Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2018/2770 E., 2018/3083 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle,

Davanın niteliğine göre, davacı vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı Kanun'un 299 uncu maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 14.03.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/236 esas sayılı dosyasında yargılanan müvekkili adına kayıtlı olan taşınmazlar üzerine soruşturma aşamasında ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 11.08.2016 tarih ve 2016/2718 Değişik İş nolu kararı ile tedbir konulduğunu, müvekkilinin tüm mal varlığına el konulmasına yol açan tedbir kararının hukuka aykırı olması sebebiyle kaldırılması için ... 2. Ağır Ceza Mahkemesine talepte bulunduklarını, mahkemece bu taleplerinin kısmen kabul edilerek davacının miras yoluyla intikal eden taşınmazlara uygulanan tedbirlerin 15.12.2016 tarihinde kaldırıldığını, CMK'nın 141/1 j maddesi dikkate alındığında "eşyasına veya diğer mal varlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde el konulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer mal varlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin maddi ve manevi her türlü zararını devletten isteyebileceklerinin" açık olduğunu, maddi tazminatla ilgili taleplerinin gerekçesinin, "müvekkili davacının haksız el koyma nedeniye taşınmaz malları üzerinde hiçbir tasarrufta bulunamamış ve bunları satamamış olması olduğunu, buna mukabil müvekkilinden alacaklı olan banka ve diğer kamu kurumlarının haksız el koyma kararının kalkmasını beklemeden kredi alacaklarının tahsili için icra takibine geçtiklerini, taşınmazlara haksız ve hukuka aykırı olarak el konulmasaydı davacının bu taşınmazları diğer paydaşlarla birlikte satarak bankalara karşı olan borçlarını icra takibine ve temerrüte düşmeksizin ödeyecek olduğunu, bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edilen rakama göre ıslah hakkını kullanmak üzere 11.08.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte şimdilik 10.000,00 TL maddi ve ayrıca ömrü boyunca hayal edemeyeceği kadar maddi zarara uğrayan müvekkilinin psikolojik açıdan da ciddi anlamda yıpranmış olması, cezaevinde bulunduğu süre boyunca en az kişisel özgürlüğü kadar kredi borçlarının takip konusu olmaksızın ödenebileceği için kaygılandığını, müvekkili ile görüşen yakınlarının dahi müvekkilinin ruh halinin bozulduğunu, taşınmazların satılamaması sebebiyle müvekkilinin depresyona girdiğinin şahidi olduklarını, haksız işlem sebebiyle borucunu ödeyemediğini, bankalar ve ticaret yaptığı gerçek ve tüzel kişiler nezrinde de ticari saygınlığını yitirdiğini, haksız el koyma işlemi yüzünden müvekkilinin ticari yaşantısına eskisi gibi devam edebilmesi, yaşamış olduğu itibar kaybı sebebiyle mümkün olmadığını, bu sebeple müvekkilinin manevi açıdan zarar görüp yıprandığını, bu nedene 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplamda 110.000,00 TL tazminatın, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ile birlikte hazineden alınarak davacıya verilmesine ve fazlaya dair her türlü haklarının saklı tutulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili 03.04.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içerisnde açılması gerektiği, davanın davacının ikametgahının bulunduğu yer ağır ceza mahkemesinde açılması gerektiğini, esas bakımından da davacının maddi ve manevi tazminat isteme şartlarının oluşmadığını, iddia edilen maddi ve manevi zararların delillendirilemediğini, zarar ile tedbirler arasında illiyet bağının bulunmadığını, davacının iddiasını destekleyebilecek hiçbir belgi ve belgenin bulunmadığının, bu nedenle açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafına yükletilmesini talep etmiştir.

3.... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin, 16.07.2018 tarihli ve 2017/125 Esas, 2018/391 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 28.12.2018 tarihli ve 2018/2770 Esas, 2018/3083 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 26.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

Davacının miras yoluyla intikal eden taşınmazlarına koşulları oluşmadığı halde elkonulduğuna, kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, davanın kabul edilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:

... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 11.08.2016 tarih ve 2016/2718 Değişik İş sayılı kararı ile ...'in taşınmazlarına, her türlü hak ve alacaklara, kıymetli evrakına, ortaklık paylarına, kiralık kasa mevcutlarına, banka ve diğer mali kuruluşlardaki vadeli ve vadesiz hesplarına CMK 128/1 2 maddeleri gereğince 668 KHK nın 3/1 maddesi gereğince el konulmasına, şüphelilerin günlük yaşamlarını idame ettirmelerini sağlamak amacıyla ve bu kapsamda kalmak üzere dönemsel gelirlerinin banka ve diğer mali kurumlardan çekenler için belirli dönemlerde soruşturmayı yürüten Cumhuriyet Başsavcılığınca çekilmesine izin verildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 10.11.2016 tarih ve 2016/1423 Esas sayılı ididanamesiyle ... ve diğerleri hakkında Silahlı Terör Örgütüne Üye olma, Kamu kurum ve Kuruluşları vb Tüzel Kişiliklerinin ... Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık, Suçtan Kaynaklanan Mal Varlığını Aklama, Silahlı Terör Örgütü Kurma ve Yönetme suçlarından ... 2 Ağır Ceza Mahkemesine Kamu davası açıldığı, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/236 Esas sayılı dosyasında 15.12.2016 tarihinde "Sanıklar Mehmet ... Keskin ve sanık ... müdafii Av. ...'in sanıklara ait taşınmazlar üzerindeki tedbirin kaldırılması talebinin kısmen kabulü ile sanıklara miras yolu ile intikal ettiği anlaşılan ... ili ...Mahallesi 4088 ada 11 parsel,Haşim İşçan Mahallesi 1254 ada 22 parselde kayıtlı 10 numaralı bağımsız bölüm,Alan mahallesi 4088 ada 10 parsel kayıtlı taşınmaz ile Konyaaltı ilçesi Zümrüt mahallesinde bulunan 20418 ada parsel de kayıtlı taşınmazların üzerlerindeki ihtiyadi tedbir kararlarının kaldırılmasına bu konuda ilgili tapu müdürlüklerine müzekker yazılmasına, bu sanıklar müdafinin diğer taşınmazlara yönelik talebinin hüküm ile değerlendirilmek üzere bu aşamada reddine" karar verildiği, ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/236 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonunda sanık ...'in üzerine atılı Dolandırıcık ve Suçtan Suçtan Kaynaklanan Mal Varlığını Aklama suçlarından beraatine, Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan TCK 314/2, 3713 sayılı yasanın 5 ve TCK 62 maddeleri gereğince sonuç olarak 6 Yıl 10 Ay 15 gün hapis ceza verildiği tespit edilmiştir.

Davacı vekili müvekkili ...'e ait miras kalan taşınmazlara konan tedbir için maddi ve manevi tazminat talebinde bulunduğu belirtilmiştir.

Davacının mal varlığı değerlerine ... 1 Sulh Ceza Hakimliğinin 11.08.2016 tarih 2016/2718 D.İş sayılı kararı ile şüphelilerin ve ailerinin günlük yaşamlarını idame ettirmelerini sağlamak amacıyla ve bu kapsamda kalma üzere Cumhuriyet Savcılığınca haline ve ihtiyacına uygun olarak belirlenecek miktarın çekilmesine izin verilmek üzere CMK 128/1 2 maddesi ve 668 sayılı KHK'nın 3/ı maddesi gereğince el konulmasına karar verildiği tespit edilmiştir.

668 sayılı KHK ile getirilen düzenleme ile özellikle olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirler ile ilgili olarak soruşturma ve kovuşturma işlemleri yeniden düzenlenmiş ve CMK 128 maddesine değişiklik öncesi el koyma karar verilebilmesi için "BDDK, SPK, MASAK, Hazine Müşteşarlığı ve Kamu Gözetimi ile Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan" suçtan elde edilen değerlere ilişkin olarak rapor alınmak suretiyle el koyma kararı verilebilmesi mümkün iken 668 sayılı KHK ile söz konusu kurumlardan rapor alınmasına gerek olmaksızın Sulh Ceza Hakimliğince karar verilebilmesi şeklinde düzenleme getirildiği,

Bu düzenlemenin ülkenin olağanüstü hal süreci kapsamında rapor alınmasında geçecek süre de dikkate alınarak mal varlığı değerlerini kaçırma ya da devretme girişimlerine engel olma amacıyla hemen karar alınmasına yönelik bir düzenleme olduğu, yapılan bu değişikliğin mal varlığı değerenin suçtan elde edilip edilmediği yönünde bir rapor alınması beklenmeksizin derhal bu yönde bir şüphe bulunan durumlarda el koyma kararı verilmesini sağlamaya yönelik olduğu,

... hakkında ... Cumhuriyet savcılığınca soruşturma başlatıldığı dikkate alındığında Sulh Ceza Hakimine ilgilinin hangi taşınmazlarının suçtan elde eldildiği yada hangilerinin miras yoluyla intikal ettiğini araştırmasını konusunda bir takdir tanımadığı aksinin kabulü halinde 668 sayılı KHK ile yapılan değişikliğin bir anlam ifade etmeyeçeği, bu hali ile ... hakkında Cumhuriyet Savcılığınca yapılan soruşturmanın TCK 128 maddesinde sayılan suçlardan olması dikkate alındığında CMK 148/1 j maddesinde mal varlığı değerlerlerine koşulları oluşmadığı halde bir el koyma unsurunun bulunmadığı,

... 2 Ağır Ceza Mahkemesinin kararı kesinleşmemiş olsa da ...'in hakkında Silahlı Terör Örgütüne üye olma suçundan mahkumiyetine karar verildiği,

Diğer yandan ... hakkında Dolandırıcık ve Suçtan Suçtan Kaynaklanan Mal Varlığını Aklama suçlarından mahkeme kararı ile beraat etse dahi el koyma tarihi itibari ile yapılan bir soruşturmanın bulunduğu bu hali el koymanın koşullarının oluştuğu,

Diğer yandan

... 3 İcra Müdürlüğünün 2016/9890 Esas sayılı takip dosyasının 30.09.2016

... 3 İcra Müdürlüğünün 2016/11089 Esas sayılı takip dosyasının 26.10.2016

... 2 İcra Müdürlüğünün 2016/11247 Esas sayılı takip dosyasının 19.10.2016

... 7 İcra Müdürlüğünün 2017/2231 Esas sayılı takip dosyasının 20.02.2017

... 15 İcra Müdürlüğünün 2017/1850 Esas sayılı takip dosyasının 10.02.2017

... 15 İcra Müdürlüğünün 2017/1856 Esas sayılı takip dosyasının 10.02.2017 tarihinde açılmış oldukları dolayısıyla davacı ... hakkında verilen tedbir kararlarından sonra icra takiplerinin başladığı,

Yine söz konusu tapu kayıtlarının incelenmesinde, el koyma şerhi konulmadan önce de haciz şerhlerinin bulunduğu, gibi davacının taşınmazların tamamanın hissesine sahip olmadığı,

Hususları hep beraber değerlendirildiğinde, davacı ...'in miras yolu ile intikal eden mal varlığı değerlerine 11.08.2016 tarihinde el koyma karar verildiği ve ... 2 Ağır Ceza Mahkemesince 15.12.2016 tarihinde el koymanın kaldırıldığı dikkate alındığındığında sözkonusu sürenin makul bir süre olduğu anlaşıldığından yasal ve yeter koşullar oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/236 Esas sayılı ceza dava dosyasında davacı hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemeye teşebbüs ve cebir ve şiddet kullanarak anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 11.08.2016 tarih ve 2016/2718 Değişik İş nolu kararı ile 5271 sayılı Kanun'un 128 inci maddesinin birinci ve ikinci maddesi ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince davacının taşınmazlarına tedbir konulduğu, tazminat davasına konu tedbir kararının ... 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 15.12.2016 tarihli kararıyla tensiben kaldırıldığı, davacının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi kapsamında tazminat talebinde bulunduğu anlaşılmıştır. Davanın elkoyma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde suç soruşturması veya kovuşturması sırasında eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen, kişilerin maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebileceği hüküm altına alınmıştır.

668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin soruşturma ve kovuşturma işlemleri başlıklı üçüncü maddesinin ilgili kısmı şöyledir;

''(1) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümünde tanımlanan suçlar, 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar ve toplu işlenen suçlar bakımından, olağanüstü halin devamı süresince;

.....

ı) 5271 sayılı Kanunun 128 inci maddesi uyarınca yapılacak elkoymaya, maddenin birinci fıkrasında belirtilen rapor alınmadan, sulh ceza hâkimliğince karar verilebilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı da elkoymaya karar verebilir. Hâkim kararı olmaksızın yapılan elkoyma işlemi, beş gün içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını elkoymadan itibaren on gün içinde açıklar; aksi halde elkoyma kendiliğinden kalkar.

... ''

denilmektedir.

Tazminat davasına konu ... 1. Sulh Ceza Mahkemesinin 11.08.2016 tarih ve 2016/2718 Değişik İş nolu kararı incelendiğinde davacı hakkında uygulanan tedbir kararının 5271 sayılı Kanun'un 128 inci maddesinin birinci ve ikinci maddesi ve 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinin birinci fıkrası gereğince verildiği anlaşılmakla ve yine 11.08.2016 15.12.2016 tarihleri arasındaki yaklaşık 4 aylık sürenin ölçülü bir süre olduğu dikkate alındığında davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 28.12.2018 tarihli ve 2018/2770 Esas, 2018/3083 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 4. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

06.11.2023 tarihinde karar verildi.