Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ: 20.04.2018

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 20.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 07.08.2017 tarihinde gözaltına alındığını, aynı tarihte tutuklandığını, 07.12.2017 tarihinde tahliye edildiğini ve yapılan yargılama ile beraat ettiğini, haksız tutuklama nedeniyle 50.000 TL maddi, 500.000 TL manevi tazminatın 07.08.2017 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili 21.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3.Sakarya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.03.2019 tarihli ve 2018/43 Esas 2019/92 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 17.09.2019 tarihli ve 2019/962 Esas 2019/589 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 16.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının düşük olduğuna, avukata ödenene avukatlık ücretinin maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacının Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/344 E. 2018/41 K. sayılı dosyası kapsamında soruşturma aşamasında Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından 04.08.2017 tarihinde "silahlı terör örgütüne üye olmak" suçu kapsamında gözaltına alındığı, 07.08.2017 tarihinde tutuklandığı, 07.12.2017 tarihinde ise tahliye olduğu, daha sonra Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesine "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 3713 sayılı Yasa kapsamında kamu davası açıldığı, yapılan yargılama neticesinde davacının beraatine karar verildiği ve kararın 21.03.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının süresi içerisinde eldeki davaya açtığı, 04.08.2016 07.12.2017 tarihleri arasındaki 125 günlük süreçte gözaltı ve tutuklulukta kaldığı, gözaltı ve tutuklulukta kaldığı süreyi başka bir dava dosyasından mahsup etmediği, gözaltına alınması ve tutuklanmasının kendi beyanları ile oluşmadığı, bu tarihler arasında haksız olarak gözaltı ve tutuklulukta kaldığı ve tazminata hak kazandığı, her ne kadar bilirkişi raporunda gözaltı ve tutukluluk süresi 113 gün olarak belirlenmiş ise de; bilirkişinin yanlış hesaplama yaptığı, davacının 125 gün gözaltı ve tutuklulukta kaldığı, 125 günlük süre boyunca davacının maddi tazminata hak kazandığı, bu süre boyunca davacının hesaplama yapılarak, tazminat hakkının bulunduğu tutuklandığı tarihte emekli olan davacının maddi kaybı ile ilgili tutuklu olmasaydı emekli iken başka bir işte çalışabilme durumunun bulunması sebebi ile emekli edildiği tarihten itibaren de emekli olsa bile asgari ücret üzerinden maddi tazminat ödenmesi gerektiği mahkememizce bu husus nazara alınarak davacının tutuklu kaldığı süreçte emekli olsa da bu süreçte çalışma imkanının bulunduğu davacının asgari ücret üzerinden daha fazla maaş aldığını ispat edemediği anlaşılmış olup, asgari ücret üzerinden davacıya maddi tazminata hükmedildiği, davacı vekili tarafından dava dilekçesi ile birlikte 30.03.2018 tarihli serbest meslek makbuzu kesildiği ve bu kapsamda davacıdan avukatlık ücreti aldığını belirterek bunun maddi tazminat olarak verilmesi talep edilmiş ise de, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen serbest meslek makbuzunun düzenlendiği tarihin 30.03.2018 tarihi olduğu Sakarya 4. Ağır Ceza Mahkemesinde üzerine atılı "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan beraat ettiği tarih olan 13.03.2018 tarihi olduğu dolayısıyla serbest meslek makbuzunun Sakarya 4. ACM'nin kararından sonra düzenlendiği, Gümrükönü Vergi dairesinin cevabi yazısında da yine serbest meslek makbuzunun Sakarya 4. ACM'nin kararından sonra verildiğinin belirtildiği, şu halde davacı lehine bildirilen serbest meslek makbuzu kapsamında maddi tazminat verilemeyeceği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 5.850 TL maddi ve 15.000 TL manevi tazminatın davacının talebi doğrultusunda tutuklama tarihi olan 07.08.2017 tarihinden geçerli olmak üzere yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, toplanıp karar yerinde gösterilen deliller uyarınca oluşan kanaat ve takdirin dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davacı vekili ve davalı hazine vekilinin ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmeyerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Sakarya 4. Ağır ceza mahkemesinin 2017/344 Esas 2018/41 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 04.08.2017 tarihinde göz altına alındığı, 07.08.2016 07.12.2017 tarihleri arasında 122 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.03.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1.Tutuklandığı dönemde emekli olduğu anlaşılan ve bu dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiş olup, 125 gün gözaltı ve tutukluluk süresi için tazminat miktarının '5.752,12 TL' yerine, hatalı olarak hesaplanarak bu miktarın üstünde kalacak şekilde ' 5.850 TL' olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

2.Yargıtay İçtihadı birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.195729.05.1957 tarih ve 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, maddi tazminat hesabına dahil edilmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, göz altı ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 17.09.2019 tarihli ve 2019/962 Esas 2019/589 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Sakarya 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.01.2024 tarihinde karar verildi.