Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2020/135 E., 2020/244 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Esastan ret

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 18.02.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dosyası kapsamında, uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 20.11.2014 tarihinde 1 gün gözaltında, 08.02.2016 27.09.2018 tarihleri arasında 962 gün tutuklu kalması sebebiyle 250.000,00 TL maddi, 250.000,00 TL manevi tazminatın gözaltına alınma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

3. Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 26.11.2019 tarihli ve 2019/125 Esas, 2019/453 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabülüne karar verilmiştir.

4. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.02.2020 tarihli ve 2020/135 Esas, 2020/244 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 22.11.2021 tarihli ve 2020/40832 sayılı, esastan ret görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz istemi; maddi zarar ispat edilemediği halde maddi tazminata hükmedilmesine, hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı hakkında Afyonkarahisar Cumhuriyet Başsavcılığınca "Uyuşturucu veya Uyarıcı Madde Ticareti Yapma veya Sağlama" suçundan yürütülen soruşturma neticesinde, 20.11.2014 21.11.2014 tarihinde gözaltına alındığı, Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 08.02.2016 tarih, 2014/265 esas sayılı dosyasının 12 nci celsesinde tutuklandığı, Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.11.2015 tarih 2014/265 esas, 2015/206 karar mahkumiyetine karar verildiği, temyiz edilen kararın Yargıtay 20. Ceza Dairesinin 27.09.2018 tarih, 2017/6704 esas, 2018/3828 karar sayılı ilamı ile davcının 27.09.2018 tarihinde tahliyesi ile hükmün bozulmasına karar verildiği, Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 18.12.2018 tarih 2018/599 esas, 2018/617 karar sayılı kararı ile beraatine karar verildiği ve kararın 26.12.2018 tarihinde kesinleştiğini, Afyonkarahisar 1.Ağır Ceza Mahkemesinin 02.04.2019 tarihli yazısı içeriğinden de anlaşılacağı üzere davacının tutuklu kaldığı sürelerin başka bir cezasından mahsup edilmediği, ayrıca kesinleşmiş beraat kararının davacı sanığa ve müdafiine tebliğ edildiği, beraat kararının 26.12.2018 tarihinde kesinleşmesi davacı vekili tarafından dava dilekçesinin ise 18.02.2019 tarihinde verilmesi karşısında davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmış olup, uyap sistemi üzerinden yapılan kontrolde davacı tarafından açılmış başkaca bir tazminat davası bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.

Davacının gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği 2 yıl 6 ay 50 gün süreye ilişkin olarak, tutukluluk ve gözaltında kaldığı dönemdeki Çalışma ve sosyal politikalar bakanlığınca 16 yaşından büyükler için belirlenen net asgari ücret miktarı üzerinden bilirkişi tarafından hesaplanan 45.109,81 TL 'nin davacının gözaltına alındığı 20.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya gelir kaybı, maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, yine davacının tutuklu kaldığı süre nedeniyle duyduğu manevi acıya karşılık olarak davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cerayan tarzı, tutuklu kaldığı süre, hak ve nefaset kuralları, dikkate alınarak sebepsiz zenginleştirme oluşturmayacak şekilde 24.000,00 TL manevi tazminatın davacının gözaltına alındığı tarihten yani 20.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

1.Davacının 20.11.2014 21.11.2014 tarihleri arasında gözaltına alınmasından sonra salıverildiği, 08.12.2016 tarihinde tutuklandığı ve 27.09.2018 tarihinde tahliye edildiği, koruma tedbirlerinin kesintisiz sürmeyip arada fasıla bulunması sebebiyle maddi ve manevi tazminat miktarları ile faiz başlangıç tarihlerinin gözaltı ve tutukluluk tarihleri için ayrı ayrı belirlenmesi gerekirken böyle bir ayırım yapılmadan tazminata hükmedilip faizin işletilmesine karar verilmesi,

2.Geliri ve gözaltında/tutuklu kaldığı döneme ilişkin kazanç kaybı miktarı konusunda itibar edilebilecek herhangi bir belge ibraz edemeyen davacının, bahse konu döneme ilişkin olarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca belirlenen net asgari ücret miktarları üzerinden hesaplanarak bulunacak miktarın maddi tazminat olarak verilmesi gerekirken hatalı hesaplama yapılmak suretiyle fazla maddi tazminata hükmolunması,

3.Manevi tazminat miktarı belirlenirken, objektif bir kriter olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar da gözetilmek sureti ile hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak, zenginleşme sonucunu doğurmayacak bir şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, davacı için hükmedilen manevi tazminat miktarının bu ölçütlere uymayacak şekilde eksik tayini, hukuka aykırı bulunarak;

Hükümde tazminatın belirlendiği birinci ve ikinci fıkralar hükümden çıkarılarak yerine, "Davacının tazminat talebinin kısmen kabulü ile; 20.11.2014 21.11.2014 tarihleri arasında gözaltında kaldığı günler için belirlenen 29,70 TL maddi, 50,00 TL manevi tazminatın 20.11.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 08.02.2016 27.09.2018 tarihleri arasında tutuklu kaldığı günler için belirlenen 44.983,64 TL maddi, 45.000,00 TL manevi tazminatın ise 08.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine" cümlesinin yazılması, hükmün vekalet ücretine ilişkin dördüncü fıkrasında yer alan "2.880,00 TL" ibaresi yerine ise, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen "5.450,00 TL" ibaresinin yazılması sureti ile hukuka aykırılıkların düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Afyonkarahisar 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2018/599 E., 2018/617 K. sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 20.11.2014 tarihinde 1 gün gözaltında, 08.02.2016 27.09.2018 tarihleri arasında 962 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 26.12.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması, temyiz edenin sıfatına göre bozma nedeni yapılmamıştır.

Davalı vekilinin temyiz isteği yönünden;

Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacı lehine tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden maddi tazminatın hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz isteği reddedilmiştir.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunduğu anlaşılmakla; davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz isteği reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 14.02.2020 tarihli ve 2020/135 Esas, 2020/244 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Afyonkarahisar 2. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 18.09.2023 tarihinde karar verildi.