Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 23.11.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "davacıya ait 1.683 kg siyah ithal çaya 08.03.2016 tarihinde el konulduğunu, hakkında ... 1. Asliye Ceza Mahkemesine 5607 sayılı Kanun'a muhalefetten kamu davası açıldığını, yapılan yargılama neticesinde atılı suçtan beraat ettiğini ve beraat kararının 29.09.2017 tarihinde kesinleştiğini, haksız elkoyma nedeniyle davacı müvekkilin uğramış olduğu kazanç kaybının tespiti ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL maddi tazminatın elkoyma tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte tazminine karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 04.12.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat şartlarının oluşmadığını, maddi zararın ispatlanamadığını, maddi zarara ilişkin haksız zenginleşmeye neden olacak şekilde talepte bulunulduğunu, en yüksek oranda faiz isteminin yerinde olmadığını, davanın haksız olduğunu ve reddi gerektiği" şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.03.2018 tarihli ve 2017/456 Esas, 2018/154 Karar sayılı kararı ile "davanın reddine" karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 21.12.2018 tarihli ve 2018/2458 E. 2018/3086 K. sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik "davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile "davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması" yönünde görüş beyan edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

1. Kararın yalnızca davacı tarafından istinaf edilmesine rağmen Bölge Adliye Mahkemesinin vekalet ücreti yönünden davacı aleyhine karar vermiş olmasının hukuka aykırı olduğuna,

2. Mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini, ... KOM Şubeye müzekkere yazılması halinde el koyma kararının mevcut olduğunun anlaşılacağını, el koyma kararı olmasaydı mahkemece iade kararı verilmeyeceğini, elkoyma nedeniyle sürecinde satım yapılamaması nedeniyle müvekkilinin kar kaybı yaşadığını,elkoyma kararından sonra satışların yapıldığını mahkemece yanlış değerlendirme yapıldığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk derece mahkemesince, "... 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2016/700 Esas,2017/385 Karar sayılı ceza dosyasının incelenmesinde olay tarihi olan 08.03.2016 tarihinde 1683 kg. çayın aynı gün davacı ...'a yediemin olarak teslim edildiği, yargılama sonucunda 31.05.2017 tarihinde davacının yedieminlik görevinin sona erdirilmesi ile çayların davacıya iadesine karar verildiği, dosya kapsamında çaylara ilişkin elkoyma kararının bulunmadığı; çayların olayın başından bu yana davacının elinde bulunduğu; 07.02.2018 ve 07.03.2018 tarihli duruşmalarda davacı vekilinin yediemin olarak davacıya teslim edilen 1683 kg çayın satıldığı, çayların ayrı olarak değil de diğer çaylarla birlikte satışının yapıldığı ve 1683 kg ilişkin ayrı bir fatura bulunmadığını beyan ettiği, huzurdaki davada elkoyma şeklinde koruma tedbirinin bulunmadığı, ayrıca çayların satıldığının beyan edilmesi karşısında davacının çayların hangi tarihte sattığının tespit edilememesi, buna ilişkin fatura sunulamaması, çayların gerçekte yedieminlik görevinin sona ermesinden sonra mı yoksa daha önce mi satıldığının tespit edilememesi, bu kapsamda davacının, uğramış olduğunu iddia ettiği zararı belgelendirilememesi ve davacının söz konusu çaylar nedeniyle gerçekte bir zarara uğrayıp uğramadığının tespit edilememesi nedenleriyle CMK'nın 141. ve devamındaki maddelerinde düzenlenen dava koşullarının oluşmadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince; CMK'nın 142. maddesinin 9. bendi gereğince "Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz." hükmüne aykırı 3.202,00 TL yerine alt sınırdan maktu 845,00 TL vekalet ücretinini takdir edilmesi, istinaf edenin sıfatı itibariyle kararın düzeltilmesi veya davanın yeniden görülmesi nedeni yapılmadığı belirtilmek suretiyle eleştirilen konu dışında mahkemenin kararında usule ve esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığı, delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, ispat bakımından değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşıldığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Davacı tarafından haksız el koyma işlemi nedeniyle 100.000,00 TL maddi tazminat talep edilmiş, İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilerek, davalı aleyhine sulh ceza hakimliği maktu vekalet ücretine hükmedilmiştir. Davacı vekilinin kararı istinaf etmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139. maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile değişik, 5271 sayılı CMK'nın 142/9. maddesi uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağına değinilerek istinaf edenin sıfatı itibariyle vekalet ücretine yönelik bu yanlışlığın kararın düzeltilmesi nedeni yapılmadığı belirtilmekle yetinilmek suretiyle bu hususun kararda eleştirilmesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Tazminat talebinin dayanağı olan ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31.05.2017 tarih 2016/700 Esas, 2017/385 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında; 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçuna konu olduğundan bahisle davacıya ait 1.683 kg siyah ithal çayın 08.03.2016 tarihinde muhafaza altına alındığı ve aynı gün davacı ...'a yediemin olarak teslim edildiği, yapılan yargılama sonunda atılı suçtan beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 29.09.2017 tarihinde kesinleştiği, muhafaza altına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

5271 sayılı CMK'nın 141/1 j maddesinde, “Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen,” kişilerin uğramış olduğu maddi zararları isteyebileceği düzenlenmiştir.

Dosya kapsamı itibariyle ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/44125 sayılı soruşturma dosyası kapsamında Kaçakçılık suçuna konu olduğu iddiasıyla sanık davacıya ait 1683 kg çayın savcılığın talimatı ile 08.03.2016 tarihinde davacının rızasıyla muhafaza altına alındığı ve aynı tarihte yediemin sıfatı ile davacıya teslim edildiği, ... 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 31.05.2017 tarih 2016/700 Esas, 2017/385 Karar sayılı kararıyla sanığın atılı suçtan beraatine, yedieminlik görevinin sona erdirilmesine ve çayların sanığa iadesine karar verildiği, Mahkemece sanık ...'a yediemin olarak teslim edilen çayların suç konusu olmaması nedeniyle yedieminliğin kaldırılması, ürünlerin kendisinden el konulan sanığa iadesi yönünde Gümrük Müdürlüğüne 10.10.2017 tarihli müzekkere gönderildiği ve davacının 07.02.2018 tarihli duruşmada tedbir kaldırıldıktan sonra davacıya yediemin olarak teslim edilen çayların satıldığına ilişkin beyanda bulunduğu ve davacının talebinin kazanç kaybına ilişkin olduğunun anlaşılması karşısında; çayın muhafaza altına alınma tarihindeki fiyatı ile iade tarihindeki fiyatı belirlenerek değer kaybının bulunduğunun tespiti halinde koruma tedbirleri nedeniyle tazminat verilmesine ilişkin 5271 sayılı CMK'nın 141/1 j ve devamı maddelerinde belirtilen koşulların davacı yönünden gerçekleştiğinin kabulünün gerektiği gözetilmeyerek yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş olup, açıklanan nedenle tebliğnamedeki davacının temyiz talebinin esastan reddi gerektiğine ilişkin görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde 2. numaralı bentte açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 21.12.2018 tarihli ve 2018/2458 Esas 2018/3086 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğnameye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... 5. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

20.02.2023 tarihinde karar verilmiştir.