 2019/818 Esas, 2019/881 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 11.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin kabulü ile hükmün bozulması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

1.Davacının mahrum kaldığı maaş ve diğer gelirlerin ödenmesi gerektiğine,

2. Avukatlık ücretinin ödenmesi gerektiğine,

3.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının 15/02/2017 tarihinde tutuklandığı, 16/08/2017 tarihinde tahliye olduğu, Karaman Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/200 esas 2018/101 karar sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olma suçundan beraat kararı verildiği, kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği, davacının sosyal ekonomik durumu, gözaltında ve tutuklulukta geçirmiş olduğu süre, beraate ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı dikkate alınarak davacın manevi tazminat yönünden kısmen kabulü ile maddi tazminat yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Maddi tazminat yönünden, davacının göreve iade olması sebebiyle çalıştığı kurumdan kazanç kaybına ilişkin talep hakkı olduğundan ve davacının vekalet ücreti giderine ilişkin maddi zararının asıl yargılanmış olduğu dava dosyasında takdir edilmiş olması sebebiyle maddi tazminat yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının sosyal ekonomik durumu, mesleği, iddia edilen suçun niteliği ve davacının tutuklu kaldığı süreler dikkate alınarak, davacının gözaltı tarihi olan 14/02/2017 tarihinden itibaren yasal faizi işletilmek suretiyle takdiren 12.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Karaman Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/200 Esas, 2018/101 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 14.02.2017 16.08.2017 tarihleri arasında 183 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 10.05.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 18.05.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1.Davacı vekili her ne kadar maddi tazminatın davacının maaşı üzerinden ve mahrum kaldığı diğer gelirlerin ödenmesini talep etmiş ise de davacının ihraç sebebiyle uğradığı zararın idari işlem niteliğinde olduğu, kaldı ki davacının sonradan göreve iade edildiği anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere, vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anayasa Mahkemesinin 2019/38627 başvuru numaralı, 21.09.2023 tarihli kararında açıklandığı üzere, başvurucunun ceza soruşturması sürecinde avukata ödediği ücretin 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesi kapsamında tazminini isteme yolunda hukuk düzeninde savunulabilir bir temeli bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anılan içtihadı birleştirme kararı, Anayasa Mahkemesi kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekâlet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

3.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (3.) paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 29.05.2019 tarihli ve 2019/818 Esas, 2019/881 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Ereğli (Konya) Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.01.2024 tarihinde karar verildi.