Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ: 28.09.2018

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 28.09.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin FETÖ/PDY Silahlı Terör Örgütü Üye Olma suçundan 20.08.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 22.08.2016 tarihinde tutuklandığını, 20.09.2016 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama ile beraat ettiğini, 20.06.2018 tarihinde kesinleştiğini, davacının gözaltına alındığı tarihte yazılı işleri müdürü olduğunu, bu soruşturma nedeniyle 26.08.2016 tarihinde 3 ay süre ile görevden uzaklaştırıldığını, 29.10.2016 tarihinde yayımlanan 675 sayılı KHK ile ihraç edildiğini, davacı vekilinin ihraç edilmeden önceki maaşının 3.541,61 TL olduğunu; müvekkilinin görevden uzaklaştırıldığı tarihten ihraç edildiği tarihe kadar aylık 849,82 TL den olmak üzere toplamda 3 aylık olmak üzere 2.549,46 TL ve kamu görevinden ihraç edildiği tarih olan 29.10.2016 tarihinden davanın açıldığı tarih olan 28.9.2018 tarihinde kadar aylık maaşı olan 3.541,61*23= 81.457,03 olmak üzere toplamda 84.006,49 TL maddi ve 500.000 TL manevi tazminatın 20.08.2016 tarihi olan gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili 08.11.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın yasal süre içerisinde açılıp açılmadığının mahkemece re’sen incelenmesi gerektiğini, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu ayrıca davacılarıın kendi kusurlu ve ihmali hareketleri sonucu tutuklanmasına sebebiyet verdiklerini, aynı konu ve haksız tutuklama nedenine dayalı olarak davacı hakkında birden fazla dava açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini, dava konusu tazminata faiz yürütülmesi isteminin hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olmadığını savunarak davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3.Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.02.2019 tarihli ve 2018/465 Esas 2019/55 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4.Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 03.10.2019 tarihli ve 2019/2199 Esas 2019/2567 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 13.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının tahliye tarihine kadar olan maaşının maddi tazminat olarak verilmesi gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; Isparta 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/59 Esas 2018/247 Karar sayılı dosyası kapsamında verilen beraat kararının davacı yönünden 20.06.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhinin davacıya 29.06.2018 tarihinde tebliğ edildiği, 28.9.2018 tarihinde açılan tazminat davasının Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 142/1 maddesi uyarınca süresinde olduğu, davacı ...'ın Isparta Adli Yargı İlk Derece Mahkemesi'nde Yazı İşleri Müdürü olarak görev yaptığı; 26.08.2016 tarihinde 3 ay süre ile görevden uzaklaştırıldığı, 675 sayılı olağanüstü hal kanun hükmünde kararnamesiyle 29.10.2016 tarihinde ihraç edildiği, Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/59 2018/247 E.K. sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının 20.08.2016 tarihinde gözaltına alındığı, Isparta Sulh Ceza Hakimliğinin 2016/336 Sorgu sayılı kararıyla tutuklandığı, 20.09.2016 tarihinde Isparta Sulh Ceza Hakimliği'nin 2016/2777 D. İş. Kararı ile tahliye edildiği, 32 gün süreyle tutuklu kaldığı, maddi tazminatın belirlenmesinde, elde edilmesi mutlak, objektif, somut, daha önce kazanıldığı veya sahip olunduğu halde tutuklama nedeni ile kaybedilen gelirler veya hakların nazara alınabileceğinin gözetilmesi gerektiği, davacının 20.08.2016 ile 20.09.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklulukta kaldığı, 08.09.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı ve 29.10.2016 tarihinde ihraç edildiği, açığa alma işleminin idari nitelikte bir işlem olduğu, devlet memuru olan davacının maaşının açığa alınması nedeniyle 1/3'lük kısmının geri istendiği, davacı açığa alınmasa idi maaşının tamamını alacağının izahtan vareste bir husus olduğu, bu nedenle davacının mahrum kaldığı 1/3'lük maaş kesintisinin tutuklanması nedeniyle oluşmuş zarar kapsamında bulunmadığı sabit olduğundan davacının maddi tazminat talebinin reddine, haksız olarak tutuklulukta ve gözaltında geçirdiği süreler nedeni ile toplum içindeki konumu, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı ve gözaltı ile tutuklulukta geçen süre ile orantılı, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde 3.500 TL manevi tazminatın haksız gözaltı tarihi olan 20.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı Hazineden alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; Mahkemece davacının dava açma şartlarına ilişkin yaptığı tespitte yasaya aykırılığın bulunmadığı, gerekli belgelerin denetime elverişli olacak şekilde getirtildiği ve incelendiği, davacının sosyal ve ekonomik durumuna ilişkin araştırmanın yaptırıldığı, mükerrer dava açılıp açılmadığının Muhakemat Müdürlüğünden sorulduğu ve UYAP sisteminden kontrol edildiği, davacının 20/08/2016 tarihinde gözaltına alındığı, 22/08/2016 tarihinde tutuklandığı, 20/09/2016 tarihinde tahliye edildiği, davacının tahliye edildikten sonra 29/10/2016 tarihinde ihraç edildiği, gözaltında ve tutuklulukta kaldığı sürede maaşını aldığı ve maddi zararının olmadığı anlaşıdığından, maddi tazminatın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun vasıf, mahiyet ve niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklulukta kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği, Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 11/02/2019 tarih ve 2018/465 Esas, 2019/55 Karar sayılı tazminat talebinin maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü kararında, usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu saptandığından; davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Isparta 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/59 Esas 2018/247 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 20.08.2016 20.09.2016 tarihleri arasında 31 gün gözaltı/ tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 20.06.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1. Davacının 20.08.2016 ile 20.09.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklulukta kaldığı, 08.09.2016 tarihinde görevinden uzaklaştırıldığı ve 29.10.2016 tarihinde ihraç edildiği, bu süreçte 2/3 maaş ödemesi yapıldığı, davacının gözaltına alınarak tutuklandığı ve tahliye edildiği tarihte memurluk görevinin devam ettiği anlaşılmakla; açığa alma işleminin idari nitelikte bir işlem olduğu, devlet memuru olan davacının maaşının açığa alınması nedeniyle 1/3'lük kısmının geri istendiği, davacı açığa alınmasa idi maaşının tamamını alacağının izahtan vareste bir husus olduğu, bu nedenle davacının mahrum kaldığı 1/3'lük maaş kesintisinin tutuklanması nedeniyle oluşmuş zarar kapsamında bulunmadığı sabit olduğu gerekçesiyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuş olup, açıklanan nedenle tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 03.10.2019 tarihli ve 2019/2199 Esas 2019/2567 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca Isparta 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.01.2024 tarihinde karar verildi.