Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2021/133 E., 2021/379 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

KARAR: Davanın kısmen kabulü

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Dairemizce verilen bozma kararı üzerine mahkemece kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 03.09.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacının Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde görev yaptığı sırada 22 Şubat 2010 tarihinde Balyoz davası kapsamında gözaltına alındığını, 11.02.2011 tarihinde tutuklandığını, 19.06.2014 tarihinde tahliyesine karar verildiğini, İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas 2015/143 Karar sayılı dosyada davacının beraatine karar verildiğini belirtmiş, bu kapsamda davacının tutuklulukta geçirdiği süre zarfında tutukluluk süresince cezaevinde yapılan harcamalar, müvekkilin tutuklu kaldığı sürede ailesinin, kendisini ziyaret etmek için yaptığı ulaşım masrafları, munzam zararları, yargılama süresi içinde aldığı hukuki destek harcamaları nedeni ile 183.176,00 TL maddi ve manevi zararlarından dolayı 1.500.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 31.12.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; süre, yetki, mükerrer dava ve davacı vekilinin dava açmak için özel yetkisi bulunup bulunmadığı bakımından araştırma yapılması gerektiğini, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, faiz başlangıç talebinin haksız olduğunu, haksız tutuklama olmadığını, cezaevi harcamaları, yakınlarının ziyaret masrafları, munzam zarar ve avukata ödenen ücretin tazminata dahil edilemeyeceğini ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.03.2016 tarihli ve 2015/381 Esas, 2016/126 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 29.03.2016 tarihli ve 2015/381 Esas, 2016/126 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 01.02.2021 tarihli ve 2019/2102 Esas, 2021/966 Karar sayılı kararı ile davacı lehine gözaltında kaldığı gün için maddi tazminata hükmedilmediği, avukatlık ücretinin tazminata dahil edilemeyeceği ve manevi tazminatın fazla olduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

5.Bozma kararı üzerine İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.10.2021 tarihli ve 2021/133 Esas, 2021/379 Karar sayılı kararı ile bozma kararı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 15.01.2022 tarihli tebliğnamesi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz isteği; dava koşullarının oluşmadığından davanın reddi gerektiğine ve yüksek tazminata hükmolunduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacının belirtilen 11.02.2011 19/06/2014 tarihleri arasında tutuklu ve hükümlü olarak Silivri 5 Nolu L Tipi Cezaevinde kalması ve sonrasında yargılanmanın yenilenmesine ilişkin İstanbul Anadolu 4 ACM nin 08.06.2015 tarihinde kesinleşen 2014/188 Esas 2015/143 Karar sayılı dava dosyasında önceki hükmün iptali ile beraatine karar verilmiş olması davanın CMK'nın 142/1 maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içerisinde açılmış olması nedeni ile tazminat isteminin süresinde olduğu kabul edilmiştir.

Maddi tazminat olarak davacının tutuklu olması nedeni ile tutukluluk süresince cezaevinde yapılan harcamalar nedeni ile 24.376,36 TL maddi tazminat, tutuklu kaldığı süre içerisinde ailesinin kendisini ziyaret etmek için yaptığı ulaşım masrafları nedeni ile 27.000 TL, davacının Havalsenda çalıştığı dönemde gözaltına alınması nedeni ile oluşan 120.000 TL munzam zarar, yargılama sürecindeki almış olduğu hukuki destek nedeni ile 10.800 TL ücreti olmak üzere toplam 183.176 TL maddi tazminata hükmedilmesine karar verilmesini istemiş ise de;

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda alınan bilirkişi raporu ile davacının 29.694,76 TL maddi tazminata hak kazandığı anlaşılmıştır. Bu yönü ile bilirkişi raporu, bilirkişinin bu işlerde uzman olması, raporun gerekçeli, denetime uygun, hüküm vermeye yeterli olması sebebiyle mahkememizce kabule şayan bulunmuş ve hükme esas alınmıştır. Her ne kadar davacı yargılandığı davada ödediği avukatlık ücretlerini, cezaevinde yaptığı harcamaları, ailesinin ulaşım giderlerini, Havelsan'da çalıştığı döneme ilişkin munzam zararlarını talep etmiş ise de, bu harcamaların koruma tedbirleri sebebiyle tazminat istemine konu olamayacağı değerlendirilmiş, fazlaya ilişkin maddi tazminat istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı tutuklu kaldığı döneme ilişkin ise 1.500.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesini istemiştir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, haksız koruma tedbirleri sebebiyle hükmedilecek manevi tazminat bu tedbirler nedeniyle duyulan elem ve ızdırabın giderilmesi amacına yönelik olmalıdır. Uğranılan manevi zararın tümüyle giderilmesi olanaksızdır. Bununla birlikte tayin edilecek manevi tazminat kişinin acı ve ızdırabının dindirilmesinde , sıkıntılarının azaltılmasında etkili olacaktır. Manevi tazminat haksız zenginleşmeye yol açmamalıdır. Davacının ekonomik ve sosyal durumu, hakkındaki isnad, tutuklu kaldığı süre, tutuklu kalmasına neden olan delil durumu, soruşturma ve kovuşturma safahatı, davacının toplumsal itibarı, tutukluluğun davacı üzerindeki etkisi hükmedilecek manevi tazminat miktarında nesnel ve öznel ölçütler olmaktadır. Bu nesnel ve öznel ölçütler dikkate alındığında davacı için haksız olarak tutuklu kaldığı dönem için 275.000,00 TL manevi tazminata hükmetmek gerekmiş, fazlaya ilişkin istem ise reddedilmiştir." denilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas 2015/143 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Türkiye Cumhuriyeti hükümetini cebren iskat veya vazife görmekten menetmeye teşebbüs suçundan 22.02.2010 tarihinde 1 gün gözaltında, 11.02.2011 19.06.2014 tarihleri arasında ise 1224 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği, gözaltı ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve tazminat talep edilebilmesi bakımından kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Davacının tutuklu kaldığı suçtan yapılan yargılama neticesinde beraat ettiği, davanın süresinde açıldığı, mükerrer dava bulunmadığı, davacının tutuklama müzekkeresinin infaz gördüğü ve davacının tazminat isteyemeyecek kişilerden olmadığı gözetildiğinde tazminat isteme koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, davalı vekilinin davanın reddine karar verilmesi gerektiğine ilişkin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

3. Davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir manevi tazminat tayin edildiği ve asgari ücreti aşan bir geliri olduğunu belgeleyemeyen davacı lehine asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiş olup, kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle İstanbul Anadolu 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 12.10.2021 tarihli ve 2021/133 Esas, 2021/379 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.10.2023 tarihinde karar verildi.