Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2015/1014 E., 2016/462 K.

SUÇ: Taksirle öldürme

HÜKÜM: Mahkûmiyet

TEMYİZ EDENLER: Sanık müdafii, katılan vekili

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

Sanık hakkında kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Kayseri 1. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.05.2016 tarihli ve 2015/1014 Esas, 2016/462 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 85 inci maddesinin birinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci maddesinin dördüncü fıkrasının atfıyla birinci fıkrasının (a) bendi, 52 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkraları uyarınca 12.100,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 25.09.2020 tarihli ve 2016/270395 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Sanık Müdafiinin Temyiz İsteği; müvekkil IRON inşaat Ltd. Şti. ile asıl işveren Kumtel AŞ arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığına, Kumtel AŞ yangında hasar gören bölümleri onarmak üzere müvekkil firma ile anlaştığına, müvekkil firma yetkilisi ... “hiçbir kâr amacı gütmeksizin” çatı işi ile uğraşmakta olan Mustafa İlhan isimli taşeronu arayarak konu hakkında bilgi vermiş ve işi olduğu gibi Mustafa İlhan ve ekibine yaptırdığına, müvekkil bu işte görünürde işveren ise de aslında yapılan işle ilgili doğrudan bir sorumluluğu bulunmadığına, kusur tespitine, Kumtel AŞ yetkililerinin kazanın oluşundan sorumluluğu olduğuna, kazanın ucuz ve kalitesiz yapı malzemesi kullanılmasından kaynaklandığına, 5271 sayılı CMK’nın 231/6. fıkrasında düzenlenen HAGB’nin uygulanma şartlarının bulunmasına rağmen uygulanmadığına, 5237 sayılı TCK’nın 51. maddesinde düzenlenen hapis cezasının ertelenme şartlarının olduğuna ilişkindir.

B.Katılan Vekilinin Temyiz İsteği; asli kusurlu olan sanık hakkında 5237 sayılı Yasanın 85/1 maddesine göre cezanın en alt sınırı olan 2 yıl hapis cezası ile cezalandırılmış olmasının hukuka ve hakkaniyete uymadığına, Mahkemece sanık hakkında en alt sınırdan ceza verildikten sonra bu temel cezanın seçenek yaptırımlara çevrilmek sureti ile adli para cezasına dönüştürülmüş olmasının da hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

Yerel Mahkemenin Kabulü;

1.Kayseri 1. Asliye Ceza Mahkemesi gerekçesinde;

"...Maktulün olay günü Organize San. Böl. 6. Cad. No:42'de bulunan Kumtel isimli fabrikaya çatı tamiratı yapmak amacıyla gittiği, söz konusu fabrikanın 6 nolu montaj bandının kuzey yönünde çatı kısmında çalışma yaparken çatı üzerinde bulunan polikarbon denilen maddenin kırılması sonucu zemine düştüğü ve hayatını kaybettiği anlaşılmıştır. Meydana gelen olayda kusur tespiti için dosya 3 kişilik iş güvenliği uzman bilirkişilere tevdii edilmiş, bilirkişiler hazırlamış oldukları raporda; maktul ... ın tali kusurlu olduğu, sanık ...'in ise asli kusurlu olduğu bildirilmiştir. Sanık savunması, katılan beyanı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde sanığın atılı suçu işlediği sabit olduğu kanaatine varılarak eylemine uyan TCK'nın 85/1 maddesi uyarınca cezalandırılmasına karar verilmiştir. Sanığın katılanın uğradığı tazmin suretiyle gidermediği anlaşıldığından sanık hakkında CMK'nın 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümleri lehe uygulanmamıştır. Sanığa verilen 1 yıl 8 ay hapis cezası karşılığı 605 tam günün sanığın kişiliğine, sosyal ve ekonomik durumuna, yargılama sürecinde duyduğu pişmanlığa ve suçun işlenmesindeki özelliklere göre TCK'nın 50/1 a bendi uyarınca adli para cezasına çevrilmesine..." denilmiştir.

2.Olay günü maktulün hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen şüpheli Muammer'in Lojistik sorumlusu olduğu, Organize San. Böl. 6. Cad. No:42'de bulunan Kumtel isimli iş yerine çatı tamiratı yapmak amacıyla hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilen diğer şüpheli Mustafa ile beraber gittikleri, burada fabrikanın montaj bölümünde 6 nolu montaj bandının kuzey yönünde maktulün çatıda çalışma yaparken çatı üzerinde bulunan polikarbon denilen maddenin kırılması sonucu 6,80 metre yükseklikten zemine düştüğü ve öldüğü, sanık ...'in yüklenici İRON İnşaat şirketinin yetkilisi olduğu anlaşılmaktadır.

3.Maktulün kesin ölüm sebebini belirleyen, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Kayseri Adli Tıp Şube Müdürlüğüne ait 09.12.2015 tarihli otopsi raporunda;

"...Mevcut tıbbi belgelerden elde edilerek yukarıya kaydedilen bilgi ve bulgulara göre; Hacı ve Sadiye oğlu, 10/01/1976 d.lu, ...'ın yüksekten düşmekle oluşması mümkün künt genel beden travmasına bağlı kafatası ve çok sayıda kaburga kırıkları ile birlikte beyin kanaması, beyin doku harabiyeti, iç organ harabiyeti ve iç kanama sonucu öldüğü..." şeklinde görüş bildirildiği görülmektedir.

4.Soruşturma aşamasında alınan 12.10.2015 tarihli tek kişilik iş güvenliği uzmanı tarafından bilirkişi raporu ile yargılama aşamasında alınan 11.03.2016 tarihli heyet raporunda; işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması ve sürdürülebilmesi amacıyla çalışanlarını bilgilendirmeyen, kazazedenin çalışmaları esnasında gerekli güvenlik tedbirlerini almayan, bina çatısında iş yaparken güvenli şekilde çalışmasını sağlayacak bir yaşam hattı ve buna bağlı bir emniyet kemeri düzeneği kurmayan, yapılan işin niteliğine göre yeterli iş organizasyonu sağlamayan, kazazedenin verilen kişisel koruyucu donanımları kullanımını sağlamayan, sadece yaptıkları işi öğretmek ile yetinmeyip öğretilmiş olan güvenlik tedbirlerinin çalışma esnasında uygulanmasını sağlamayan ve bunu uygun bir denetim mekanizması kurarak denetlemeyen, “Sağlık ve Güvenlik Koordinatörleri” atamayan, “Sağlık ve Güvenlik Planı” yapmayan, mesleki eğitim belgesi olmadan işçi çalıştıran ve çalışanına ait özlük dosyasını hazırlamayan, dosya muhteviyatından kazazede ile aralarında işçi işveren ilişkisinin kurulmuş olduğu kanaatine varılan

yüklenici İRON İnşaat şirketinin yetkilisi sanık ...'in asli kusurlu olduğuna ilişkin görüş bildirildiği anlaşılmaktadır.

5.Olayın tanıkları M.D., M.İ., R.D.'nin anlatımları, olay yeri inceleme raporu, ölü muayene ve otopsi tutanağı, olay yeri krokileri ve tutanaklar dava dosyasında bulunmaktadır.

6. Sanığın aşamalarda verdiği ifadelerinde, atılı suçlamaları kabul etmediği ve savunmasında özetle;

"Kaza Kumtel firmasında gerçekleşti, Kumtel firmasında çatı işini yaparken gerçekleşti, 6. ayda Kumtel'de bir yangın meydana gelmişti, bu yangından sonra çatı onarıldı, fabrika tekrar üretime geçti, Kumtel firması tekrardan çatıda izalasyon yaptırmış ancak ben herhangi bir şekilde malzeme alımında bulunmadım, Mustafa İlhan benim taşeronum olur kendisi bu işleri takip ediyordu, olay tarihinde ise çatı üzerinde bulunan poli karbona ...'ın basması üzerine kırılıp düştüğü ve vefat ettiğini öğrendim, ben olay günü fabrikanın içerisindeydim ancak kaza mahalinde değildim, kazadan sonra karşı tarafla uzlaşmak istedik ancak 200.000 TL para teklif etmeme rağmen karşı taraf kabul etmedi, ev istedi, avukatlarımızla da uzlaşma sağlayamadık, İş güvenliği hususunda gerek ... gerek diğer personellere dersler verilmiştir." şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

7.Katılanın her aşamada sanıktan şikayetçi olduğunu beyan ettiği ve Mahkemece 03.03.2016 tarihinde hakkında katılma kararı verildiği tespit edilmiştir.

8. Sanık ...'a ait güncel adli sicil kaydı ve nüfus kaydı, Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden temin olunarak dava dosyasına eklenmiştir.

IV. GEREKÇE

A.Sanık Müdafiinin Temyiz Sebebi Yönünden;

1.Kusur Durumu Yönünden,

Soruşturma aşamasında alınan 12.10.2015 tarihli tek kişilik iş güvenliği uzmanı tarafından bilirkişi raporu ile yargılama aşamasında alınan 11.03.2016 tarihli heyet raporunun, oluş ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, kusur durumunu kesin bir şekilde tespit ettiği anlaşılmakla, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamış olup, sanık müdafiinin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Hükümlerinin Uygulanmamasının Hatalı olduğu Yönünden,

Mahkemece sanık hakkında lehine sonuçlar içeren ilgili kanun maddelerinin değerlendirildiği, 5271 sayılı Kanun'un 231 inci maddesi kapsamında hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesesi yönünden, "Sanığın suçun işlenmesiyle katılanın uğradığı zararı aynen iade, suçtan önceki hale getirme veya tazmin suretiyle tamamen gidermediği anlaşıldığından sanık hakkında CMK'nın 231. maddesinde düzenlenen hükmün açıklanmasının geri bırakılması hükümlerinin uygulanmasına takdiren yer olmadığına ..." şeklindeki yerinde, yeterli ve kanunî gerekçeler gösterildiğinden, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamış olup, sanık müdafinin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.Erteleme Hükümlerinin Uygulanması Gerektiği Yönünden,

Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.06.2021 tarihli 2018/185 Esas, 2021/279 Karar sayılı ilamında ayrıntısı açıklandığı üzere; sosyal ve ekonomik durumunu tespit ettiği sanığı bizzat gözlemleyen Yerel Mahkemece 5237 sayılı Kanu'nun 51 inci maddesi ile ilgili olarak ayrıca bir değerlendirme yapılmadan takdir hakkının adli para cezası yönünde kullanılmasında herhangi bir isabetsizlik olmadığı anlaşılmakla hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamış olup, sanık müdafiinin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

B. Katılan Vekilinin Temyiz Sebebi Yönünden;

1.Eksik Ceza Tayin Edildiği Yönünden,

Taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde 5237 sayılı Kanun'un 61 inci maddesinin birinci fıkrası ile 22 nci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle aynı Kanun'un 3 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, asli kusurlu olarak bir kişinin ölümüne neden olan sanık hakkında, adalet ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan uzaklaşılmak suretiyle ceza tayini gerekirken, Mahkemece hüküm fıkrasında "sanığın tali derecede kusurlu olması nazara alınarak" şeklindeki dosya kapsamı ile uyumlu olmayan gerekçe ile yazılı şekilde alt sınırdan hüküm kurularak sanık hakkında eksik cezaya hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuş olup, katılan vekilinin temyiz sebebi yerinde görülmüştür.

2.Sonuç Cezanın Hapis Cezası Olması Gerektiği Yönünden;

Dosya içeriğine göre sanığa atılı 5237 sayılı Kanun'un 85 inci maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen taksirle öldürme suçunda aynı Kanunun 50 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince süreye bakılmaksızın paraya çevirme hükümlerinin uygulamasının mümkün olduğu, mahkemece takdiren tayin olunan hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesine karar verilmekle, hükümde bu yönüyle hukuka aykırılık bulunmamış olup, katılan vekilinin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle, Kayseri 1.Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.05.2016 tarihli ve 2015/1014 Esas, 2016/462 Karar sayılı kararına yönelik katılan vekilinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükmün, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

17.01.2024 tarihinde karar verildi.