Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2019/1509 E., 2020/583 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Temyiz itirazlarının esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 02.01.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 23.12.2012 tarihinde birden fazla kişi tarafından yağma, birden fazla kişi tarafından cebirle kişiyi hürriyetinden yoksun bırakma suçlarından gözaltına alındığını ve tutuklandığını, müvekkilinin 01.07.2013 tarihinde tahliye edildiğini daha sonra yapılan yargılama neticesinde müvekkili hakkında Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2013/151 Esas sayılı dosyasında beraat kararı verildiğini ve bu kararın kesinleştiğini bu nedenle 100.000,00 TL maddi ve 250.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 02.10.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; mükerrer dava olup olmadığı, davanın süresinde olup olmadığı ve davacının davaya muvafakatinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini, haksız tutuklama olmadığını, talep edilen tazminatın fahiş olduğu, davacının tutuklanmadan önce ne işle iştigal ettiğinin tespit edilmesi gerektiğini ve davanın reddi gerektiğini beyan etmiştir.

3. Van 3. Ağır Ceza Mahkemesinin, 30.01.2019 tarihli ve 2018/438 Esas, 2019/47 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 08.05.2020 tarihli ve 2019/1509 Esas, 2020/583 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; eksik maddi ve manevi tazminata hükmedildiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi gerekçesinde "Davacı ...'nin "Yaralama, Nitelikli Yağma, Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma, Konutta veya Eklentilerinde Yağma, Birden Fazla Kişi Tarafından Birlikte Yağma, Gece Vakti Yağma , Kasten Öldürme, Cebir Tehdit veya Hile Kullanarak Kişiyi Hürriyetinden Yoksun Kılma " suçu nedeniyle 23/12/2012 tarihinde gözaltına alındığı, 24/12/2012 tarihinde tutuklandığı, 01/07/2013 tarihinde tahliye olduğu, Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/151 Esas 2017/233 Karar sayılı kararıyla yapılan yargılama neticesinde davacı hakkında beraat kararı verildiği ve verilen beraat kararının 05/03/2018 tarihinde kesinleştiği ve 13/03/2018 tarihinde kesinleşme şerhi düşüldüğü anlaşılmıştır. Davacı ...'nin tazminat talepli dilekçesinin Van 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2018/69 Esas sırasına kaydının yapıldığı, Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 29/06/2017 tarih 2018/69 Esas ve 2018/37 karar sayılı ilamı ile mahkemelerinin görevsizliğine karar verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği, bahse konu dosyaya mahkememizce mükerrer esas numarası alındığı anlaşılmakla. mahkememizin 2018/439 Esas sayılı dava dosyasının Mahkememizin 2018/438 Esas sayılı dava dosyası üzerinde 5271 sayılı CMK'nın 8 ve devamı maddeleri gereğince birleştirilmesine ve mahkememizin 2018/439 esas sayılı dosyasının esasının bu şekilde kapatılmasına karar verilmiştir.

...

Yapılan değerlendirmede; davacının süresi içerisinde dava açtığı, tazminat isteminin CMK'nın 142. maddesindeki koşulları taşıdığı anlaşılmıştır.

12/10/2018 tarihli Sosyal Ve Mali Durum Araştırmasına göre; davacının 22/12/2012 tarihinden önce ve iki sene öncesine kadar çiftçilik ve hayvancılık işi yaptığı, iki seneden beri Irak ülkesinde olduğu , iki seneden beri ne iş yaptığının bilinmediğinin tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır.

Maddi tazminat hesaplanırken ... 14/01/2019 tarihli ek bilirkişi raporuna göre davacının 4.852,80 TL maddi zararının bulunduğunun tespitinin yapıldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla yapılan yargılama neticesinde belirlenen ve davacının ekonomik ve sosyal durumu dikkate alınarak 4.852,80 TL maddi tazminata hükmedilmiştir.

Manevi tazminat hesaplanırken ... davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılan suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın oluş şekli, tutuklulukta geçirdiği süre ve benzeri hususlar da gözetilmek suretiyle, zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun 9.000 TL manevi tazminata karar verilmiştir

Bu nedenlerle, toplanan deliller, yargılama dosyaları birlikte incelendiğinde, davacının haksız tutuklanmasından doğan maddi ve manevi tazminat talebinin kısmen yerinde olup yasal koşulları taşıdığı, fazlaya ilişkin talebin reddi ile 4.852,80 TL maddi tazminat ile davacının tutuklulukta kaldığı süre, üzerine atılı eylemin niteliği, sosyal ve ekonomik durumu dikkate alınarak mahkemece takdir edilen 9.000 TL manevi tazminatın CMK 141 145 maddeleri gereğince davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine, maddi manevi tazminat yönünden tutuklama tarihi olan 24/12/2012 tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine, tazminat davasında davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden dolayı AAÜT'ye göre hesaplanan 1.662,33 TL vekalet ücretinin davalı kurumdan alınarak davacıya verilmesine, yasa gereğince yargılama giderlerinin kamu üzerinde bırakılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince "Tazminat davasına dayanak teşkil eden Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/151 Esas – 2017/233 Karar sayılı ceza dava dosyasındaki tutukluluk süresinin tamamının, Saray Asliye Ceza Mahkemesinin 02/09/2015 tarihli 2010/22 Esas – 2011/47 Ek Karar sayılı ceza dava dosyasında mahkum olduğu cezasından mahsubuna karar verildiği, dolayısıyla davacının bu haksız tutuklama nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararının mahsup yoluyla giderildiği gözetilerek, CMK'nın 144/1 a maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup tazminata engel oluşturmayacak ise de, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nesafetin sağlanması gerektiği dikkate alınarak, davacının tutuklu kaldığı sürelerin tamamının mahsup edilmesi nedeniyle sembolik bir miktarın tazminat olarak belirlenmesi hususunun gözetilmemesi" gerekçesi ile maddi tazminat miktarının 300,00 TL'ye, manevi tazminat miktarının 400,00 TL'ye ve vekalet ücretinin 1.056,00 TL'ye indirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

1. Tazminat talebinin dayanağı olan Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2013/151 Esas, 2017/233 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının kişiyi hürriyetinden yoksun kılma ve yağma suçlarından 23.12.2012 01.07.2013 tarihleri arasında 190 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 05.03.2018 tarihinde kesinleştiği, gözaltına alınma ve tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. 5271 sayılı Kanun'un 144 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup durumu tazminata engel oluşturmamakla birlikte, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nesafetin sağlanması gerektiği hususu göz önünde bulundurulduğunda, davacının tazminata esas ceza dava dosyasında tutuklu kaldığı sürenin tamamının Saray Asliye Ceza Mahkemesi'nin 02.09.2015 tarihli 2010/22 Esas – 2011/47 Karar sayılı ek kararı ile başka bir mahkumiyetinden mahsup edildiği anlaşılmakla, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarları yerinde görülmüş olup, davacı vekilinin eksik maddi ve manevi tazminata hükmedildiğine ilişkin temyiz istemi yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 08.05.2020 tarihli ve 2019/1509 Esas, 2020/583 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Van 3. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.09.2023 tarihinde karar verildi.