Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2019/1612 E., 2019/992 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 18.05.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacıya ait tır çekici ve dorseye 29.02.2012 tarihinde elkonulduğunu, araçların kasko değeri kadar teminatla sahibine iadesine karar verilmiş ise de davacının mali durumundan dolayı teminatın yatırılmadığını ve tır çekici dorse iadesi alınamadığını, 18.02.2015 tarihinde aracın iadesi yönünden kararın aslında 02.08.2012 tarihinde kesinleştiğinden bahisle aracın iadesine karar verildiğini ve aracın 20.02.2015 tarihinde teslim alındığını belirtmiş, bu kapsamda 250.000,00 TL tazminatın 31.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 04.08.2015 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının eşyasına veya malvarlığı değerlerine koşulları oluştuğu için elkonulduğu, eşya ve malvarlığı değerlerinin amaç dışına kullanılmadığını, dolayısıyla maddi ve manevi zararların tazminini devletten isteyebileceği şartların oluşmadığını, tır çekicisi ve dorsesinin kullanılmamasından dolayı devletin sorumlu olamayacağını, zararını özel hukuk hükümleri çerçevesinde şoförden isteme hakkının bulunduğunu ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 04.10.2018 tarihli ve 2015/182 Esas, 2018/324 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 03.12.2019 tarihli ve 2019/1612 Esas, 2019/992 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı 09.12.2021 tarihli tebliğnamesi ile temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasını talep etmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "

Dava konusu araca ilişkin olarak Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/181 E.ve 2012/284 K. sayılı dosyası 31.05.2012 tarihinde karara çıkmış ve yapılan yargılama sonucunda 5607 sayılı 13/a b ve TCK 54.madde gereğince iyi niyetli 3.kişi durumunda bulunan Mer Lojistik Bulgaria Eood Filibe Bulgaristan firmasına ait PB3432MC/PB8116EH plakalı tır çekici ve dorsesinin müsaderesine yer olmadığına, karar kesinleştiğinde sahibine iadesine ,tasfiye işlemine tabii tutulmuş olması halinde teminatın iadesine, tasfiye işlemine tabi tutulmuş olması halinde tasfiye bedelinin karar kesinleştiğine sahibine iadesine karar verilmiştir.

Dava konusu olayda ... ve içerisindeki eşyalara 29.02.2012 tarihinde el konulmuştur.

Dava konusu Edirne 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/181E. sayılı ilamının ... iadesi yönünden 02.08.2012 tarihinde kesinleştiği, aracın iadesine yönelik müzekkerenin 18.02.2015 tarihinde Trakya Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne yazıldığı ve davacı tarafından aracın 20.02.2015 tarihinde teslim alındığı anlaşılmıştır.

Davaya konu olan araca el koyma tarihi 29.02.2012, teslimat tarihi ise 20.02.2015'dir. ... yaklaşık 2 yıl 11 ay boyunca hiç kullanılmamıştır.

Davacının maddi tazminatta belirtmiş olduğu hususular ve ilgili kurumlardan gelen yazı cevapları ile dosya bilirkişiye gönderilmiş ve bilirkişi 31.01.2017 tarihli raporuyla görüşünü mahkememize sunmuştur.

Mahkememizce dava konusu olayda, kararın kesinleşmesinden kaynaklanan aksaklık ve kararın ilgilisine tebliğ edilmemesinden ötürü, müsadere edilen eşyanın zamanında teslim edilmediği, aracın muhafazası esnasında zarar görmemesi için gerekli tedbirlerin alınmadığı anlaşıldığından davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 100.330,41 TL maddi tazminatın el koyma tarihi olan 29/02/2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsili ile davacıya verilmesine,

Aracın tamirat gideri olarak 23.000TL tazminatın dava tarihi olan 18/05/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince "Suç tarihi olan 29/02/2012 günü itibarıyla davacının ortağı ve temsilcisi olduğu ve sürücülüğünü dosya sanığı ...'ın yaptığı Mer Logistic Bulgaria Ltd. Şirketi adına kayıtlı ve tescilli eşya taşımacılığında kullanılan X0685515407 seri numaralı tır karneli FB 3432 MC/PB 8116 EH plakalı tır, çekici ve dorsenin içinde beyan edilmemiş koliler görülmesi üzerine 01/03/2012 tarihli çekici ve dorseye ilişkin '' El Koyma Tutanağı '' düzenlendiği, el koymanın Edirne 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 01/03/2012 Tarih, 2012/305 Değişik İş nolu kararı ile onanmasına karar verildiği,

...

Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesince 2012/181 Esas sayılı ilamının ... iadesi yönünden 02/08/2012 tarihinde kesinleştiği, aracın iadesine yönelik müzekkerenin 18/02/2015 tarihinde Trakya Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğüne yazıldığı ve davacı tarafından 20/02/2015 tarihinde teslim alındığı,

Mer Logistic Bulgaria Ltd Firması vekilince 17/2012 tarihli dilekçe ile PB 3432 MC/PB 8116 EH plakalı aracın 5667 sayılı kanunun 13. Maddesi gereğince teminatsız olarak iadesine karar verilmesini talep etmesi üzerine, Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesinin kasko değeri kadar teminatla sahibine iadesine karar verilmesine rağmen davacı tarafından teminatın yatırılmadığı,

Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesince aracın iadesi yönünden kararın 02/08/2012 tarihinde kesinleştiği kabul edilmesi üzerine aracın 20/02/2015 tarihinde davacıya teslim edildiğinin anlaşıldığı,

Bu durumda dava konusu el koymanın haksız bir el koyma olarak değerlendirilemeyeceği, davacının el koyma işlemi nedeniyle uğradığını iddia ettiği maddi kaybını davalıdan talep edemeyeceği,

Bunun yerine davacının aracını kendisinden habersiz suçta kullanan kişiden talep edebileceği anlaşıldığından dava konusu el koyma işlemine tazminat talebinin CMK'nın 141. Maddesindeki şartların oluşmaması nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken;

Davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulüne şeklinde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı görülmüştür." şeklindeki gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Tazminat talebinin dayanağı olan Edirne 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2012/181 Esas 2012/284 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, iyi niyetli üçüncü kişi konumunda olan davacıya ait dorse bağlı çekiciye 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçu kapsamında 29.02.2012 tarihinde elkonulduğu, yapılan yargılama sonunda ceza dosyası sanığının mahkumiyetine ve aracın karar kesinleştikten sonra sahibine iadesine hükmedildiği, kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 7. Ceza Dairesi tarafından sanığın temyiz istemi kabul edilerek kararın bozulmasına hükmedildiği, bozma sonrası 2015/40 Esas, 2015/488 Karar sayılı dosya kapsamında sanık hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına ve elkonulan aracın iadesi önceki kararla kesinleştiğinden bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, aracın ise 20.02.2015 tarihinde davacı tarafından teslim alındığı, elkoyma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tabi olduğu anlaşılmıştır.

2. 5607 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "... Türkiye’de sicile kayıtlı olmaması ... halinde, elkonulan taşıt, elkoyma kararı veren mercilerce alıkonulur. Sahibinin taşıtın değeri kadar teminatı alıkoyma tarihinden itibaren otuz gün içinde gümrük idaresine teslim etmesi halinde, taşıt sahibine iade edilir." şeklindeki düzenleme uyarınca 29.02.2012 tarihinde elkonulan yabancı plakalı Türkiye'de sicile kayıtlı bulunmayan aracın davacı tarafından iadesinin talep edilmesi üzerine mahkemece 17.04.2012 tarihinde teminat karşılığı iadesine karar verildiği ancak davacının iade bedelini yatırmaması nedeniyle iade işleminin yapılmadığı, bu kapsamda elkoyma işleminin Kanun'a uygun bir şekilde yapıldığı ve makul sürede iade edilmeme nedeninin davacının teminatı yatırmamasından kaynaklandığı anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 03.12.2019 tarihli ve 2019/1612 Esas, 2019/992 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca İzmir 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.09.2023 tarihinde karar verildi.