Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

Davanın niteliğine göre, davacı vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 299. maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 13.01.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; Milli Savunma Bakanlığında müfettiş olan müvekkilinin kamuoyunda "Askeri Casusluk" olarak bilinen soruşturma kapsamında 03.07.2012 tarihinde gözaltına alınıp tutuklandığını, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiğini, dolayısıyla tutuklanmasının haksız hale geldiğini, davacının ev ve ... yerinde arama yapılıp, kişisel eşyalarına el konulduğunu, hakkında delil üretilip haksız şekilde soruşturmaya dahil edildiğini, özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini, onur kırıcı ithamlara maruz kaldığını belirterek davacının cezaevinde yaptığı masraflara, yakınlarının ve avukatının kendisini ziyaret etmeleri sebebiyle yaptıkları harcamalara, ceza davasında avukatına ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretine, özlük haklarının faizsiz olarak geri verilmesine, planlanan teftişlere gidememesi nedeniyle uğradığı zarara, ... kesintisi ve eksik nema alacağı ile erken emekli olması dolayısıyla uğradığı kayıplara esas olmak üzere 111.261,86 TL maddi, süreçte yaşadığı üzüntü ve çektiği sıkıntılar nedeniyle de 2.000.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 01.03.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde olmadığını, talep edilen miktarların sebepsiz zenginleşmeye neden olacak şekilde olduğunu ve tazminat koşullarının oluşmadığını öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.10.2017 tarihli ve 2017/15 Esas, 2017/395 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 12.04.2019 tarihli ve 2019/1903 Esas, 2019/1123 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2021 tarih, 2019/60040 sayılı tebliğnamesi ile kararın onanması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Davacının temyiz istemi, davacının OYAK kesintisi ve erken emekliye ayrılmak zorunda kalması, maaşının eksik yatırılan kısmının faizsiz iade edilmesi sebebiyle uğradığı zararların maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine, ceza davasında ödenen vekalet ücretinin, davacının cezaevinde yaptığı harcamalar ile yakınlarının kendisini ziyaret için yaptığı masrafların da maddi tazminata dahil edilmesi gerektiğine ve manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

2.Davalının temyiz istemi, davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 2016/37 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, Devletin güvenliğine ilişkin gizli bilgileri temin etme suçlarından 03.07.2012 tarihinde gözaltına alınıp 04.07.2012 tarihinde tutuklandığı, 28.01.2014 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat kararının 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın 13.01.2017 tarihinde süresinde açıldığını tespitle, cezaevinde yapılan harcamalar ile davacının yakınlarının cezaevinde ziyaret sebebiyle yaptıkları masrafların maddi tazminat kapsamında talep edilemeyeceğinden reddine, davacının 29.03.2017 tarihli duruşmada maaş kesintilerini ve OYAK' la ilgili alacaklarının tamamını aldığını belirterek sadece avukatlık hizmeti yönünden maddi tazminat talebinin devam ettiğini bildirilmesi nedeniyle avukatına yaptığı ve makbuzlandırılmış ödeme miktarı olan 11.600,00 TL maddi tazminat ile, tutuklanan kimsenin gerek aile gerek ... çevresinde itibarının sarsılması, aile, çocuk ve yakınları için tutukevinde hasret çekilmesi, kişinin tutuklanması nedeniyle ruhi sıkıntılar çekmesi, cezaevi şartları, buralarda duyduğu acı ve ızdıraplar gözönüne alındığında davacının haksız tutuklama sebebiyle manevi zarara uğradığı kabul edilerek, isnad edilen suçun niteliği, yargılama süreci, davacının tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, çekilen acı, manevi tazminatın amacının çekilen elem ve ızdırabın bir nebze de olsa tatminine yetecek, bu şekilde davacıyı tatmin edecek ancak sebepsiz zenginleşmesine yol açmayacak miktarda olması gerekliliği göz önünde bulundurularak 400.000,00 TL manevi tazminatın 03.07.2012 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince tazminat talebinin dayanağı olan dava dosyasında davacının beraat etmiş olması nedeni ile lehine kısmen de olsa maktu vekalet ücretine hükmolunduğu, maktu vekalet ücretini aşan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı cihetle, işbu tazminat davasında maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinin gözetilmemesi ve emsal uygulamaların da çok üzerinde olacak miktarda fazla manevi tazminata hükmolunması gerekçeleriyle davacın maddi tazminat talebinin reddiyle, 400.000,00 TL olarak hükmedilen manevi tazminatın 120.000,00 TL' ye indirilmek suretiyle istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 2016/37 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, Devletin güvenliğine ilişkin gizli bilgileri temin etme suçlarından 03.07.2012 28.01.2014 tarihleri arasında 574 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A. Davacı vekilinin temyiz istemi yönelik

1.Davacının tutuklandığı dönemde eksik yatırılan maaşının faizine, OYAK kesintilerinin eksik yatırılması ve erken emekli olması nedeniyle uğradığı zararlar sebebiyle uğradığı kayıpların maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebine yönelik

Davacının OYAK kesintilerinin eksik yatırılması, erken emekli olması ve maaşından yapılan kesintilerin faizsiz olarak iade edilmesi nedeniyle uğradığı zararların maddi tazminat hesabında göz önünde bulundurulamayacağından ve kaldı ki davacının buna ilişkin taleplerinden katıldığı ... tarihli duruşmada vazgeçtiği anlaşıldığından bu kayıpların maddi tazminat kapsamına alınmaması hukuka uygun görülmüştür.

2.Davacının cezaevinde yaptığı harcamaları ile yakınlarının kendisi ziyaret sebebiyle yaptığı masrafların maddi tazminat kapsamına alınması gerektiğine ilişkin temyiz sebebine yönelik;

Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre davacının ailesinin cezaevine yaptığı seyahatlerin giderlerinin ve davacının cezaevinde yaptığı harcamaların koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında maddi tazminat kapsamında değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından bu giderlerin maddi tazminat kapsamına alınmamasında isabetsizlik görülmemiştir.

3.Ceza davasında ödenen avukatlık ücretinin maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebine yönelik;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

4.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkin temyiz sebebine yönelik;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespit edildiği anlaşıldığından bölge adliye mahkemesinin takdirinde isabetsizlik görülmemiştir.

B. Davalı vekilinin temyiz istemine yönelik

Davacı hakkında hükmedilen tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına ve tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davalı vekilinin bu hususa ilişkin temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 12.04.2019 tarihli ve 2019/1903 Esas, 2019/1123 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

28.03.2023 tarihinde karar verildi.