Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 07.04.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkili hakkında kasten adam öldürmeye teşebbüs suçu isnadıyla yapılan soruşturmada 06.04.2014 tarihinde gözaltına alındığını ve 07.04.2014 tarihinde tutuklanmasına karar verildiğini, yargılama aşamasında suçun vasıf değiştirerek neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama nedeniyle davacının 2 yıl 6 ay hapis cezası ile mahkumiyetine ve cezanın ertelenmesine karar verildiğini, denetim süresi olarak 2 yıl 6 ay belirlendiğini ve cezanın mahsubunun yapılmadığını, bu suretle davacının 1 günlük gözaltı ve 07.04.2014 06.07.2015 tarihleri arasında tutukluluk süresi olmak üzere toplam 1 yıl 3 aylık süre ile hürriyeti bağlayıcı geçici koruma tedbirine maruz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kaymak kaydıyla 7.725,00 TL maddi tazminatın tahliye tarihi olan 06.07.2015 tarihinden, 100.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 07.04.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 15.05.2017 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılıp açılmadığını tespitini, davacının davasını CMK'nın 141/1 f maddesine dayandırmış ise kesinleşmiş mahkumiyet kararının tartışmalı olduğunu ve koşulları oluşmayan davanın reddi gerektiğini" belirtmiştir.

3. ... 11. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.09.2017 tarihli ve 2017/129 Esas, 2017/325 Karar sayılı kararı ile " davanın reddine " karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin 14.12.2018 tarih 2017/3385 Esas 2018/3120 Karar sayılı kararıyla "istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 26.09.2021 tarihli tebliğnamesi ile "davalının temyiz talebinin CMK'nın 141. maddesindeki yasal koşulların gerçekleşmediği anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmaması gerekçesiyle temyiz isteminin esastan reddini" talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacının temyiz istemi; TCK'nın 141/1 a d koşullarının oluştuğu için davanın kabulü gerektiğini, mahsubun tazminata engel olmadığını,davacının yaşı gözetildiğinde Çocuk Koruma Kanunu hükümleri dikkate alınmadan haksız tutuklama tedbiri uygulandığına, maddi tazminata ilişkin cezaevinde yapılan harcamalara ilişkin araştırma yapılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna, manevi tazminatın koşullarının oluştuğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü;

İlk Derece Mahkemesince "davacı ...'nın ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 07/04/2014 tarih ve 2014/35 sorgu sayılı tevkif müzekkeresi nedeniyle tutuklandığı, davanın ... 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/149 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı, bu dosyanın ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/135 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, ... 6. Ağır Ceza Mahkemesince yapılan yargılama sonunda 01.11.2016 tarih ve 2015/135 313 EK sayılı karar ile davacının kasten insan öldürmeye teşebbüs suçundan neticeten 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve gözaltında geçirdiği 1 günlük süre ile 07/04/2014 06/07/2015 tarihleri arasında tutuklulukta geçirdiği sürelerin verilen cezasından mahsubuna karar verildiği, kararın 03.01.2017 tarihinde kesinleştiği, tutuklu kalınan sürenin hükmedilen cezadan daha fazla olmadığı da gözönünde bulundurulduğunda CMK'nın 141. maddesindeki yasal koşulların gerçekleşmediği gerekçesiyle" karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü;

Bölge Adliye Mahkemesince "mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre istinaf başvurusunda bulunan davacının ileri sürdüğü nedenler yerinde görülmediği belirtilerek CMK'nın 280/1 a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.11.2016 tarihli 2015/135 Esas 2016/313 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kasten adam öldürmeye teşebbüs suçundan 06.04.2014 – 06.07.2015 tarihleri arasında 1 yıl 3 ay gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda davacının neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası ile mahkumiyetine hükmedildiği, mahkumiyet hükmünün 03.01.2017 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Davacının tazminat talebinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunun 141/1 a ve 141/1 d bentlerine dayandığı, CMK'nın 141/1 d bendine dayanılarak maddi ve manevi tazminat talebinde bulunabilmek için Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin yerleşik kararları, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5. ve 6. maddeleri gereğince davacının kanuna uygun olarak tutuklandığı halde makul süre içerisinde yargılama mercii huzuruna çıkarılmaması ve bu süre içerisinde de hakkında hüküm verilmemesi gerektiği, CMK'nın 141/1 a maddesinde ise “Kanunlarda belirtilen koşullar dışında yakalanan, tutuklanan veya tutukluluğunun devamına karar verilenler” için tazminat ödenmesinin kabul edildiği, bu kapsamda tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasına ilişkin olarak davacı (suça sürüklenen çocuk) hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında davacının 06.04.2014 tarihinde gözaltına alındığı, ... 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07.04.2014 tarihli kararıyla tutuklanmasına karar verildiği ve ... Cumhuriyet Başsavcılığının 02.05.2014 tarihli 2014/16406 esas numaralı iddianamesi ile davacı hakkında kasten adam öldürmeye teşebbüs suçundan ... 2. Çocuk Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/149 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, mahkemece 06.07.2015 tarihinde davacının tahliyesine karar verildiği ve mahkemenin 14.07.2015 tarihli kararıyla aynı olayla ilgili yaşı büyük sanıklarla ilgili yargılama yapılan ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2015/135 sayılı dosyası ile irtibat bulunduğundan bahisle birleştirme kararı verildiği, ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.11.2016 tarihli 2015/135 Esas 2016/313 Karar sayılı dosyası ile yargılama neticesinde davacı hakkında kasten insan öldürmeye teşebbüs suçundan cezalandırılması için dava açılmış ise de suça sürüklenen çocuğun eyleminin neticesi sebebiyle ağırlaşmış kasten yaralama suçununa uyduğu belirtilerek davacı suça sürüklenen çocuğun neticeten 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, 06.04.2014 tarihinde gözaltında geçirdiği 1 günlük süre ile 07.04.2014 06.07.2015 tarihleri arasında tutuklulukta geçirdiği sürenin verilen cezasından TCK'nın 63/1. maddesi gereğince mahsubu ile hapis cezasının TCK'nın 51/1. maddesi gereğince ertelenmesine ve TCK'nın 51/3. maddesi gereğince takdiren 2 yıl 6 ay süre ile denetime tabi tutulmasına karar verildiği ve hükmün istinaf edilmesi üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 03.01.2017 tarih 2016/279 Esas 2017/4 Karar sayılı kararıyla davacı suça sürüklenen çocuğun istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek hükmün 03.01.2017 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Dosya içerisinde bulunan evrakların incelenmesinde; davacının üzerine atılı ve iddia olunan suç nedeniyle usulüne uygun olan ve makul olan gözaltına alma işleminden sonra 07.04.2014 tarihinde tutuklandığı, hakkında tutukluluk halinin devamına karar verildiği, yargılamanın davacı ile yargılanan ve birleştirilen dosyalardaki sanık sayısı da gözetildiğinde makul sayılabilecek nitelikte olduğu ve davacının da tutukluluk halinin yine CMK'nın 102/2. maddesinde belirtilen en fazla 5 yıllık olabilecek tutukluluk süresini aşmadan ve kovuşturma aşamasının yargılama safhasında yargılamanın ve tutukluluk halinin Ağır Ceza Mahkemelerinde öngörülen CMK'nın 102/2. maddesindeki 2 yıllık süreyi aşmadan 06.07.2015 tarihinde sona erdirildiği, davacının makul sürede yargılama mercii önüne çıkarıldığı ve tutukluluk ve kovuşturma sürelerinin makul olduğu, tutuklu kalınan sürenin hükmedilen cezadan daha fazla olmadığı bu haliyle maddi ve manevi tazminatı gerektiren bir hak ihlalinin bulunmadığı anlaşıldığından; CMK'nın 141. maddesindeki yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle talebinin reddine karar verilmesinde ve Bölge Adliye Mahkemesince CMK'nın 280/1 a maddesi gereğince davacının istinaf başvurusunun esastan reddedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında dava türü olarak, "Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat'' yerine, ''Yakalama veya Tutuklama Sonrası KYO veya Beraat Kararı Verilmesi Halinde Tazminat'' ibaresine yer verilmesi mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak değerlendirilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 14/12/2018 tarihli ve 2017/3385 Esas 2018/3120 Karar sayılı kararında davacı tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 11. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

13.02.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verilmiştir.