Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2019/2280 E., 2019/2695 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen hükmün; 6100 sayılı Kanun’un 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği hükmün temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 27.12.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında Antalya 8.Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/84 esas, 2018/256 karar sayılı dosyası üzerinden yargılama yapıldığını ve hakkında beraat kararı verildiğini, gözaltında ve tutuklulukta kaldığını, bu süre içerisinde isnat olunan suçla ilgili büyük mağduriyet yaşadığını, özgürlüğünden yoksun bırakılmasının telafisi mümkün olmayan zararlara yol açtığını, bu nedenle müvekkili için 150.000 TL maddi, 350.000 TL manevi tazminatın ilk gözaltı tarihi olan 10/11/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak kendilerine verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 08.01.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.04.2019 tarihli ve 2018/617 Esas, 2019/231 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 11.10.2019 tarihli ve 2019/2280 Esas, 2019/2695 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 12.10.2020 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

Hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının az olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:

Davacının Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/84 esas, 2018/256 karar sayılı dosyasında Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma, Suçluyu Kayırma, Silahlı Terör Örgütüne Yardım Etme, Resmi Belgede Sahtecilik ve 6136 sayılı Kanuna Muhalefet suçlarından dolayı 10/11/2016 29/11/2016 tarihleri arasında gözaltında, 29/11/2016 04/05/2017 tarihleri arasında tutuklulukta kaldığı, yapılan yargılama sonucunda üzerine atılı tüm suçlardan CMK'nın 223/2 e maddesi gereği beraatine karar verildiği, kararın istinaf edilmemesi sonucunda 24/10/218 tarihinde kesinleştiği, davacının süresinde tazminat davası açtığı tespit edilmiştir.

Mahkemece Antalya Defterdarlığına yazılan müzekkereye cevaben; davacı ... tarafından Antalya Ağır Ceza Mahkemelerinde açılmış başka bir tazminat davası tespit edilmediğinin bildirildiği;

Antalya L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nun cevabi yazısına göre; Antalya 1. Sulh Ceza Hakimliği'nin 29/11/2016 tarih, 2016/663 sorgu sayılı kararı tevkif müzekkeresi ile tutuklanan ...'in Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 04/05/2017 tarih ve 2017/84 esas sayılı tahliye müzekkereleri gereği tahliye edilerek aynı gün serbest bırakıldığının; netice itibariyle Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/84 esas sayılı dava dosyasından dolayı 29/11/2016 04/05/2017 tarihleri arasındaki tutukluluğunun infaz gördüğünün bildirildiği tespit edilmiştir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesi'nin 2013/26823 esas 2014/2345 karar sayılı ilamına göre tutuklandığı tarihlerde sabit gelir getiren bir işi olmayan davacının maddi kaybı ile ilgili itibar edilecek bir belge ibraz edilmesi halinde bu husus dikkate alınarak maddi zararın belirlenmesi gerektiği, belge ibraz edilememesi durumunda ise tazminat istemine konu işlem tarihindeki yaş durumu dikkate alınarak, bu yaş grubu için belirlenen net asgari ücret üzerinden hesaplanacak miktarın maddi tazminat olarak verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durumda davacı yönünden gözaltında ve tutuklulukta kaldığı 2016 ve 2017 yıllarına ait maddi kaybı ile ilgili itibar edilebilecek bir belge ibraz edilmemesi nedeniyle tutuklulukta kaldığı 2016 ve 2017 yıllarına ait aylık net asgari ücret rakamlarına göre maddi tazminat hesap yapılarak davacının 8.014,56 TL maddi tazminata davacının hak kazandığı anlaşılmış ise de;

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi'nin 2017/586 esas 2017/1442 karar sayılı ilamında "davacının haksız tutuklama nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararının mahsup yoluyla giderildiği de gözetilerek, hukuka aykırılığa işaretle sembolik bir miktarda tazminata hükmedilmesi gerektiği", davacının Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2017/84 esas sayılı dava dosyasından 10/11/2016 04/05/2017 tarihleri arasındaki gözaltı ve tutukluluk süresinin, Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 26/10/2017 tarih, 2017/8 esas ve 2017/14 karar sayılı kararı ile infaz etmekte olduğu 11 ay 7 gün hapis cezasından mahsup edildiği anlaşılmış olduğundan, tutukluluğun mahsup edildiği de gözetilerek 1.000,00 TL maddi tazminatın adil olacağı vicdani kanısına ulaşılmıştır.

Davacının haksız olarak gözaltında ve tutuklukta kaldığı anlaşıldığından sosyal ve ekonomik durumu, gözaltında ve tutuklulukta kalmasına neden olan olayın oluş tarzı, suçun niteliği, bu durumun meydana getirdiği üzüntü ve alınacak manevi tazminatın zenginleşme sonucu doğurmayacak miktarda hak ve nesafet kurallarına uygun olması gerektiği ve tutuklulukta kaldığı günlerin başka bir hükmünden mahsup edildiği hususu da gözetilerek takdiren 2.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

''Yargıtay 12.Ceza Dairesi Başkanlığının 26/09/2016 tarih, 2016/6225 Esas, 2016/11304 Karar sayılı ilamında; Beraat kararı verilen suçtan tutuklu kalınan sürelerin tutuklamaya konu olmayan, başka bir suçtan hükmolunan cezadan mahsup edilmiş olması halinde; her ne kadar CMK'nın 144/1 (a) maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup tazminata engel oluşturmayacak ise de, tutuklu kalınan sürenin büyük bir kısmının başka bir dosyada verilen hükümlülüğünden mahsup edilmiş olması halinde zararın büyük çoğunluğunun giderilmiş olacağı göz önünde bulundurularak maddi ve manevi tazminatın makul ve sembolik bir miktar olarak tayininin gerektiğinin hükme bağlandığı dikkate alındığına; Maddi ve manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, tazminat davasının kesinleştiği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değer ve benzeri hususlar ile gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerinin tamamının mahsup edilmiş olması da gözetilmek suretiyle, hakkaniyet ölçüsünü aşmayacak bir şekilde, hak ve nesafet kurallarına uygun, makul sembolik bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken fazla hükmedilmesi ile gözaltı tarihinin evraklarda 11/11/2016 olmasına rağmen Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesince hatalı olarak verilen cevaba göre 10/11/2016 olarak kabul edilmek suretiyle faiz başlangıç tarihinin "11/11/2016" yerine "10/11/2016" olarak gösterilmesi kanuna aykırı ise de; yeniden yargılama gerektirmeyen bu hususların CMK'nın 280/1 (a) maddesinin Dairemize verdiği yetkiye dayanarak; Hükmün (1) numaralı fıkrasında yer alan "1.000,00. TL" ibaresi yerine "500,00. TL" ibaresi, "10/11/2016" ibaresi yerine "11/11/2016" ibaresi, hükmün (2) numaralı fıkrasında yer alan "10/11/2016 04/05/2017" ibaresi yerine "11/11/2016 04/05/2017" ibaresi, "175" ibaresi yerine "174" ibaresi, "2.000,00. TL" ibaresi yerine "500,00. TL" ibaresi, "10/11/2016" ibaresi yerine "11/11/2016" ibaresi, gelmek suretiyle'' düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/84 Esas, 2018/256 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma, suçluyu kayırma, silahlı terör örgütüne yardım etme, resmi belgede sahtecilik ve 6136 sayılı Kanuna muhalefet suçlarından 11.11.2016 04.05.2017 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama üzerine 16.10.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 24.10.2018 tarihinde kesinleştiği, davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının tutuklulukta geçirdiği sürelerin tamamının Antalya 8. Ağır Ceza Mahkemesinin 26.10.2017 tarih, 2017/8 Esas, 2017/14 Karar sayılı ek kararı ile mahsup edildiği anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

Hükmedilen Maddi ve Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

5271 sayılı Kanun'un 144 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup durumu tazminata engel oluşturmamakla birlikte, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nesafetin sağlanması gerektiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, davacının tazminata esas ceza dava dosyasında tutuklu kaldığı sürenin tamamının davacının başka bir mahkumiyetinden mahsup edildiği anlaşılmakla davacı lehine hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarında isabetsizlik görülmemiştir.

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, tazminat talebinin kısmen kabulü yönünde verilen kararın dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz istemi reddedilmiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 11.10.2019 tarihli ve 2019/2280 Esas, 2019/2695 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Antalya 6. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

18.09.2023 tarihinde karar verildi.