Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2019/2080 E., 2020/211 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: İlk derece mahkeme hükmü kaldırılarak davanın reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 26.10.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2017/13175 soruşturma sayılı dosyası ile ''suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve göçmen kaçakçılığı'' suçundan soruşturmasının yapıldığı, Balıkesir 1. Sulh Ceza Mahkemesi'nin 2017/251 numaralı sorgusuyla 25.08.2017 tarihinde tutuklandığını, Edremit Sulh Ceza Hakimliğinin 30.10.2017 tarih 2017/2167 değişik iş sayılı kararı ile tahliye edildiğini, Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/13175 soruşturma sayılı dosyasına 10.10.2017 tarihinde yetkisizlik kararı verilerek Edremit Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiğini, davacı hakkında Edremit Cumhuriyet Başsavcılığının 29.05.2018 tarih 2018/4566 soruşturma sayılı kararı ile Göçmen Kaçakçılığı Yapma , Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurma suçlarından ek kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini, verilen kararın 08.08.2018 tarihinde kesinleştiğini, bu süreçte maddi ve manevi telafisi mümkün olmayacak zararların yaşandığını belirterek tüm bu nedenlerle 100.000,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın, gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

2. Davalı vekili 12.11.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasada öngörülen süre içinde açılmadığından süre yönünden reddinin gerektiğini, yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu bu nedenle tazminata hükmedilmesinin mümkün olmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğunu savunarak yersiz ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 24.10.2019 tarihli ve 2018/588 Esas, 2019/463 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü karar verilmiştir.

4. Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 13.02.2020 tarihli ve 2019/2080 Esas, 2020/211 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ... davacı vekillerinin istinaf başvurusu üzerine ilk derece mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 20.11.2021 tarih, 2020/38732 sayılı tebliğnamesi ile tazminat koşullarının oluştuğundan bahisle maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının tutuklu kaldığı suçlardan hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinden tazminat şartlarının oluştuğuna ve davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:

Mahkeme gerekçesinde "Her ne kadar davacı hakkında tutuklamaya neden olan suçlardan ek kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiş ise de, 6136 sayılı yasaya muhalefet suçundan kendisine açılan dava sonucu Edremit 3. Asliye Ceza Mahkemesinde yargılandığı, 2013/273 esa, 2019/369 nolu karar ile 6136 sayılı yasanın 13/1 maddesi uyarınca 10 ay hapis ve 25 günden çevirme 500 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına hükmedildiği, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, bu kararın 29/07/2019 tarihinde kesinleştiği gözetilmekle, Davacının dilekçesinde 100.000 TL maddi ve 250.000 TL manevi tazminat talebini yasal faizi ile birlikte istediği görülmekle birlikte, 06/09/2017 tarihine kadar devlet memuru olup, ücretini aldığı, bu nedenle tutuklanma tarihi olan 25/08/2017 tarihinden itibaren 06/09/2017 tarihine kadar maddi tazminat verilemeyeceği, 06/09/2017 tarihinden itibaren tahliye tarihi olan 30/10/2017 tarihine kadar asgari ücretin üzerinde bir gelir elde ettiğine dair bir belge sunamadığı gözetildiğinde asgari ücretten maddi tazminat verilmesi gerektiği anlaşılmakla, bilirkişinin hesaplamış olduğu, 2.480,46 TL'nin kendisine maddi tazminat olarak verilmesi gerektiğine kanaatine varılmıştır, Davacının manevi tazminat talepleri incelendiğinde, CMK.nın 141.maddesi uyarınca kanunda belirtilen koşullar dışında tutuklananların manevi tazminat talebinde bulunabileceklerinin düzenlendiği manevi tazminatın ödenmesinde davacının uğramış olduğu manevi ızdırap kadar tutuklamaya konu yargılamanın da önemli olduğu, somut olayda davacının Burhaniye adliyesinde zabıt katibi olarak görev yaptığı dönemde birlikte soruşturma geçirdiği kişilerle birlikte müştekinin beyanlarından dolayı yapılan soruşturmada ... içerisinde tabanca ele geçirildiği, dosyadaki beyanlar ile birlikte soruşturmanın bu aşamadaki kısmına kadar toplanan delillerle tutuklamaya sevk edildiğinde ciddi suç isnadı altında tutuklandığı, sonrasında her ne kadar tutuklanmış olduğu suçlardan hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, ele geçirilen tabancadan dolayı yargılama yapılarak hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği gözetilerek mahkememizce tutuklamanın süresi, nedenleri, soruşturma aşaması sonucu davacının dilekçesi ile bir arada değerlendirilerek taktiren 2.000 TL manevi tazminat verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:

Bölge Adliye Mahkemesince "Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmesi durumunda 5 yıllık denetim süresi sonunda davanın düşmesine, hükmün açıklanmasına yada beraate karar verilmesi halinde tazminat şartlarının değerlendirilmesinin mümkün olduğu, bu aşamada hükmün davacı bakımından her hangi bir sonuç doğurmadığı, ancak davanın düşürülmesi veya hükmün açıklanması halinde tazminat davasının şartlarının değerlendirilmesinin mümkün olduğu gözetildiğinde; suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kurmak ve Göçmen Kaçakçılığı suçlarından dolayı tutuklanan (belirtilen bu suçlardan dolayı kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir) ve aynı soruşturma kapsamında yer alıp bilahare tefrik olunan Ruhsatsız Ateşli Silahlarla Mermileri Satın Alma veya Taşıma veya Bulundurma suçundan açılan kamu davası neticesinde ise, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verilen davacının (soruşturma konusu olayın bütünlüğü ve gelişim süreci) bu aşamada tazminat isteme hakkı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. " gerekçesiyle ilk derece mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/13175 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının göçmen kaçakçılığı yapma ve suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarından 25.08.2017 tarihinde tutuklandığı, söz konusu suçların Edremit'te işlendiğinden bahisle Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/13175 sayılı soruşturma dosyasında yetkisizlik karar verildiği ve dosyanın Edremit Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Edremit Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/8249 sayılı soruşturma dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sırasında davacının 30.10.2017 tarihinde atılı suçlardan tahliye edildiği, soruşturma neticesinde davacının eylemlerinin FETÖ terör örgütüne üye olmak bakımından değerlendirilmesi için fezleke düzenlenerek evrakın Balıkesir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, göçmen kaçaklığı yapmak ve suç işlemek amacıyla örgüt kurmak suçlarından ise; soruşturma evrakı ayrılarak 2018/4566 sayılı soruşturma dosyasından yürütülen soruşturma sonunda atılı suçlardan ek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilerek davacı hakkında 6136 sayılı Kanuna muhalefet etmek suçundan iddianame tanzim edilerek kamu davası açıldığı, açılan davanın yapılan yargılaması sonunda davacı hakkında Edremit 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/273 2019/369 sayılı kararıyla 10 ay hapis ve 500,00 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın 21.06.2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacının aynı soruşturma dosyası üzerinden yürütülen soruşturma neticesinde 6136 sayılı Yasaya muhlafet suçundan mahkumiyetine karar verilip hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve beş yıllık denetim süresinin henüz dolmadığı da gözetildiğinde, tutuklu kaldığı sürelerin mahkumiyetine karar verilen suçtan mahsubu söz konusu olacağından, davacı hakkında tazminat koşullarının oluşup oluşmadığının değerlendirilmesinin ancak denetim süresi sonunda yapılabileceği, denetim süresi sonunda verilecek kararın kesinleşmesinin ardından da koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davası açılmasının mümkün olduğu gözetildiğinde bu aşamada davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamış, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görülmemiş ve tebliğnamedeki bozma öneren görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 13.02.2020 tarihli ve 2019/2080 Esas, 2020/211 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Balıkesir 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 03.10.2023 tarihinde karar verildi.