Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, davalı vekilinin, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin kendisine 09.10.2019 tarihinde tebliğinin ardından 23.10.2019 tarihinde verdiği temyiz dilekçesinin katılma yoluyla temyiz olduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 08.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin ölüme sebebiyet verecek şekilde kasten yaralamak ve basit yaralama suçlarından 07.08.2010 tarihinde gözaltına alındığını, 08.08.2010 tarihinde tutuklandığını, 12.08.2011 tarihinde tahliyesine karar verildiğini, yapılan yargılama neticesinde ölüme sebebiyet verecek şekilde kasten yaralamak suçundan beraat ve basit yaralama suçundan şikayetten vazgeçilmesi nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verildiğini hükmün temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiğini belirterek; haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle 50.000 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2.Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.

3.Bakırköy 10. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11/09/2018 tarihli ve 2018/405 Esas 2018/309 Karar sayılı kararı ile yetkisizlik kararı verilmiştir.

4.İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.02.2019 tarihli ve 2018/375 Esas 2019/100 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

5.İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 09.09.2019 tarihli ve 2019/1444 Esas 2019/2614 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

6.Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 14.06.2023 tarihli, davalı vekilinin temyiz isteminin esastan reddine, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulması görüşünü içerir tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının günlük yevmiye ile inşaat işçisi olarak çalıştığını, aylık ortalama gelirinin 3.000 TL olduğu asgari ücrete göre maddi tazminat miktarının hesaplanmasının hatalı olduğuna ve hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz istemi; davanın reddi gerektiğini, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; davacı ...'ın Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.12.2014 tarih ve 2011/54 Esas , 2014/499 Karar sayılı dosyasında yargılandığı 07.08.2010 tarihinde gözaltına alındığı ve 08.08.2010 tarihinde tutuklandığı ve 12.08.2011 tarihli ara kararı ile tahliyesine karar verildiği mahkemenin 29.08.2014 tarihli kararı ile düşme ve beraat kararı verildiği Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 08.05.2018 tarih ve 2017/357 esas, 2018/2122 karar sayılı ilamı ile hükmün onanarak hükmün kesinleştiği, davacının söz konusu dava nedeni ile daha önce tazminat talebinde bulunmadığı ve davacının davasının süresi içinde açıldığı, davacının maddi kaybın tespitine yarar itibar edilebilecek bir belge sunamamış olması, tazminata konu işlem (2010) tarihindeki yaş (24) durumu dikkate alınarak ve vasıfsız işçi gibi değerlendirilerek 16 yaşını dolduranlar için belirlenen net asgari ücret tarifiesi üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat olarak belirlenmesi gerektiği,davacının 371 gün tutuklu kaldığı değerlendirilerek; davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile 7.683,81 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 07.08.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak; belirlenen ölçütlere uymayacak şekilde az oranda manevi tazminata hükmolunduğu gerekçesiyle hükmün gerekçe ve hükümdeki manevi tazminat miktarına ilişkin "10.000 TL" ibaresinin "12.500 TL" olarak; vekalet ücretine ilişkin "2.122,06 TL" ibaresinin "2.420,22 TL" olarak; düzeltilmesi suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan kararın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Bakırköy 14. Ağır Ceza Mahkemesinin 2011/54 Esas, 2014/499 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının yaralama suçundan 07.08.2010 12.08.2011 tarihleri arasında 1 yıl 5 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda davacı sanığın maktul Ethem Ünal'a karşı kastın aşılması sebebiyle ölüme sebebiyet verme suçundan beraatine, mağdur Vedat Ünal'a karşı kasten basit yaralama suçundan açılan kamu davasında mağdurun şikayetten vazgeçmesi nedeniyle kamu davasının düşmesine karar verildiği, beraat hükmünün 08.05.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltı/tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Gerekçeli karar başlığına 08.08.2018 olan dava tarihinin yazılmaması mahallinde düzeltilebilecek noksanlık olarak görülmüştür.

A.Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

A.1.Hükmedilen maddi tazminat miktarına ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Gözaltında ve tutuklu dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya gözaltı/tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

A.2.Hükmedilen manevi tazminat miktarına ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında ve tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp,hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması hukuka aykırı bulunmuştur.

B.Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

B.1. Davanın reddi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 141 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

...

e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,

...

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

...

Bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartlar oluştuğundan davanın kısmen kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B.2.Hükmedilen maddi tazminat miktarının fahiş olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Tazminat davasına dayanak olan dava dosyasında 07.08.2010 12.08.2011 tarihleri arasında 370 gün gözaltı/tutuklu kaldığı gözetilerek, mahkemece 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden kesinti yapmadan ay ve gün üzerinden yapılan hesaplama sonucu bulunan 7.552,17 TL’nin maddi zarar olarak ödenmesine karar verilmesi gerekirken, asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamada gözaltına alındığı ilk gün hesaba dahil edilerek 371 gün üzerinden hesap yapılması suretiyle toplam maddi tazminatın 7.683,81 TL olarak belirlendiği bilirkişi raporu hükme esas alınarak maddi tazminatın fazla belirlenmesi hukuka aykırı görülmüştür.

B.3.Hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Yukarı da (A.2) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı lehine hükmedilen manevi tazminat miktarı düşük bulunduğundan davalı vekilinin temyiz nedeni yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde (A 2) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin, (B 2) numaralı bentte açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 09.09.2019 tarihli ve 2019/1444 Esas 2019/2614 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye kısmen uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca İstanbul 11. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

27.11.2023 tarihinde karar verildi.