Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

HÜKÜM: Davanın reddi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 20.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "... unvanlı müvekkil şirkete ait petrol istasyonunda kaçak akaryakıt satıldığı ihbarı üzerine kaçak akaryakıt ve kaçak tank ele geçirilebilmesi için istasyonun alt yapısına son derece ciddi ve ağır hasarlar verilerek yapılan ölçüsüz kazı ve arama çalışmaları nedeniyle istasyona verilen zararın tazmini için 250.000,00 TL maddi, şirketin müşterileri nezdinde uğramış olduğu prestij kaybı sebebiyle 100.000,00 TL manevi tazminatın hüküm altına alınmasını, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederiz." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 23.05.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın süre, yetkisizlik, görevsizlik, tazminat isteme koşullarının oluşmaması, davalı idarenin kusurlu davranışının bulunmaması sebepleriyle reddine karar verilmesi gerekir. Talep edilen tazminat miktarları fazla olup, talepler belgelendirilememiştir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. Burdur Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.03.2019 tarihli ve 2018/248 Esas, 2019/169 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 24.06.2019 tarihli ve 2017/1519 Esas, 2019/1761 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek yapılan inceleme neticesinde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 20.10.2021 tarihli ve 2019/90145 sayılı, ret, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; beraatle neticelenen soruşturmaya konu ve malvarlığı değerlerine ciddi oranda zarar veren işlemlerin makul olduğu iddiasının kanuna aykırı olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Bucak Sulh Ceza Mahkemesi 2014/83 Değişik İş sayılı kararı ile arama, el koyma ve kazı yapılmasına yönünde karar verildiği, bu karara bianen davacı şirketin petrol istasyonunda kazı işlemlerinin yapıldığı, sonrasında da davacı şirket... Petrol İnşaat Turizm Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. yetkilileri, muhasebe sorumlusu ve pompacısı hakkında Bucak Asliye Ceza Mahkemesine 2014/234 Esas sayılı dosyası ile petrol kaçakçılığı suçu nedeniyle ceza davası açıldığı anlaşılmıştır. Bucak Asliye Ceza Mahkemesi 2014/234 Esas sayılı dosyasının Bucak Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/188 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş ve birleşen dosya Bucak 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2011/188 Esas, 2017/598 Karar sayılı dosyası ile karara çıkmıştır.

Bucak 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2011/188 Esas, 2017/598 Karar sayılı 20/11/2017 tarihli kararı gereğince; ... Petrol İnşaat Turizm Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. yetkilileri, muhasebe sorumlusu ve pompacısı hakkında beraat kararı verilmiş ve bu karar istinaf incelemesinden geçerek 20.03.2018 tarihinde kesinleşmiştir.

Davacı... Petrol İnşaat Turizm Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti., Bucak 1. Asliye Ceza Mahkemesi 2011/188 Esas, 2017/598 Kararının kesinleşmesi üzerine 20.04.2018 tarihinde koruma tedbirleri nedeniyle uğranılan zarara ilişkin tazminat davası açılmıştır. Dava için yapılan yargılamada uğranılan zararın tespiti için 18.01.2019 tarihli rapor aldırılmıştır. Raporda; söz konusu petrolün etrafında yapılan kazının doldurulması için yaklaşık olarak 50 cm'lik beton döküldüğü ve bu dökülen beton için 74,425 metre küplük bir beton imalatı yapılacağı, bu imalatın bedelinin de dava tarihi olan 2018 yılı itibariyle 12.998,33 TL olacağı tespit edildiği yönünde rapor düzenlenmiştir.

Her ne kadar davacının maddi tazminata ilişkin talepleri; petrol istasyonunu alt yapısının ciddi zararlar görmüş olduğu, dağıtım borularına zarar verildiği, mali verilere ilişkin kayıtların tutulduğu ödeme kaydedici cihaz ve otomasyon sistemi altyapısına zarar verildiği vs şeklinde olsa da, davacıya bu zararlarına ilişkin maddi kanıtlar ve deliler sunması için süre verilmiş ancak davacı bu taleplerine ilişkin zararlarını ispatlayamamıştır. Bu sebeple sadece bilirkişi raporuna itibar edilerek maddi tazminat yönünden hüküm kurulmuştur.

Bilirkişi tarafından davacının uğradığı zarar miktarı olarak 15.338,03 TL hesaplandığı anlaşılmış, maddi tazminat için davacı tarafın faiz talebinin ve herhangi bir ıslah talebinin de olmadığı göz önüne alındığında taleple bağlı kalınarak, 15.338.03 TL'nin hazineden alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Manevi tazminat talebinin ise; davacının betonu ne zaman döktüğünün dosya içerisindeki delillerden tespit edilememesi, yani betonun kazadan hemen sonra mı yoksa belli bir süre geçtikten sonra mı döküldüğünün tespitinin yapılamaması, bu sebeple kazının ertesi günü beton dökülmüş olabileceği ve aslında şirketin de bu şekilde prestij kaybetmeyebileceği dikkate alındığında manevi tazminat şartlarının oluşmayacağı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Tazminat davasının dayanağı olan evrak incelendiğinde; Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 2011/470 soruşturma sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma ile ilgili olarak Bucak ilçesi, Susuz Köyü civarında faaliyet gösteren sanık ...'un işlettiği "..." ünvanlı petrol istasyonuna sürücülüğünü sanık ...'ın yaptığı ...plaka sayılı tankerden kaçak akaryakıt aktarımı yapıldığı ihbarı üzerine yapılan kontrollerde istasyonda yakıt tankı içerisindeki 7898 litre, ...plaka sayılı tanker içerisindeki 6184 kırsal motorinin ulusal marker ölçüm sonucunun geçersiz çıkması nedeniyle Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 17.05.2011 tarih, 2011/412 Esas sayılı iddianamesi ile sanıklar ... ve ...'ın 5015 Sayılı Kanunun Ek 5/1 maddesi gereğince cezalandırılmaları istemi ile Bucak 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2011/188 Esas sırasına kayden kamu davasının açıldığı, sanık ...'ın savunması doğrultusunda ...plaka sayılı tanker içerisindeki motorinin sahibi olan sanık ... hakkında Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 08.05.2012 tarih, 2012/303 Esas sayılı iddianamesi ile sanık ...'ın 5015 Sayılı Kanunun Ek 5/1 maddesi gereğince cezalandırılması istemi ile Bucak 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/430 Esas sırasına kayden açılan kamu davasının Bucak 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 06.06.2012 tarih, 2012/430 Esas, 2012/656 Karar sayılı kararı ile mahkemelerinin 2011/188 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, sevk irsaliyesindeki kayıtlara göre suça konu motorini sanık ... aracılığıyla nakledip sanık ...'a sattığı iddiasıyla sanık ... hakkında Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 05.03.2014 tarih, 2014/228 Esas sayılı iddianamesi ile sanık ...'ın 5015 Sayılı Kanunun Ek 5/1 maddesi gereğince cezalandırılması istemi ile Bucak 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/129 Esas sırasına kayden açılan kamu davasının Bucak 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 10.03.2014 tarih, 2014/129 Esas, 2014/202 Karar sayılı kararı ile mahkemelerinin 2011/188 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/599 soruşturma sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma ile ilgili olarak aynı istasyonda 29.11.2011 tarihinde bayilik lisansı verilmesi ile faaliyet gösteren "..." ünvanlı petrol istasyonunda kaçak akaryakıt satıldığı ihbarı üzerine kaçak akaryakıt ve kaçak tank ele geçirilebilmesi için Bucak Sulh Ceza Mahkemesinin 26.02.2014 tarih, 2014/83 Değişik iş sayılı kararı ile kazı da yapılmak üzere arama kararı verildiği, kazı çalışmasının uzaması nedeniyle Bucak Sulh Ceza Mahkemesinin 27.02.2014 tarih, 2014/90 Değişik iş sayılı kararı ile 28.02.2014 ila 01.03.2014 tarihleri arasını kapsayacak şekilde uzatma kararı verildiği, buna göre 28.02.2014 ila 01.03.2014 tarihleri arasında kazı çalışmaları yapıldığı, yapılan kazı çalışmalarında daha önce "..." ünvanı ile faaliyet gösterdiği dönemde adli işlem yapılan istasyonda gazyağı marker seviyesinin geçerli olduğu ancak dağıtıcı dışı alımın söz konusu olduğunun tespit edildiği ve faal pasif olan gizli yeraltı tankları ile borularının bulunması ile Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 16.05.2014 tarih, 2014/400 Esas sayılı iddianamesi ile sanıklar ..., ..., ... ve ...'un 5607 Sayılı Kanunun 3/11 maddesi gereğince cezalandırılmaları istemi ile Bucak 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/234 Esas sırasına kayden açılan kamu davasının Bucak 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 21.05.2014 tarih, 2014/234 Esas, 2014/372 Karar sayılı kararı ile mahkemelerinin 2011/188 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği, Bucak 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 20.11.2017 tarih, 2011/188 Esas, 2017/598 Karar sayılı ilamı ile; sanıklar ..., ..., ..., ... ve ...'ın beraatlerine, sanık ...'ın vefatı nedeniyle kamu davasının düşürülmesine, sanıklar ... ve ...'un 5015 Sayılı Kanunun Ek 5/1 maddesi gereğince ayrı ayrı cezalandırılmalarına karar verildiği, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesinin 20.03.2018 tarih, 2018/874 Esas, 2018/1047 Karar sayılı ilamı ile verilen karar ile hükümlerin kesinleştiği olayda; Yargıtay 12. Ceza Dairesi Başkanlığının 20.10.2014 tarih, 2014/4478 Esas, 2014/20272 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; proje kapsamında yer almayan gizli yeraltı yakıt tankı varlığı ve bunların akaryakıt pompaları arasındaki bağlantısının tespiti için kazı faaliyetlerinin yapılmasının zorunlu olduğu, Bucak Sulh Ceza Mahkemesinin 26.02.2014 tarih, 2014/83 ve 27/02/2014 tarih, 2014/90 Değişik iş sayılı kararları ile 27.02.2014 ila 01.03.2014 tarihleri arasını kapsayacak şekilde verilen kazı ve arama kararlarının dosyaya davacı tarafça sunulan belgelerden ölçüsüz gerçekleştirildiğinin kabulünün mümkün olmadığı gibi manevi tazminat davalarının kişilik haklarını korumayı, haksız tecavüzün doğurmuş olduğu olumsuz sonuçları yani zararın giderilmesini, telafi edilmesini amaçlamadığı, manevi tazminat davası için kişilik haklarının ihlal edilmesinin, özellikle sosyal ve duygusal kişilik değerlerinin ihlali ve hukuka aykırı bir fiilin bulunmasının gerektiği, yakalanan veya tutuklanan kimsenin gerek aile, gerekse iş çevresinde itibarının sarsılması, aile, çocuk ve yakınları için cezaevinde hasret çekilmesi, kişinin tutuklanması nedeniyle ruhi sıkıntılar çekmesi, cezaevi şartları, buralarda duyduğu acı ve ızdıraplar kişinin manevi zararının giderilmesini gerekli kıldığı, bu açıklamalar ışığında, haksız yere yakalanan ya da tutuklanan kişinin çektiği acının karşılığı olarak manevi zarar ödenmesi gerekirken, haksız veya orantısız arama nedeniyle manevi tazminat şartları oluşmayacağından maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin davanın reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan Bucak Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/599 Soruşturma sayılı ceza soruşturma dosyası kapsamında, davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'na muhalefet ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'na muhalefet suçlarından Bucak (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin verdiği 2014/83 Değişik İş ve 2014/90 Değişik iş sayılı arama, kazı ve el koyma kararlarına istinaden 26.02.2014 01.03.2014 tarihleri arasında 4 gün arama ve kazı çalışmaları yapıldığı, arama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'a tabi olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden;

Davacının ölçüsüz arama nedeniyle tazminat talebinde bulunduğu, dosya içeriğine göre; davacı şirkete ait akaryakıt istasyonunda Antalya Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü görevlilerince ulusal marker cihazı ile yapılan testte alınan akaryakıtın geçersiz olduğunun tespit edilmesi üzerine gizli tank bulunma ihtimaline göre başlatılan soruşturma kapsamında Bucak (Kapatılan) Sulh Ceza Mahkemesinin verdiği 2014/83 Değişik İş ve 2014/90 Değişik iş sayılı arama, kazı ve el koyma kararlarına istinaden arama ve kazı çalışmaları yapıldığı, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde düzenlenen arama koruma tedbiri nedeniyle tazminata hükmolunabilmesi için arama kararının ölçüsüz şekilde gerçekleştirilmiş olması gerektiği, dosya kapsamında geçersiz akaryakıt tespit edilmesi nedeniyle gizli tank bulunma ihtimali nedeniyle kazı yapılmasının gerekli olduğu dikkate alınarak tazminat davasının, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinde belirtilen tazminat isteme koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 24.06.2019 tarihli ve 2017/1519 Esas, 2019/1761 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca Burdur Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 19.06.2023 tarihinde karar verildi.