Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 15.03.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/72800 soruşturma nolu dosyası ile yürütülen soruşturma neticesinde 17.10.2016 tarihinde gözaltına alındığı, ... 7 Sulh Ceza Hâkimliğinin 2016/402 sorgu numarası ile 20.10.2016 tarihinde tutuklandığı, 20.04.2017 tarihinde tahliye edildiği, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan kamu davası açıldığı, mahkemenin 14.11.2017 tarih ve 2017/87 Esas, 2017/304 Karar sayılı kararı ile beraatine karar verildiği, kararın 08.02.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının haksız yere tutuklanması nedeniyle 50.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 04.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasada belirtilen süre içinde açılmadığını öncelikle davanın süre yönünden reddini, tutuklamanın tamamen yasalara uygun olup mahkeme safhaları sonunda ancak davacının suçlu olup olmadığı tespit edilebileceği için haksız bir tutuklama söz konusu olmayacağını, davacı kendisi yaptığı fiiller sonucunda bu duruma neden olduğundan yargılama sonucunda beraat etmiş olsa bile tazminat verilemeyeceğini, manevi tazminat davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklu kaldığı süre gibi hususlar gözetilmek suretiyle hak ve neafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak tespiti gerekirken davacının bu ölçülere uymayacak miktarda fazla, sebepsiz zenginleşmeye neden olacak şekilde manevi tazminat isteminin ... ve hakkaniyete aykırı olduğunu bu nedenle yersiz açılan davanın reddi ile mahkeme masrafları ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

3. ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.07.2018 tarihli ve 2018/98 Esas, 2018/281 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 04.07.2019 tarihli ve 2018/3307 Esas, 2019/3001 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ve 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 08.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

1.Maddi tazminata cezaevi masrafların dahil edilmesi gerektiğine, davacının asgari ücretten daha yüksek miktarda para kazandığına,

2. Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacının ... 13. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/87 esas, 2017/304 karar sayılı dosyasında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan yargılandığı, mahkemenin 14.11.2017 tarihli kararıyla beraatine karar verildiği, bu kararın 08.02.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının bu suç nedeniyle 17.10.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 21.10.2016 tarihinde tutuklandığı, 20.04.2017 tarihinde tahliye olduğu, sanığın 185 gün gözaltı ve tutuklulukta (76 günü 2016 yılı döneminde) kaldığı, sanığın süresi içerisinde tazminat talebi ile ... bu davayı açtığı anlaşılmakla; sanığın gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği süre, şahsi ve sosyal durum ile tutuklandığı tarihteki 16 yaşından büyük sanayi sektöründeki asgari ücretin 2016 yılında 1.647,00 TL, 2017 yılında 1.777.50 TL olduğu da nazara alınarak davacının gözaltı ve tutuklulukta geçirdiği her iki dönem ayrı ayrı hesaplanarak 185 gün karşılığı 10.630,65 TL maddi tazminatın ve yine davacının manevi tazminat talebinin de bulunması nedeniyle gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği 185 gün süre, davacının şahsi, sosyal ve ekonomik durumu nazara alınarak 7.500,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 17.10.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine ve fazlaya ilişkin taleplerinde reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Davacının gözaltında ve tutuklu kaldığı süreye göre, gözaltında ve tutuklu kaldığı günlerde geçerli olan asgari ücret üzerinden 8.404,85 TL maddi tazminata hükmedilmesi gerekirken hesap hatası sonucu 10.630,65 TL maddi tazminata hükmedilmesi,

Ayrıca mahkemece manevi tazminata hükmedilirken nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, ceza infaz kurumunda kaldığı süre, olayın cereyan tarzı ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar yasal faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nasafet ilkelerine uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda az manevi tazminata hükmolunması ve maddi tazminat ile hükmolunan manevi tazminat miktarına bağlı olarak 2.328,58 TL nispi vekalet ücreti yerine 2.175,00 TL vekalet ücretine hükmedilmesi, gerekçeleriyle hükmün düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 13. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/87 Esas, 2017/304 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 17.10.2016 20.04.2017 tarihleri arasında 185 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 14.11.2017 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.02.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1. Maddi Tazminata Cezaevi Masrafların Dahil Edilmesi Gerektiğine, Davacının Asgari Ücretten Daha Yüksek Miktarda Para Kazandığına İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Davacının cezaevi masraflarına ilişkin maddi tazminat talebinin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında olmadığından bu hususlara ilişkin olarak maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Davacının 17.10.2016 20.04.2017 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplama yapılarak tespit edilen miktarın maddi zarar olarak kabul edilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (2) numaralı paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 04.07.2019 tarihli ve 2018/3307 Esas, 2019/3001 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca takdîren ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.03.2023 tarihinde karar verildi.