Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ: 06.04.2018

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 06.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının Bursa C.Başsavcılığının 2017/69434 soruşturma numarasında Silahlı Terör Örgütü Üyeliğinden 20/09/2017 tarihinde gözaltına alındığı, 03/10/2017 tarih 2017/523 sorgu numarası ile tutuklandığı, hakkında Bursa 9. Ağır Ceza Mahkemesine Terör Örgüt Üyeliğinden kamu davası açıldığı, Bursa 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/303 esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sırasında 23/11/2017 tarihinde tahliye olduğu ve yargılama sonucu 03/02/2018 tarih 2018/25 karar sayılı ilam ile davacının beraat ettiği ve kararın istinaf edilmeden 21/02/2018 tarihinde kesinleştiği, tüm bu nedenlerle davacı vekilinin 20.000,00 TL maddi tazminat ve 300.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 28.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Bursa 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.11.2018 tarihli ve 2018/329 Esas, 2019/416 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 14.06.2019 tarihli ve 2019/2439 Esas, 2019/1130 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 11.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

1.Vekâlet ücretinin ödenmesi gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının Bursa C.Başsavcılığının 2017/69434 soruşturma numarasında Silahlı Terör Örgütü Üyeliğinden 20/09/2017 tarihinde gözaltına alındığı, 03/10/2017 tarihine kadar gözaltında kaldıktan sonra sevk edilmiş olduğu Bursa 2 Sulh Ceza Hakimliğinin 03/10/2017 tarih 2017/523 sorgu numarası ile tutuklandığı, hakkında Bursa 9. Ağır Ceza Mahkemesine Terör Örgüt Üyeliğinden kamu davası açıldığı, Bursa 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/303 esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sırasında 23/11/2017 tarihinde tahliye olduğu ve yargılama sonucu 03/02/2018 tarih 2018/25 karar sayılı ilam ile davacının beraat ettiği ve kararın istinaf edilmeden 21/02/2018 tarihinde kesinleştiği,

Davacının gözaltına alındığı tarihte çalışmakta olduğu Lazer Teknik İnş. Mak. Maden. San. Tic. A.Ş'ye davacının gözaltına alındığı tarihteki gelirinin ne olduğu ve gözaltı ile tutuklulukta geçen süre için davacıya ücret ödenip ödenmediği hususunda müzekkere yazıldığı, müzekkere cevabında gönderilen bordrolardan davacının asgari ücret karşılığında çalıştığı, gözaltı ve tutuklulukta geçen süre için ücret tahakkukunun yapılmadığının anlaşıldığı,

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu serbest meslek makbuzunun 5.500,00 TL avukatlık ücretinin ödendiğine ilişkin olduğu, ayrıca beraat kararından önceki tarih olan 10/02/2018 tarihinde düzenlendiği anlaşılmakla beraat kararında hükmedilen avukatlık ücreti ile SMM'de belirtilen miktar arasındaki farkın maddi tazminat hesabına dahil edilmesi gerektiği, böylece 5.500 4.360 = 1.140,00 TL'nin maddi tazminat hesabına dahil edildiği,

2017 yılı günlük net asgari ücretin 46,80 TL olduğu, davacının 2017 yılında gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği sürenin 65 gün olduğu, böylece davacının maddi tazminat hesabının 46,80 TL x 65 = 3.042,00 TL + 1.140,00 TL = 4.182,00 TL olduğu, böylece davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 4.182,00 TL maddi tazminatın gözaltı tarihi olan 20/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hazinesinden alınarak Davacıya verilmesine,

Davacının manevi tazminat talebi yönünden değerlendirme yapıldığında manevi tazminat istenmesi için gerekli yasal koşulların oluştuğu ve davanın da süresinde açıldığı anlaşıldığından, davacının üzerine atılı bulunan suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçundan dolayı haksız şekilde tutuklu kalarak yargılanması nedeniyle manevi yönden zarar gördüğü, CMK'nın 141/1 e maddesi gereğince manevi tazminat talep etme koşullarının oluştuğu tespit edildiğinden, hak ve nesafet kuralları, davacının tutuklu kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu gereği sebepsiz zengişlemeye olanak verilmemesi hususları da dikkate alınarak davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 20/09/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Maddi tazminatın 3.042,00 TL'ye indirilmesi, manevi tazminatın 8.000,00 TL'ye çıkarılması suretiyle hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Bursa 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/303 Esas, 2018/25 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 20.09.2017 23.11.2017 tarihleri arasında 64 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 13.02.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.02.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere, vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anayasa Mahkemesinin 2019/38627 başvuru numaralı, 21.09.2023 tarihli kararında açıklandığı üzere, başvurucunun ceza soruşturması sürecinde avukata ödediği ücretin 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesi kapsamında tazminini isteme yolunda hukuk düzeninde savunulabilir bir temeli bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anılan içtihadı birleştirme kararı, Anayasa Mahkemesi kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekâlet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmolunması, bozmayı gerektirmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (2.) paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 14.06.2019 tarihli ve 2019/2439 Esas, 2019/1130 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.01.2024 tarihinde karar verildi.