Karar Detayı

MAHKEMESİ: Asliye Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2014/432 E., 2016/759 K.

SUÇ: Taksirle öldürme

HÜKÜMLER: Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

Sanıklar hakkında kurulan hükümlerin; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir oldukları, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1.Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.05.2011 tarihli 2010/298 esas 2011/222 karar sayılı kararı ile sanık... hakkında mahkumiyet kararı verildiği ... ve ... hakkında suç duyurusunda bulunulmasına müteakiben sanıklar hakkında açılan dava neticesinde Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 06.05.2016 tarihli 2014/432 Esas 2016/759 Karar sayılı kararı ile sanık ... hakkında 5237 sayılı Kanun'un 85 nci maddesi, 62 nci maddesi, 51 nci maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezanın ertelenmesine, sanık ... hakkında 5237 sayılı Kanun'un 85 nci maddesi, 62 nci maddesi, 51 nci maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezanın ertelenmesine, sanık ... hakkında 5237 sayılı Kanunun 85 nci maddesi, 62 nci maddesi, 51 nci maddesi uyarınca 1 yıl 8 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve cezanın ertelenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

2.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 04.01.2021 havale tarihli ve 2016/385620 sayılı, bozma görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

3.Yargıtay 12.Ceza Dairesinin 23.11.2022 tarihli 2021/1061 esas 2022/8965 karar sayılı kararı ile ölen ...’nın, UYAP sisteminden elde edilen nüfus kayıt örneğine göre yasal mirasçısı olan eşi ...’ya gerekçeli hükmün tebliğ edilmesi için tevdii kararı verilmiştir.

4.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30.03.2013 tarihli yazısı ile belirtilen eksikliğin mahkemesince giderildiği belirtilerek dosya Dairemize gönderilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Sanık ... 'un Temyiz Sebepleri

Şirketin inşaatın yapı denetim faaliyetlerini üstlendiğine, sözleşme ile tüm iş güvenliği önlemlerinin inşaat sahibi tarafından alınacağının kararlaştırıldığına, sözleşmeye rağmen şirketinin inşaat sahasında tüm iş güvenliği önlemlerini aldığına, inşaatta proje denetçisi olarak görevli olduğuna, yapı denetçileri tarafından inşaat süresince eksiklik bildirilmediğine, adil yargılanma ve şüpheden sanık yaralanır ilkelerinin ihlal edildiğine ilişkindir.

B.Sanık ...'ın Temyiz Sebepleri

Şantiye şefliği görevinin 2010 yılının aralık ayında başladığına, hiç sorumluluğu olmayan olay sebebiyle ceza verildiğine, atılı suçu kabul etmediğine ilişkindir.

C.Sanık ...'ün Temyiz Sebepleri

İnşaatın denetim ile ilgili resmi vazifesi olmadığına, mal sahibi yakını olduğu için arada bir ziyarete giderek kontrolör arkadaşına destek verdiğine, savunmasının dikkate alınmadığına, beraatini talep ettiğine ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

1.Yerel Mahkemenin Kabulü

"Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/298 esas sayılı dosyasında sanığı... hakkında ...'ya karşı taksirle ölüme neden olma suçunu işlediği iddiasıyla kamu davası açıldığı, yapılan yargılamada 11/02/2011 tarihli bilirkişiler kurulu tarafından düzenlenen raporda...'in baskın taksirli eylemi ile 1. Derecede asli kusurlu, ... (proje müellifi TUZ ve Mimar olarak şantiye şefi)'ın baskın taksirli eylemleri ile 1. Derecede asli oranda kusurlu olduğu, Şelale Yapı Denetim Şirket Müdürü İnşaat Mühendisi ...'un ve yapı denetim sorumlusu ...'ün talimatlara aykırı anılan taksirli eylemleri nedeniyle 2. Derecede tali kusurlu olduklarının belirtildiği, esas hükümle birlikte dosyamız sanıkları hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğu, Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/298 esas 2011/222 karar sayılı ilamının Yargıtay 13. Ceza Dairesince 18/03/2013 tarihinde onandıktan ve karar kesinleştikten sonra Manavgat CBS'nin 2014/759 numaralı iddianamesiyle sanıklar hakkında taksirle ölüme neden olma suçunu işledikleri iddiasıyla kamu davası açıldığı, müştekinin beyanında zararının giderildiğinden bahisle şikayetçi olmadığını belirttiği, her ne kadar sanıklar üzerlerine atılı suçlamaları kabul etmediklerini, kusurlarının olmadıklarını belirtmiş iseler de 15/02/2011 tarihli üçlü bilirkişi raporu karşısında sanıkların savunmalarına itibar edilmediği, sanık ...'ın asli, diğer sanıkları ... ve ...'ün ise tali kusurlu olarak maktulün ölümüne sebep olduğu ve üzerlerine atılı suçu işledikleri hususunda tam bir kanaate varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş, temel ceza belirlenirken müştekinin şikayetten vazgeçmesi dikkate alınarak alt sınırdan uzaklaşılmamış, hükmün açıklanmasının geri bırakılması müessesinin uygulanması değerlendirilmiş, 5 yıllık denetim süresi içerisinde sadece kasıtlı suçların ihlal niteliğinde olması denetim süresi içerisinde birden fazla taksirli suç işlemesi durumunda dahi yeni işlenen suçlar açısından sanıklara HAGB uygulanmasına engel bir durum bulunmaması HAGB'nin taksirli suçlar açısından caydırıcı olmadığı anlaşıldığından sanıklar hakkında hükmün açıklanması geri bırakılması hükmü uygulanmamıştır." şeklindedir.

2.Adli Tıp Kurumu Antalya Grup Başkanlığı tarafından düzenlenen 15.02.2010 tarihli otopsi raporunda ...'nın ölümünün yüksekten düşmekle oluşabilir nitelikte kemik kırıkları ile birlikte olan iç organ harabiyeti ve kanamadan ileri geldiği tespit edilmiştir.

3.Görgü tespi tutanağında, binanın 2 kat dükkan 4 kat ikamet olmak üzere toplam 6 katlı olduğu, inşaatın etrafında demir parmaklık olmadığı, inşaata girmek tehlikelidir tabelası olmadığı, işçilerin güvenliği açısından kask takmalarını ikaz eden levha olmadığı, merdiven dairesinin demir korkuluğunun olmadığı, ayrıca aydınlatma olmadığı, işçilerin kasksız çalıştığı, inşaatta bulunan iskelede işçi kemerinin olmadığı ölenin düşmüş olabileceği tahmin edilen 4. ya da 4. kat ile bodrum kat arası mesafenin tahmini 15 20 metre olduğu belirtilmiştir.

4.Olay yeri inceleme raporunda, inşaat içinde merdiven boşluklarında kat aralıklarında dış cephesinde girişinde ve herhangi bir yerinde uyarıcı levhanın ve merdiven boşluklarında ise herhangi bir koruyucu korkuluğun olmadığı ve yeterli aydınlatma sisteminin olmadığı , olayın meydana geldiği binada binanın kime ait olduğu, mal sahibi vb ibarelerin bulunmadığı herhangi bir belirleyici tabela bulunmamakla birlikte sadece Şelale Yapı Denetim Şirketine ait bir adet tabelanın bulunduğu tespit edilmiştir.

5.Suç ihbarına konu dosyada alınan 10.02.2010 tarihli inşaat mühendisi bilirkişi tarafından alınan raporda ölen ...'nın kendi emniyeti için gerekli tedbiri almaması nedeniyle kusur olduğu, işveren... ile alt işveren ...'nın iş güvenliği konusunda gereken tedbirleri almamaları, kişisel koruyucu malzemeleri vermemeleri veya kullandırmamaları, gerekli emniyet tedbirlerini almamaları nedeniyle kusurlu oldukları belirtilmiştir.

6.Suç ihbarına konu dosyada alınan iş güvenlik uzmanı tarafından düzenlenen 20.04.2010 tarihli bilirkişi raporunda, inşaat sahibi...'in asli, inşaatın sıva işini üstlenen ...'nın tali, ölen işçinin tali kusurlu olduğu belirtilmiştir.

7.Suç ihbarına konu dosyada alınan 11.02.2011 tarihli bilirkişi heyet raporunda, inşaatın kaba işler müteahhitliğinin basit sözleşme ile Yılmazlar şirketine, şantiye şefliğinin ...'a verildiği, olaya konu yapının yapı denetim firmasının Şelale Yapı Denetim şirketi olduğu, şirket müdürünün ..., yapı denetim sorumlusunun ... olduğu, rapor neticesinde işveren... ile Ylmazlar şirketi yetkilisi ve aynı zamanda olaya konu özel bina inşaatının mimar şantiye şefi ...'ın merdiven boşluklarına aydınlatma yapmamak, merdiven boşluklarını demir korkuluklar yapılana kadar geçici ahşap korkuluklarla donatmamak nedenleriyle asli kusurlu oldukları, Şelale yapı denetim firmasının yetkilisi ... ile olaya konu inşaatın yapı denetim sorumlusu ...'ün denetiminden sorumlu oldukları yapının fenni proje esaslarına uygun yapımını sağlamakla birlikte yapı inşaatta çalışan işçilerin sağlık ve güvenliklerini koruma babında gerekli eksikliklerin giderilmemesi halinde durumu yazılı olarak Çalışma ve sosyal güvenlik bakanlığına bildirmeyerek güvenliksiz ortamda işçi çalıştırılmasına mani olmayarak tali kusurlu oldukları tespit edilmiştir.

8.Sanık ...; "Ben söz konusu inşaatın yapı denetim firmasının müdürüydüm, müteahhitle mal sahibi arasındaki anlaşmayı ve müteahhitlik sözleşmesini ve taahhütnamenin örneğini sunuyorum dedi. (alındı okundu, dosyaya konuldu) devamla; inşaat yapı denetim şirketi olarak gerekli uyarı levhalarını koymuştuk, olay esnasında halen orada olup olmadıklarını söyleyemem, çünkü bazen levhaları işçiler kaldırabiliyor, bazen çalınabiliyor, bazen de hava şartları nedeniyle devrilebiliyorlar, biz kontrollerimizi sık sık yaparız, eksikliklerimizi tamamlarız, ancak olay günü mal sahipleri eksiklik konusunda dikkatsiz davranıp haber vermemiş olabilirler, onların haber verme yükümlülüğü de vardır, sözleşme de bu bellidir, bu itibarla kusurlu olduğumu düşünmüyorum, beraatimi talep ederim. Ben proje denetçisiyim, buna ilişkin belgemi de mahkemenize ibraz ediyorum, proje denetçisinin görevi inşaat mühendisinin yapmış olduğu projeyi denetleyerek inceleyerek eksik ve hatalar varsa düzelterek eksiksiz tam bir proje oluşumunu sağlamaktır, bizim görevimiz inşaat ruhsatı alma aşamasına kadar devam etmektedir, ruhsat alımından sonra bizim görevimiz biter, şirket bünyesindeki yapı denetçilerinin görevi başlar, asıl görev onlarındır, onlar inşaattı denetlerken bir hata olduğunu bize bildirirlerse biz belediyeye ihbarda bulunuruz, iş güvenliğine aykırı olarak gerekli güvenlik önlemlerini almazlar ve bu şekilde ihbarda bulunulmazsa biz usule uygun olarak devam ediyor diye biliriz." şeklinde savunma yapmıştır.

9.Sanık ...; "Olay tarihinde benim hiçbir sorumluluğum yoktur, ben göreve 29 Aralık 2010 tarihinde başladım, olay esnasında ben görevli değildim, bununla ilgili olarak sözleşmeyi ve yap ruhsatının fotokopilerini sunuyorum dedi. (alındı okundu, dosyaya konuldu) devamla; dolayısı ile benim sorumluluğum yoktur, beraatimi talep ediyorum. Sanığa hazırlık beyanı okundu çelişki üzerine soruldu : Ben Savcılıkta ifade verirken dosyayı incelememiştim, bu nedenle bilmiyordum, duruşmadan önce dosyayı incelediğimde durumu fark ettim, şimdiki beyanım doğrudur." şeklinde savunma yapmıştır.

10.Sanık ...; "Ben Şelale Yapı Denetim Firmasının çalışanlarındanım, Yardımcı Kontrolör olarak görev yapıyorum, bu inşaatta sorumluluğum yoktur, inşaat sahibi... akrabam olduğu için rutin kontrollerini yapıyordum, çalışmış olduğum Şelale Yapı Denetim Firması ile inşaat sahibi arasında sözleşme vardı ancak ben kontrollerde resmi olarak görevli değildim, görevlendirmeler şirket içerisinde yazılı olarak yapılmaktadır, ben yazılı olarak görevlendirilmediğimden sorumlu değildim, bu nedenle beraatimi talep ediyorum. Ben resmi görevimin olmadığını Savcılıkta da beyan etmiştim, ancak ifademde geçmemiş, şimdiki beyanlarım daha doğrudur." şeklinde savunma yapmıştır.

11.Mal sahibi... ile Yılmazlar Ltd Şti' ni temsilen ... arasında 23.12.2010 tarihinde müteahhitlik hizmetleri sözleşmesi başlıklı akdedilen sözleşme dosya içerisindedir.

12.Dosya içerisinde 07.01.2009 tarihli "TAAHHÜTNAME" başlıklı evrakta, olayın gerçekleştiği ve denetim hizmeti Şelale Yapı Denetim Şirketi tarafından yürütülen inşaata ait iş güvenliği ve işçi sağlığı konusunda gerekli tüm tedbirleri ...'in eksiksiz olarak almayı taaahhüt ettiği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Dosya içeriğine göre, mahkumiyeti kesinleşen sanık...'e ait olay tarihinde inşaatı devam eden 6 katlı özel bina inşaatının, sözlü anlaşma ile sıva işlerini taşeron olarak verdiği ... ile birlikte çalışan kardeşi mağdur ...'nın, olay günü saat 15:40 sıralarında inşaatın dördüncü katından kalas indirdiği sırada aydınlatmanın yetersiz olduğu ortamda korkuluksuz merdiven boşluklarından yaklaşık 15 20 metre yükseklikten düşerek öldüğü, inşaat içerisinde hiçbir uyarıcı levhanın, merdiven boşluklarında herhangi bir koruyucu korkuluğun ve yeterli aydınlatma sisteminin olmadığının tespit edildiği,

İnşaatın yapı denetiminin sanık ...'un yetkilisi olduğu Şelale Yapı Denetim firması tarafından üstlenildiği, sanık ...'ün inşaatın yapı denetim sorumlusu, sanık ...'ın inşaatın müteahhitlik hizmetlerini ve şantiye şefliğini üstlendiğinin mahkemece kabul edildiği olayda;

Her ne kadar sanık...'in yargılaması sırasından alınan 15.02.2011 tarihli bilirkişi heyet raporu doğrultusunda Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.05.2011 tarihli 2010/298 esas 2011/222 karar sayılı kararı ile suç ihbarında bulunulmasını takiben sanıklar hakkında dava açılarak anılan rapor doğrultusunda kusurlu kabul edilen sanıkların ayrı ayrı mahkumiyetlerine karar verilmiş ise de ,

A.Sanık ... 'ın Temyiz Sebepleri Yönünden;

Dosya içeriğine göre, mimarlık müteahhitlik şirketi yetkilisi olan sanık ... ile inşaat sahibi... arasındaki basit müteahhitlik sözleşmesinin 23.12.2010 tarihinde, yani vuku bulan ölümlü olayın gerçekleşmesinden yaklaşık 11 ay sonra akdedildiği, ölümlü iş kazası olduğu tarihte sanık ...'ın inşaatta yetki ve sorumluluğunun olmadığı ve bu nedenle kendisine kusur atfedilemeyeceği gözetilmeden beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş olup sanığın temyiz sebepleri yerinde görülmüştür.

B.Sanık ...'un Temyiz Sebepleri Yönünden;

...'e ait inşaatın yapı denetim hizmetlerinin sanık ...'un yetkilisi olduğu Şelale yapı denetim firması tarafından üstlenildiği, ...'e ait inşaatın yapı denetim sorumlusunun sanık ... olduğu, sanık ... tarafından sanık ...'a binadaki eksiklikler ile ilgili bir bildirim yapılmadığı, sanığın inşaat için denetim elemanı görevlendirmiş olması nedeniyle sanığa kusur atfedilemeyeceği gözetilmeden beraati yerine mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

C.Sanık ...'ün Temyiz Sebepleri Yönünden;

1.Sanığın savcılık aşamasında alınan beyanında inşaatta yapı denetim sorumlusu olarak çalıştığını, inşaatta merdiven boşluklarında korkulukların bulunmadığından bahisle bir çok kez uyarılarda bulunduklarını fakat bu uyarıların hep şifahi olduğunu, yazılı uyarıda bulunmadıklarını beyan ettiği, inşaat sahiplerinin de suç ihbarına konu dosyada mevcut beyanlarında yapı denetim firmasının inşaattaki yetkilisinin ... olduğunu beyan ettikleri anlaşıldığından, sanığın yapı denetim firmasının inşaattaki yetkilisi olarak meydana gelen olayda tali kusurlu olduğu anlaşıldığından mahkumiyet kararı verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2.5271 sayılı Kanun'un ''Hükmün gerekçesinde gösterilmesi gereken hususlar'' başlıklı 230 uncu maddesinin 1 d bendinde; cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adlî para cezasına veya tedbirlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına veya bu hususlara ilişkin istemlerin kabul veya reddine ait dayanakların gerekçede gösterilmesi gerektiği düzenlemesine yer verilmiş; yine Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 27.09.2018 tarihli ve 2015/4 1163 Esas 2018/382 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; hüküm bölümünde CMK'nın 230 ve 232 nci maddeleri uyarınca cezanın ertelenmesine, hapis cezasının adli para cezası veya tedbirlerden birine çevrilmesine veya ek güvenlik tedbirlerinin uygulanmasına ya da bu hususlara ilişkin taleplerin kabul veya reddine ait dayanakların açıkça gösterilmesi zorunluluğu bulunmakta olup; dosya içeriğine göre sanığa atılı TCK'nın 85/1. maddesinde düzenlenen taksirle öldürme suçunda aynı Kanunun 50/4. maddesi gereğince süreye bakılmaksızın paraya çevirme hükümlerinin uygulaması mümkün olup, sanık hakkında “cezanın nevi ve miktarı nazara alınarak yasal koşulları oluşmadığından" şeklindeki yasal olmayan gerekçe ile paraya çevirme hükümlerinin uygulanmamasına karar verilmesi suretiyle CMK’nın 230/1 d maddesine aykırı davranılması hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

A.Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmü yönünden;

Gerekçe bölümünde (A) bendinde açıklanan nedenle Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.05.2011 tarihli 2010/298 esas 2011/222 karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

B.Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmü yönünden;

Gerekçe bölümünde (B) bendinde açıklanan nedenle Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.05.2011 tarihli 2010/298 esas 2011/222 karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

C.Sanık ... hakkında verilen mahkumiyet hükmü yönünden;

Gerekçe bölümünde (C 2) bendinde açıklanan nedenle Manavgat 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.05.2011 tarihli 2010/298 esas 2011/222 karar sayılı kararına yönelik sanığın temyiz isteği yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı Kanun’un 321 inci maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.12.2023 tarihinde karar verildi.