Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

SAYISI: 2019/85 E., 2019/205 K.

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: İstinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Ret, onama

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı vekiline 28.02.2019 tarihinde tebliğ edilmesinin ardından, davalı vekilinin sunduğu 28.02.2019 tarihli dilekçesinin katılma yoluyla temyiz niteliğinde olduğu,

291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 05.03.2018 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 16.08.2016 05.12.2016 tarihleri arasında gözaltında ve tutuklu kalıp yapılan yargılama sonunda beraatine karar verilen davacının uğradığı maddi ve manevi zararlarının tazmini için 500.000,00 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın haksız tutuklama tarihinden işleyecek faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 15.04.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal süre içerisinde açılmadığını, istenilen tazminatın yüksek olduğunu, haksız tutuklama nedenine dayalı olarak davacı hakkında birden fazla dava açılıp açılmadığının tespitinin gerektiğini, dava konusu tazminata faiz yürütülmesi isteminin hukuka ve hakkaniyet ilkesine uygun olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

3. Konya 5. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.12.2018 tarihli ve 2018/138 Esas, 2018/413 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.02.2019 tarihli ve 2019/85 Esas, 2019/205 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı ve davacı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 22.09.2021 tarih, 2019/30797 sayılı tebliğnamesi ile davalının temyiz isteminin miktar bakımından kesinlik sınırı altında kaldığından bahisle reddine, davacının temyiz istemi bakımından ise hükmün onanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

1.Davacı vekilinin temyiz istemi; davacının maddi zararları karşılanmadığından maddi tazminat talebinin reddedilmesinin hukuka aykırı olduğuna ve hükmedilen manevi tazminatın yetersiz olduğuna ilişkindir.

2.Davalı vekilinin temyiz istemi; hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğuna ve davalı lehine de vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü:

Mahkeme gerekçesinde "....davacı, başvuru dilekçesinde; haksız tutuklama nedeniyle görevinden uzaklaştırıldığını beyan ederek 500.000 TL maddi tazminata hükmedilmesini talep etmiş ise de; 06.12.2018 tarihli duruşmada göreve iade konusunda OHAL İnceleme Komisyonu'na yapmış olduğu müracaatın kabul edildiğini beyan edip atama yazısından bir suretin dosyaya ibraz edildiği anlaşılmakla maddi tazminat istemine ilişkin açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir...İstemde bulunan kişinin işgal ettiği makam, kültürel, sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı "silahlı terör örgütüne üye olma" suçunun nitelik ve kapsamı (ağırlığı), tutuklamaya neden olan olayın cereyan tarzı, uygulanan tedbirin ağırlığı, gözaltında ve tutuklulukta geçirdiği süre, tazminat davasının kesinleşeceği tarihte elde edilecek faiz dahil parasal değer, olayın özellik ve meydana geliş şekli ile toplumdaki etkileri bir arada değerlendirildiğinde davacı lehine 8.000 TL manevi tazminatın hak ve nesafet ilkeleri gözetildiğinde yerinde olduğu, söz konusu miktarın zenginleşmeye neden olmadığı gibi olayı özlenir hale getirecek nitelikte de bulunmadığı anlaşılmıştır. " denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü:

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarı 6.000,00 TL şeklinde, vekalet ücreti ise 845,00 TL şeklinde değiştirilmek suretiyle düzeltilerek esastan ret kararı verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan Konya Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/12750 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan 16.08.2016 05.12.2016 tarihleri arasında 111 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yürütülen soruştuma sonunda davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 07.03.2017 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, gözaltına alınma tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, süresinde açıldığı kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A.Davacının temyiz istemi yönünden;

1.Kamu görevinden ihracının ardından görevine iade edilen davacının geriye dönük maaş alacaklarının idare tarafından kendisine ödeneceği dolayısıyla koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu olabilecek maddi zararı bulunmadığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

2.Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, hukuka aykırı bulunmuştur.

B.Davalı vekilinin temyiz istemi yönünden;

1.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının yetersiz olması bozma konusu yapıldığından davalı vekilinin manevi tazminatın fazla olduğuna yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

2.Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamıştır.

C.Tebliğname yönünden;

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin davalı vekiline 28.02.2019 tarihinde tebliğ edilmesinin ardından, davalı vekilinin sunduğu 28.02.2019 tarihli dilekçesinin katılma yoluyla temyiz niteliğinde olduğu anlaşıldığından tebliğnamedeki davalı vekilinin temyiz talebinin kesinlik sınırının altında olduğundan bahisle reddine karar verilmesi gerektiği şeklindeki (I) numaralı görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünün (A 2) paragrafında açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin, 19.02.2019 tarihli ve 2019/85 Esas, 2019/205 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 05.09.2023 tarihinde karar verildi.