Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2019/338 E, 2019/336 K

DAVA: Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 09.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; haksız koruma tedbiri nedeniyle 14.720,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tazminine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 04.06.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.12.2018 tarihli ve 2018/133 Esas, 2018/307 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 10.05.2019 tarihli ve 2019/338 Esas, 2019/336 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 04.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri;

1.Avukatlık ücretinin ödenmesi gerektiğine,

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,İlişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü;

Kocaeli 2 .ACM'nin 2017/399 E, 2017/475 K sayılı dosyasına konu soruşturma dosyasında her ne kadar davacının haksız yere 07.11.2006 10.11.2006 tarihleri arasında gözaltına alındığı sabit ise de, bu tarihte sanığın halen kamu görevinde bulunduğu dikkate alındığında herhangi bir gelirden mahrum kalmadığı, dosya ile ilgili olarak ödenen avukatlık ücreti tazminat olarak talep edilmiş ise de, davacının ifade ve serbest kaldığı aşamalarda ücretsiz CMK avukatı tarafından temsil edilmiş olması nedeniyle ödediği avukatlık ücretinin gözaltı ve sorgu ile ilgili bulunmayıp, soruşturmada serbest kaldığı aşamadan sonraki aşamada ve kamu davasında avukat ile temsil edilmesi nedeniyle ödemiş olduğu ücreti vekalet olduğu ve ödenen bu ücretin koruma tedbiri nedeniyle tazminat davasının konusunu oluşturamayacağı, her ne kadar davacı sorgusunu müteakip imza yükümlülüğü uygulanmak suretiyle adli kontrol ile serbest bırakılmış ise de, adli kontrol durumunda tazminat talep edilebileceğinin CMK'nın 141 maddesinde düzenlenmediği, soruşturma aşamasında bylock listesinde adı tespit edilen davacı hakkındaki arama elkoyma ve yakalama işlemlerinin de ölçülü oluduğu anlaşılmakla maddi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

Manevi tazminat olarak değerlendirme yapıldığında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan hakkında başlatılan soruşturmada 4 gün gözaltında kaldığı, gözaltı tarihi itibariyle son maaşının 2.560,81 TL olduğu anlaşılmakla, davacının manevi zararlarının giderilmesine yönelik olarak lehine hak ve nesafete uygun ve zenginleşmesine sebebiyet vermeyecek ölçüde 600,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;

''...Davacı vekilinin haksız gözaltı tarihinden itibaren hükmedilecek tazminata faiz yürütülmesini talep ettiği gözetilmeden, davacı lehine hükmedilen 600.00 TL manevi tazminata faiz yürütülmemesi,

Hukuka aykırı, davacı vekilinin istinaf istemleri bu nedenle yerinde görüldüğünden, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmeyen bu aykırılık Anayasanın 141/son. ve 6100 sayılı HMK.nun 353/1 b. maddeleri uyarınca düzeltilebilir nitelikte bir yanılgı olduğundan, hükmün 1.fıkrasına "600 TL manevi tazminatın" ibaresinden sonra gelmek üzere 08/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte" ibaresinin eklenmesi sureti ile sair yönleri usul ve yasaya uygun olan hüküm DÜZELTİLEREK İSTİNAF BAŞVURULARININ ESASTAN REDDİNE,'' karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Kocaeli 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/399 Esas, 2017/475 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 07.11.2016 10.11.2016 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama üzerine 30.01.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 19.02.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1.Avukatlık ücretinin ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere, vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekâlet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 10.05.2019 tarihli ve2019/338 Esas, 2019/336 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.11.2023 tarihinde karar verildi.