Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2018/2487 E., 2018/3045 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Esastan ret, onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

İstinaf ve temyiz kesinlik sınırının hükmedilen veya reddedilen maddi ve manevi tazminat miktarları üzerinden değerlendirileceği, maddi tazminat ve manevi tazminat bakımından ayrı ayrı değerlendirilemeyeceği reddedilen toplam tazmimat miktarı bakımından ise hükmün davacı açısından kesin olmadığı ve dolayısıyla istinaf mahkemesince yapılan kesinleştirme işleminin yok hükmünde olduğu anlaşılmakla hükmün tamamı üzerinde yapılan incelemede;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 15.02.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 14.07.2017 17.07.2017 tarihleri arasında gözaltına alınan davacı hakkında yürütülen soruşturma sonunda takipsizlik kararı verildiğinden bahisle davacının maddi ve manevi zararlarının tazmini için 1.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın gözlem altına alınma tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 27.02.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, istenilen manevi tazminatın yüksek olduğunu tazminat şartlarının oluşmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Batman 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.05.2018 tarihli ve 2018/72 Esas, 2018/195 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 12.11.2018 tarihli ve 2018/2487 Esas, 2018/3045 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 02.10.2021 tarihli 2019/19275 sayılı tebliğnamesi ile maddi tazminata yönelik temyiz isteğinin kesin olması sebebiyle esastan reddine, manevi tazminata yönelik temyiz isteği bakımından ise; kararın onanmasın karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; soruşturmada vekille temsil olunan davacı lehine verilmesi gereken maktu vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine, hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olduğuna ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin yanlış olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "Davaya esas Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/608 Esas sayılı soruşturma ve 2018/2434 kararına göre, davacı ...'ın 14/07/2017 tarihinde gözaltına alındığı, Batman Emniyet Müdürlüğü'nün 02/03/2018 tarih ve 54935295 70137 (61190)/132 1 sayılı davacıya ait gözaltı bilgilerini içerir nezarethane defteri sayfa sureti ile nezarethane modülü sistemine ait sayfa suretine göre davacının 15/07/2017 tarihinde nezarethaneden çıkarılmak suretiyle serbest bırakıldığı, daha sonra Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/608 Esas sayılı soruşturma ve 2018/2434 kararı ile davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı verildiği, açılan davanın süresinde olduğu, davacının gözaltında kaldığı sürenin başka cezasından mahsup olmadığının bildirildiği, davacının gözaltında kaldığı suçtan hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı verilmesi nedeniyle özgürlüğünün haksız olarak kısıtlandığı, bu süre içerisinde çalışamamaktan doğan maddi kaybın tazminat ödenerek giderilmesi gerektiği, davacının tutuklulukta geçirdiği süreler nedeniyle uğradığı maddi zararın 46,80 TL olduğu anlaşılmakla, CMK'nın 141/1 e maddesi gereğince davacı lehine 46,80 TL maddi tazminata hükmetmek gerekmiştir.Manevi tazminat yönünden yapılan değerlendirme; Yargıtay Ceza Genel Kurulunun yerleşik içtihatlarında da değinildiği üzere manevi tazminatın gözaltında ve tutuklu kalan kişinin sosyal çevresinde itibarının sarsılması, özgürlüğünden yoksun kalınması nedeniyle duyulan elem, ızdırap ve ruhsal sıkıntıların bir ölçüde de olsa giderilmesi amacına yönelik olduğu, uğranılan manevi zararın tümüyle giderilmesinin olanaksız olduğu, bununla birlikte tayin edilecek manevi tazminatın kişinin acı ve ızdıraplarının dindirilmesinde sıkıntılarının azaltılmasında etken olduğu ve bu nedenle tazminata hükmedilirken kişinin gözaltında kaldığı süre, sosyal ve ekonomik durumu, toplumsal konumu, atılı suçun niteliği, gözaltının şahsın üzerinde bıraktığı olumsuz etkiler nazara alınarak zenginleşme sonucu doğurmayacak bir miktar da olmasına özen gösterilerek davacıya gözaltında kaldığı süre için toplamda 100,00 TL manevi tazminat verilmesine, davacının vekilinin 15/02/2018 tarihli dilekçesinde fazin haksız koruma tedbirinin uygulandığı tarihten itibaren hesaplanması talebi bulunduğundan hükmedilen tazminata gözaltı tarihinden itibaren faiz işletilmesine.. 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesine 9. fıkrası gereğince; ''(Ek:15/08/2017 tarihli 694 sayılı KHK'nın 144. Maddesi) Tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödenir. Ancak, ödenecek miktar tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamaz'' şeklindeki düzenleme karşısında; Davacının kendisini usulüne uygun vekaletname uyarınca vekille temsil ettirmiş ve açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmakla; kısmen kabul edilen maddi ve manevi kabul edilen miktarın toplamı üzerinden 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinin 9. fıkrası gereğince avukatlık asgari ücret tarifesine göre nispi vekalet ücreti hesaplanmış, açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmedilen maddi tazminat miktarı bakımdan usulden reddine, manevi tazminat miktarının ise 250,00 TL şeklinde değiştirilmek suretiyle düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Batman Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/608 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 14.07.2017 15.07.2017 tarihleri arasında 1 gün gözaltında kaldığı, yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 19.01.2018 tarihinde davacı vekiline tebliği üzerine itiraz edilmediğinden kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı ve yasal koşulların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından davacı vekilinin hükmedilen tazminat miktarının yetersiz olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.15.08.2017 tarihli 694 sayılı KHK ile değişik, 01.02.2018 tarihli 7078 sayılı Kanunun 139 uncu maddesi ile aynen kabul edilen düzenleme ile 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrası uyarınca, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alındığında, mahkemece hükmedilen vekalet ücreti miktarında isabetsizlik bulunmamaktadır.

3. Dosya içerisindeki soruşturma evraklarının incelenmesinde davacının vekili bulunmadığını ve savunmasını bir avukat eşliğinde yapmak istediğini beyanı üzerine kolluk tarafından alınan ifadesi sırasında kendisine baro tarafından bir vekil atandığı, ilgili vekilin söz konusu davayı da açan vekil olduğu ve vekaletname tarihinin kovuşturmaya yer olmadığına dair karar tarihinden sonraki bir tarih olan 31.01.2018 tarihi olması karşısında, davacının soruşturma aşamasında baro tarafından atanan müdafii yardımından faydalandığının kabulü gerektiğinden, davacı vekilinin soruşturma aşamasında vekille temsil olunan davacı lehine verilmesi gereken maktu vekalet ücretinin maddi tazminat kapsamında ödenmesine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 12.11.2018 tarihli ve 2018/2487 Esas, 2018/3045 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Batman 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 26.09.2023 tarihinde karar verildi.