Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI: 2023/9 E., 2023/195 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

KARAR: Davanın kısmen kabulü

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama, Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderme

İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.04.2023 tarihli ve 2023/9 Esas, 2023/195 Karar sayılı kararı ile Yargıtay 12. Ceza Dairesinin, 09.11.2022 tarihli ve 2022/2811 Esas, 2022/8261 Karar sayılı bozma kararına karşı direnme kararı verildiği anlaşılmakla, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 6763 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesiyle değişik 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası ile 6763 sayılı Kanun’un 38 inci maddesiyle 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10 uncu maddesi uyarınca yapılan incelemede;

Mahkemece verilen direnme kararının; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305 inci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 260 ıncı maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edenin direnme kararını temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 1412 sayılı Kanun’un 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 13.08.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin haksız tutuklama ve hukuka aykırılıklar sebebiyle 211.819,00 TL maddi ve 990.000,00 TL manevi tazminatın 09.09.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 02.09.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

3. İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.06.2016 tarihli ve 2015/175 Esas, 2016/213 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 57.036,25 TL maddi, 400.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.06.2016 tarihli ve 2015/175 Esas, 2016/213 Karar sayılı kararının davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 15.02.2021 tarihli ve 2019/2779 Esas, 2021/1534 Karar sayılı kararıyla;

"Davacı ile ilgili tutuklama ve tahliyeye ilişkin tüm müzekkere ve belgelerin Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde aslı ya da onaylı örnekleri de dosya içine alınarak, tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ile infazı yapılan tutuklama müzekkeresi suç bilgisinin ilgili ceza infaz kurumundan sorulması suretiyle infaz edilen sürenin tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenmemesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

1 29.05.1957 tarih ve 4 16 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında belirtildiği üzere, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında beraat eden davacı lehine hükmolunması gereken maktu vekalet ücretinin yargılama giderleri kapsamında olduğu ve bu hakkın asıl davadan bağımsız olarak dava konusu yapılamayacağı, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği, cezaevi ziyaretleri, cezaevi harcamaları, maaş kesintileri, Oyak nema kaybı ve Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ödenen tayın bedeli, yargılandığı ceza dosyasında uzman mütalaası için ödenen ücretin CMK’nın 141. ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamına dahil edilemeyeceğinin gözetilmeyerek bilirkişi raporunda belirtilen hususların maddi zarar kapsamına dahil edilmesi,

2 Dairemizce UYAP’tan alınan SGK kayıtlarına göre davacının cezaevinde iken 2012 yılı Ağustos ayında emekli edildiği, tutuklu olmasaydı emekli iken başka bir işte çalışabileceği göz önünde bulundurularak, emekli olduğu tarihi izleyen 01.09.2012 tarihinden tahliye edildiği 19.06.2014 tarihine kadar geçen süreye karşılık Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplanacak miktarın gelir kaybı olarak ödenmesine karar verilmemesi,

3 Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı çözüm tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir.

Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır.

Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da üzerinde olacak şekilde fazla manevi tazminata hükmolunması,"

Nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Hukukî Süreç başlığı altında (4) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

6. İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.01.2022 tarihli ve 2021/166 Esas, 2022/23 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 17.157,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

7. İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.01.2022 tarihli ve 2021/166 Esas, 2022/23 Karar sayılı kararının davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 09.11.2022 tarihli ve 2022/2811 Esas, 2022/8261 Karar sayılı kararıyla;

"....nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da üzerinde olacak şekilde fazla manevi tazminata hükmolunması,"

Nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

8. Hukukî Süreç başlığı altında (7) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına direnilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

9. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 06.07.2023 tarihli, davalı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile direnme hükmünün onanması, dairenin kararı onamaması halinde dava dosyasının Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesine karar verilmesi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz sebepleri

1.Gerekli araştırma ve inceleme yapılmadığına,

2.Hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna,

3.Reddedilen miktar bakımından davalı lehine vekâlet ücreti ödenmesi gerektiğine,

4.Sair nedenlere, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

Yerel Mahkemenin Kabulü:

Tüm deliller ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tazminata konu İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 esas, 2015/143 karar sayılı dosyasında davacının üzerine atılı suçtan 09.09.2011 tarihinde tutuklandığı, 19.06.2014 tarihinde tahliye edildiği, 31.03.2015 tarihinde yapılan yargılama neticesinde davacı hakkında beraat kararı verildiği, beraat kararının 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği tespit edilmiştir.

Mahkemece Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yeniden yapılan yargılama sonucunda; bilirkişi raporu ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının maddi tazminat talebi yönünden davası kısmen kabul edilerek mahkeme heyetince aylık ve günlük asgari ücret tarifeleri baz alınarak hesaplanan 17.157,00 TL maddi tazminatın 01.09.2012 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine; olayın niteliği, davacının tutuklulukta geçirdiği süre zarfında ülkede paranın satın alma gücü birlikte değerlendirildiğinde davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulüyle dosya kapsamına, hak ve nesafet kurallarına uygun düşeceği kanaatiyle 300.000,00 TL manevi tazminatın 09.09.2011 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, mahkeme kararının Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 09.11.2022 tarihli 2022/2811 esas 2022/8261 karar sayılı sayılı kararı ile manevi tazminat yönünden fazla manevi tazminata hükmolunması sebebiyle bozulduğu görülmekle mahkemece yapılan değerlendirme sonucunda manevi tazminat miktarının hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmiş ve hükümde direnilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan İstanbul Anadolu 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/188 Esas 2015/143 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Türkiye Cumhuriyeti icra vekilleri heyetini cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etmeye teşebbüs suçundan 09.09.2011 – 19.06.2014 tarihleri arasında 1014 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 08.06.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Dairemizce verilen 09.11.2022 tarihli ve 2022/2811 Esas, 2022/8261 karar sayılı bozma kararında değişiklik yapılmasını gerektiren herhangi bir nedenin bulunmaması sebebiyle Mahkemenin direnme kararı yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İstanbul 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 27.04.2023 tarihli ve 2023/9 Esas, 2023/195 Karar sayılı direnme kararı yerinde görülmediğinden, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 09.11.2022 tarihli ve 2022/2811 Esas, 2022/8261 Karar sayılı bozma kararının, oy birliğiyle DÜZELTİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun'un 307 nci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince direnme kararını incelemek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE,09.10.2023 tarihinde karar verildi.