Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2018/3212 E 2019/268 K

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 19.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak (FETÖ/PDY) suçundan Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/341 Esas ve 2018/98 Karar sayılı dosyası kapsamında 11/02/2017 14/02/2017 tarihleri arasında gözaltında bulunduğu, 14/02/2017 20/11/2017 tarihleri arasında tutuklulukta kaldığı, davacının gözaltında ve tutuklulukta kaldığı bu sürelerin zarfında yargılanmış olduğu suçtan dolayı itibar kaybının olduğu, bu süre zarfında ailesinden uzak kaldığını, bakmakla yükümlü olduğu ailesinin geçimini sağlayamadığını, maddi zarara uğradığını, maddi tazminat talebinin 144.485,68 TL, davacının göz altında tutulması, yargılanması süresince ceza tehdidi altında kalmasının ve kendisi ile birlikte ailesinin bu konuda ayıplanma ve kem gözle bakılmasına sebebiyet verildiği gerekçesi ile 1.000.000,00 TL manevi tazminat talebinin bulunduğunu ve maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte hesaplanarak zararının temin edilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili savunmasında özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3. Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.09.2018 tarihli ve 2018/261 Esas, 2018/332 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 10.01.2019 tarihli ve 2018/3212 Esas, 2019/268 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 17.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

Maddi tazminat talebinin kabul edilmesi gerektiğine,

Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,

ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı ...'ın "FETÖ PYD Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma Suçundan" Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/341 Esas ve 2018/98 karar sayılı dosyasında yargılandığı, davacı ...'ın 11.02.2017 tarihinde göz alına alındığı ve Adıyaman Sulh Ceza Hakimliğinin 14.02.2017 tarihli 2017/106 sayılı kararı ile tutuklandığı, 20.11.2017 tarihinde tahliye edildiği, davacının Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesince sanık olarak yargılandığı dava sonucunda beraatına hükmedildiği, verilen hükmün istinaf edilmeden 09.03.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının bahsi geçen yargılamada 4 gün gözaltında ve 280 gün tutuklu kaldığı, süresinde dava açıldığı, aynı hususta başka bir davanın bulunmadığı, yine gözaltında ve tutuklukta geçen sürenin başka bir kesinleşen mahkumiyetten mahsup edilmediği tespit edilmiştir.

03/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 667 sayılı olağanüstü hal kapsamında alınan tedbirlere ilişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin 1'inci madde (a) bendi gereğince ''kamu görevinden çıkarılmasına'' karar verildiği, yani ihraç edildiği, kanun hükmünde kararnameler ile kamu görevinden çıkarılmalarına karar verilen yani ihraç edilen bu kamu görevlilerinden bazıları yine ilgili KHK'lar ile kamu görevlerine geri iade edildikleri, iade KHK'ları olarak bilinen bu KHK'lardan; 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ''göreve iade edilen kamu görevlileri'' başlıklı 3. maddesi 3. fıkrasında ve 679 sayılı Kanun hükmünde kararnamenenin '' iade hükümleri'' başlıklı 3. maddesi 2. fıkrasında ihraç edilmiş iken göreve geri iade edilenlerin mali ve sosyal haklarının ödenmesi gerektiği hüküm altına alındığı ve bu düzenlemelerde bu kişilerin kamu görevinden dolayı herhangi tazminat davası açamayacağı belirtildiğinden, bağlayıcı olan bu yasal düzenleme nedeniyle davacının maddi tazminat talebi ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılması mümkün olmadığını belirtmiştir.

Bu açıklamalar ışığında iddia, dava dilekçesi, davalı ... vekili cevap dilekçesi, Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/358 Esas 2018/98 Karar sayılı dosyası, Adıyaman Sulh Ceza Hakimliği'nin 2017/106 Sorgu sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Tüm dosya kapsamı ve dava dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde davacının 280 günlük tutukluluk ve 4 günlük gözaltı süresinin olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca davacının öğretmen olarak görev yaptığı, görevinden uzaklaştırıldığı, sonrasında ihraç edildiği ve mesleğe iade edildiği anlaşılmaktadır. Davacı görevden uzaklaştırıldığı ve ihraç edildiği tarihlerde maaşının ödenmeyen kısmı, göreve iade edilince toplu olarak kendisine ödenmiştir. Tüm bu açıklamalar ışığında koruma tedbirleri uygulanan döneme ilişkin davacının somut maddi zararı bulunmadığından ve 676 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin '' göreve iade edilen kamu görevlileri'' başlıklı 3. maddesi 3. fıkrasında ve 679 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin '' iade hükümleri'' başlıklı 3. maddesi 2. fıkrasında ihraç edilmiş iken göreve geri iade edilenlerin mali ve sosyal haklarının ödenmesi gerektiği hüküm altına alındığı ve bu düzenlemelerde bu kişilerin kamu görevinden dolayı herhangi bir tazminat davası açamayağı belirtildiğinden, bağlayıcı olan bu yasal düzenleme nedeniyle, davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Yakalanan veya tutuklanan kimsenin gerek aile gerek iş çevresinde itibarının sarsılması, aile, çocuk ve yakınları için tutukevinde hasret çekilmesi, kişinin tutuklanması nedeniyle ruhi sıkıntılar çekmesi, cezaevi şartları, buralarda duyduğu acı ve ızdıraplar kişinin manevi zararının giderilmesini gerekli kıldığı, tutuklanan kimseye verilecek manevi tazminatın tespitinde; tutukluluk süresi, kişinin sosyal ve ekonomik durumu üzerine yüklenen ve ceza kovuşturmasına konu olan suçun nitelik ve kapsamı ve zenginleşme aracı olarak değerlendirilmemesi kriterlerin göz önünde bulundurulması gerektiği berlirtilerek, davacı lehine 29.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine, manevi tazminatın haksız gözaltı işleminin gerçekleştiği 11.02.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Adıyaman 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/341 Esas, 2018/98 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 11.02.2017 20.11.2017 tarihleri arasında 282 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 01.03.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 09.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

1.Maddi Tazminat Talebinin Kabul Edilmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesine göre ''suç soruşturması veya kovuşturması sırasında'' uygulanan koruma tedbirlerine karşı devlet aleyhine tazminat davasının açılabileceği belirtilmiş olup, davacının talep etmiş olduğu maddi zararlarının 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu taleplere ilişkin maddi tazminatın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

2.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklulukta kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 10.01.2019 tarihli ve 2018/3212 Esas, 2019/268 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Adıyaman 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.09.2023 tarihinde karar verildi.