Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2018/67 E., 2018/53 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 26.03.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 27.09.2017 02.10.2017 tarihleri arasında gözaltında kalan davacı hakkında yapılan yargılama sonunda beraat kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 11.949,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın 27.09.2017 tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 31.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre açılmadığı, istenilen tazminatın yüksek olduğunu, uygulanan tedbirin ölçülü olduğunu, zararı ispata yarar belge sunulmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.10.2018 tarihli ve 2018/139 Esas, 2018/227 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 12.11.2018 tarihli ve 2018/67 Esas, 2018/53 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 30.09.2021 tarih, 2018/105928 sayılı tebliğnamesi ile karara karşı başvurulan temyiz isteminin esastan reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacın ceza davasında avukatına ödediği bedelin, cep telefonuna el konulması sebebiyle iadeye kadar yeni bir cep telefonu almak için harcadığı bedelin, avukatının ve ailesinin yaptıkları yol masraflarının, ve mali müşavir olan davacının maddi kaybının maaşı üzerinden hesaplanması suretiyle tüm bu kalemlerin maddi tazminat kapsamında ödenmesi geretiği ile hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:

Mahkeme gerekçesinde "... Kocaeli 4. Ağır Ceza Mahkemesinin dava dosyasının örneği celp edilip incelendiğinde sanığın sorgusunun Baro tarafından görevlendirilen müdafii huzurunda yapıldığı, davacının gözaltında kaldığı süre boyunca maaşını aldığı, ekonomik ve sosyal durumu hakkında düzenlenen raporun ve bilirkişi raporunun dosyaya sunulduğu anlaşılmış, dolayısıyla her ne kadar dava dilekçesinde yargılama sırasında vekile ödenen ücretin de tazminat talebi kalemleri arasında gösterilmiş ise de, salıverildiği sorgu aşaması da dahil olmak üzere gözaltı süresince davacının baro tarafından atanıp ücreti devlet tarafından ödenen müdafi tarafından temsil edildiği dolayısıyla avukatlık ücretinden kaynaklanan bir zararın bulunmadığı, keza davacı gözaltı süresince ücretini aldığından ücret kaybından kaynaklı bir zararının da bulunmadığı, kaldı ki davacının avukatına ücret ve yol masrafı ödediğine dair bir belgesinin bulunmadığı gibi, beraat kararında davacı lehine vekalet ücretine de hükmedildiği, gözaltı süresi içerisinde davacının yıllık izin hakkının bir kısmını kullanmış olmasının tazminatı gerektirmediği, yapılan el koyma işleminin ölçülü olması ve cep telefonuna el konulması nedeniyle davacının yeni bir cep telefonu almak zorunda kalmasının maddi bir zarar olarak kabul edilemeyeceği, keza davacı gözaltına alındıktan sonra ailesinin Ankara'dan Gebze'ye gelmesi nedeniyle yaptıkları yol masrafının da gözaltından kaynaklanan zorunlu ve doğrudan bir zarar sayılmaması nedeniyle maddi zarar kapsamında kabul edilmemiştir. Bu nedenlerle, toplanan deliller, soruşturma dosyası örneği, davacının sosyal ve ekonomik durumu, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, göz altı süresi, göz önüne alınarak yapılan soruşturmanın ve göz altı işleminin davacının kişiliğinde oluşturduğu etki, eylem nedeniyle duyulan acıların ve ızdırapların bir ölçüde giderilmesi amacıyla talepler değerlendirildiğinde davacının göz altında bulunduğu 6 günlük süre içerisinde maddi olarak herhangi bir kaybının bulunmadığı, her ne kadar bilirkişi 24.09.2018 havale tarihli raporunda 4 gün yıllık izin kullanımı karşılığı brüt maaş kesintileri düşülerek davacının tazminat alacağının 694.63 TL olduğunu beyan etmiş ise de davacı vekili dilekçesi ile müvekkilinin o ay maaşını tam olarak aldığını, ücretli izin hakkını kullandığını, bu nedenle iş yerine ve SGK ya müzekkere yazılmamasını talep ederek duruşmada beyanını tekrarladığı anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddi ile manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile takdiren 1.050 TL manevi tazminatın davalı hazineden alınarak davacıya verilmesinin uygun olacağı, manevi tazminatın haksız gözaltı tarihi olan 27.09.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte CMK 141 145 maddeleri gereğince davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar vermenin uygun olacağı kanaatine varılmış, hükmedilen tazminat miktarı gözönüne alınarak 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde ile düzenleme yapılan Avukatlık ücret tarifesi esas alınmıştır." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından ilk derece mahkemesi kararında, 2.000,00 TL manevi tazminatın 27.05.2017 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, yargılama giderlerinin kamu üzerinde bırakılması, şeklinde değişiklik yapılarak düzeltilerek esastan ret kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Kocaeli 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/675 2018/53 sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 27.09.2017 02.10.2017 tarihleri arasında 6 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonucunda davacının beraatine hükmedildiği, hükmün 30.01.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı, kanunda öngörülen yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Davacının gözaltında bulunduğu süre içinde ücretli yıllık izinde bulunması nedeniyle çalıştığı işyerinden maaşını almaya devam etmesi nedeniyle kazanç kaybı olmadığından bahisle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davasında dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.Dairemiz yerleşik uygulamalarına göre davacının cezaevinde yaptığı harcamalar, avukatının ve yakınlarının cezaevine gelip giderken yaptıkları yol masrafları koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında talep edilebilecek gerçek zarar kapsamında bulunmadığından, bu harcamaların maddi tazminat kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 12.11.2018 tarihli ve 2018/67 Esas, 2018/53 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Gebze 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.10.2023 tarihinde karar verildi.