Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ: 2863 sayılı Kanuna aykırılık

İNCELEME KONUSU

KARAR: Mahkûmiyet

KANUN YARARINA

BOZMA YOLUNA

BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

İncirliova (Kapatılan) Asliye Ceza Mahkemesinin 13.03.2008 tarihli ve 2007/304 Esas, 2008/76 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan, aynı Kanunun 65/a, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62, 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile aynı Kanunun 74/1, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 62, 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 1 ay hapis ve 375 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükümlerin temyiz edilmeksizin 08.04.2008 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309. maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.06.2022 tarihli ve 94660652 105 09 276 2022 Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2022 tarihli ve KYB 2022/96866 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.07.2022 tarihli ve KYB 2022/96866 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

"1 A) Sanığın tescil edilmiş bulunan Kıyısız Köprüsüne zarar verme eylemi bakımından, 2863 sayılı Kanun'un 65/a maddesinin 5728 sayılı Kanun 408. maddesi ile değiştirilmeden önceki halinin ''...a)Korunması gerekli taşınmaz ... ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara uğramalarına kasten sebebiyet verenler iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve beşmilyar liradan onmilyar liraya adli para cezasıyla cezalandırılırlar..'' şeklinde olduğu, 5728 sayılı Kanun 408. maddesi ile değişik halinin ''Korunması gerekli taşınmaz ... ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara uğramalarına kasten sebebiyet verenler iki yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılır...'' şeklinde olduğu cihetle, suç tarihinden sonra hükümden önce yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesinde getirilen değişikliklerin adli para cezasının asgari haddi yönünden daha lehe olduğundan değişiklik hükümlerinin sanık hakkında uygulanmamasında,

B) Sanığın izinsiz kazı yapmak eylemi bakımından, 2863 sayılı Kanun'un 74/1. maddesinin 5728 sayılı Kanunun 416. maddesi ile değiştirilmeden önceki halinin ''...Ruhsatsız sondaj ve kazı yapanlara, iki yıldan beş yıla kadar ağır hapis ve ellibin liradan ikiyüzbin liraya kadar adli para cezası..'' şeklinde olduğu, 5728 sayılı Kanun 416. maddesi ile değişik halinin ''...... varlıkları bulmak amacıyla, izinsiz olarak kazı veya sondaj yapan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır..'' şeklinde olduğu cihetle, suç tarihinden sonra, hükümden önce yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile 2863 sayılı Kanun'da yapılan değişikliklerin adli para cezası öngörmemesi yönünden daha lehe olduğunun anlaşılması karşısında, 5728 sayılı Kanun ile değişik 74/1 1. cümlenin sanık hakkında uygulanması gerektiğinin gözetilmemesinde,

2 ) 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesinde, korunması gerekli taşınmaz ... ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara uğramalarına kasten sebebiyet verilmesi eyleminin yaptırım altına alındığı, aynı Kanunun 74/1 1. cümlesinde ise, sit alanı ya da korunması gerekli taşınmaz ... varlığı niteliğini haiz yerde izinsiz kazı yapılması suçunun düzenlendiği, ... varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapılan yerin korunması gerekli taşınmaz ... varlığı olması ve kazı eylemi ile aynı zamanda bu ... varlığına zarar verilmesi halinde tek bir fiil ile kanunun farklı maddelerinin ihlal edilmiş olacağı, diğer yandan 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesinde korunması gerekli taşınmaz ... ve tabiat varlıklarının “her ne suretle olursa olsun” zarara uğramalarına kasten sebebiyet verilmesi halinin suçun unsuru olarak tanımlanması karşısında, izinsiz kazı yapmak suretiyle taşınmaz ... varlığına zarar verilmesinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle 5237 sayılı Kanun'un 44. maddesi uyarınca en ağır cezayı içeren 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesine göre hüküm tesisi ile yetinilmesi gerektiği gözetilmeksizin, sanığın her iki suçtan da ayrı ayrı mahkumiyetine karar verilmesinde,

3 ) 5237 sayılı Kanun'un 53/3. maddesi uyarınca sanığın sadece kendi alt soyları üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksun bırakılmasına karar verilirken hak yoksunluğu süresinin koşullu salıverilme tarihine kadar olması gerektiğinin gözetilmemesinde isabet görülmemiştir.”

Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Sanık hakkında, tescilli Kıyısız Köprüsü'nde kazı yapılırken köprünün ayaklarının kırılması suretiyle tarihi köprüye zarar verildiği iddiasıyla açılan kamu davasında, mahkemece yapılan yargılama sonunda 2863 sayılı Kanunun 65/a ve 74/1. maddelerinde açıklanan suçlardan ayrı ayrı mahkûmiyet hükmü tesis edildiği anlaşılmıştır.

1. Suç tarihinden sonra, hükümden önce yürürlüğe giren 5728 sayılı Kanun ile 2863 sayılı Kanun'da getirilen değişiklikler tartışılarak lehe kanun değerlendirmesi yapılması, bu kapsamda adli para cezasının asgari haddi yönünden daha lehe olan 5728 sayılı Kanun ile değişik 2863 sayılı Kanunun 65/a ve adli para cezası öngörmemesi yönünden daha lehe olan 5728 sayılı Kanun ile değişik 74/1 1. cümlenin sanık hakkında uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi,

2. 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesinde, korunması gerekli taşınmaz ... ve tabiat varlıklarının yıkılmasına, bozulmasına, tahribine, yok olmasına veya her ne suretle olursa olsun zarara uğramalarına kasten sebebiyet verilmesi eyleminin yaptırım altına alındığı, aynı Kanunun 74/1 1. cümlesinde ise, sit alanı ya da korunması gerekli taşınmaz ... varlığı niteliğini haiz yerde izinsiz kazı yapılması suçunun düzenlendiği, ... varlığı bulmak amacıyla izinsiz kazı yapılan yerin korunması gerekli taşınmaz ... varlığı olması ve kazı eylemi ile aynı zamanda bu ... varlığına zarar verilmesi halinde tek bir fiil ile kanunun farklı maddelerinin ihlal edilmiş olacağı, diğer yandan 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesinde korunması gerekli taşınmaz ... ve tabiat varlıklarının “her ne suretle olursa olsun” zarara uğramalarına kasten sebebiyet verilmesi halinin suçun unsuru olarak tanımlanması karşısında, izinsiz kazı yapmak suretiyle taşınmaz ... varlığına zarar verilmesinin de bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle 5237 sayılı TCK'nın 44. maddesi uyarınca en ağır cezayı içeren 2863 sayılı Kanunun 65/a maddesine göre hüküm tesisi ile yetinilmesi gerektiği gözetilmeksizin, sanığın her iki suçtan da ayrı ayrı mahkumiyetine karar verilmesi,

3. 5237 sayılı TCK’nın 53/3. maddesi uyarınca sanığın sadece kendi alt soyu üzerindeki velayet, vesayet veya kayyımlığa ait bir hizmette bulunmaktan yoksun bırakılmasına karar verilirken hak yoksunluğu süresinin koşullu salıverilme tarihine kadar olması gerektiğinin gözetilmemesi, hukuka aykırı görülmüştür.

III. KARAR

1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. İncirliova (Kapatılan) Asliye Ceza Mahkemesinin 13.03.2008 tarihli ve 2007/304 Esas, 2008/76 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309. maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.03.2024 tarihinde karar verildi.