Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 27.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; astsubay olan davacının Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Savaş Halinde Olmasının Sağladığı Kolaylıkla Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine Karşı Silahlı İsyan, Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçlarından 20.07.2016 09.11.2016 tarihleri arasında tutuklu kaldığını, yürütülen soruşturma neticesinde hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini belirterek, bu süreçte ihraç edilmesi sebebiyle alamadığı maaş ödemesi, cezaevinde yaptığı harcamalar, lojmandan taşınmak zorunda kalması nedeniyle oluşan taşınma ve kira masrafları, eşinin de görevinden ihraç edilmesi sebebiyle onun da alamadığı maaş işe ceza soruşturmasında kendisini vekille temsil etmesi nedeniyle ödediği avukatlık ücreti nedeniyle toplam 174.984,32 TL maddi ve 106.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 20.07.2016 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 19.09.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılıp açılmadığının araştırılması gerektiğini, talep edilen tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacının kendi kusuruyla tutuklandığını, üzerine atılı suçun bu tedbiri gerektirdiğini dolayısıyla devlete kusur atfedilemeyeceğini öne sürerek davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 06.05.2019 tarihli ve 2018/340 Esas, 2019/145 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 25.09.2020 tarihli ve 2019/1092 Esas, 2020/822 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 17.12.2021 tarih, 2020/98563 sayılı tebliğnamesi ile davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğundan bahisle hükmün bozulması talep edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi, davacının tutuklu kaldığı dönemde kendisinin ve eşinin maaş alamaması sebebiyle yokluk içine düştüğünden, cezaevinde yaptığı harcamalar için dahi borç almak zorunda kaldıklarını, lojmandan çıkarılmaları sebebiyle taşınma ve kira masrafı yaptıklarını dolayısıyla bu kalemlerin de maddi zarar hesabında göz önüne alınması gerektiğine, davacının avukatına ödediği 14.000,00 TL vekalet ücretinin de maddi zarar kapsamında ödenmesi gerektiğine ve hükmedilen manevi tazminat miktarının davacının süreçte yaşadığı manevi ızdırabı gidermekte yetersiz kaldığına, dava dilekçesinde talep edilen miktarların ödenmesi gerektiğine ilişikindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Mahkeme gerekçesinde "...davacının üzerine atılı silahlı terör örgütüne üye olmak suçu ile ilgili ... Cumhuriyet Başsavcılığı Anayasal Düzene Karşı İşlenen Suçlarla Soruşturma Büsorusunun 2016/32843 soruşturma ve 2018/10292 karar sayılı dosyasıyla hakkında soruşturma başlatıldığı, soruşturma devam ederken ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2016/609 Sorgu nolu 20/07/2016 tarihli kararıyla hakkında tutuklama kararı verildiği, yine ... 4. Sulh Ceza Hakimliği'nin 2016/106 D. ... sayılı 09/11/2016 tarihli kararıyla davacının tahliye edildiği ve hakkında yurt dışı çıkış yasağı içeren adli kontrol tedbiri verildiği, nihayet davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/32843 soruşturma ve 2018/10292 karar sayılı dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır. Davacının 23/09/2018 tarihinde görevine iade edildiği, ihraç edildiği döneme ilişkin (15/08/2016 14/10/2018) arasındaki maaş tutarının davacıya ödendiği, davacının tutuklulukta kaldığı sürenin de bu süreler arasında olduğu ve davacının haksız olarak tutuklulukta geçirdiği süreye ilişkin olarak maddi zararının olmadığı anlaşılmıştır.

Davacının manevi zararı için de hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine yüklenen suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre, faize yönelik talep tarihinden itibaren tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar davacının elde edeceği parasal değerin, özgürlüğünden yoksun bırakılması nedeniyle duyulan elem, ızdırap ve ruhsal sıkıntılarının bir ölçüde de olsa giderilmesi amacına yönelik olduğu göz önünde bulundurularak zenginleşme sonucu doğurmayacak, ... ve hakkaniyet ilkeleriyle bağdaşır bir miktar olarak belirlenmesi gerektiğinden, takdiren 6.500,00 TL manevi tazminatın davacının tutuklandığı 20/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." denilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince soruşturma sırasında sözleşmeli müdafinin hukuki yardımından faydalanan, 03.05.2018 tarihli kovuşturmaya yer olmadığına dair kararla lehine vekalet ücretine hükmedilmeyen davacı lehine, karar tarihindeki yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca maktu vekalet ücreti olan 660,00 TL'nin maddi zarar kapsamında davacıya verilmesi gerektiğinden bahisle hükme 660,00 TL maddi tazminatın 03.05.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, ibaresinin eklenmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat davasının dayanağını oluşturan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/32843 sayılı soruşturma dosyası kapsamında davacının Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Türkiye Büyük Millet Meclisini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını Engellemeye Teşebbüs Etme, Savaş Halinde Olmasının Sağladığı Kolaylıkla Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine Karşı Silahlı İsyan, Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs Etme suçlarından 20.07.2016 09.11.2016 tarihleri arasında 112 gün tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonucunda davacı hakkında 03.05.2018 tarihinde 2018/10292 sayılı kararla kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanuna tabii olduğu, süresinde açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların gerçekleştiği anlaşılmıştır.

1.Davacının görevine iade edilmesi nedeniyle ödenmeyen maaşlarının kendisine ödendiği anlaşıldığından, eşinin de ihraç edilmesi sebebiyle alamadığı maaş ödemeleri, cezaevinde yapılan harcamalar, taşınma ve kira masrafları gibi kalemlerin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilemeyeceği anlaşıldığından buna yönelik taleplerin maddi zarar kapsamına alınmamasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

2.Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas, 1957/16Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere; vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilmeyeceği gözetilmelidir.

Anılan ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağını oluşturan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilemeyeceği anlaşıldığından davacı vekilinin ceza davası dolayısıyla davacının ödemek zorunda kaldığı vekalet ücretinin de maddi zarar hesabında göz önünde bulundurulması gerektiğine yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiştir.

3.Davacı hakkında hükmedilen manevi tazminat miktarının, davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin edildiği anlaşıldığından manevi tazminat miktarına yönelik temyiz sebebi yerinde görülmemiş, aynı gerekçeyle tebliğnamede bozma öneren görüşe de iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 25.09.2020 tarihli ve 2019/1092 Esas, 2020/822 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

23.05.2023 tarihinde karar verildi.