Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

DAVA: Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 03.04.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan 10.07.2017 tarihinde kolluk görevlilerince yakalanarak gözaltına alındığını, hakkında ... 3. Ağır Ceza Mahkemesine kamu davası açıldığını ve mahkemenin 21.02.2018 tarih 2017/680 esas 2018/57 karar sayılı ilamı ile müvekkilinin beraatine karar verildiğini, beraat kararının 01.03.2018 tarihinde kesinleştiğini, müvekkilinin haksız ve hukuka aykırı olarak gözaltına alındığı, gözaltında kaldığı süre içerisinde maddi ve manevi birçok zarara uğradığını, dava dilekçesinde ayrıntılı olarak açıklanan nedenlerle; davanın kabulü ile dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı lehine 15.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 115.000,00 TL tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 13.04.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle zamanaşımı yönünden reddine, bu olmadığı takdirde yasaya, usule ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.09.2018 tarihli ve 2018/247 Esas, 2018/504 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 29.11.2018 tarihli ve 2018/3148 Esas, 2018/3283 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 22.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

1.Davacının üniversiteye yatırdığı öğrenim ücretinin maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine,

2.Davacının seyahat, otel, yakıt ve benzeri masraflarının maddi tazminat kapsamında ödenmesi gerektiğine,

3.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,

ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Tazminata konu ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/680 esas ve 2018/57 karar sayılı dava dosyasının celbi ile yapılan incelemesinde davacının müsnet suçtan dolayı 10.07.2017 tarihinde gözaltına alındığı, 14.07.2017 tarihinde serbest bırakıldığı, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.02.2018 tarihli kararı ile davacının beraatine karar verildiği, kararın 01.03.2018 tarihinde kesinleştiği, kesinleşme şerhini ihtiva eden gerekçeli kararın davacıya 02.03.2018 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, tebligat parçasının dosya içerisinde yer aldığı, bu yönüyle açılan davanın 3 aylık yasal süresi içerisinde açıldığın, davacının aynı konuda açılmış bir başka davasının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davacının, gözaltında kaldığı tarihlerde üniversite öğrencisi olduğu, ... Sütçü İmam Üniversitesinden gelen cevapta, davacının Fen Edebiyat Tarih (İ.Ö) Bölümünde okuduğu, davacı hakkında ... Valiliği İl Olağanüstü Hal Bürosunun 25.07.2017 tarih ve 9450 sayılı yazısı gereği Fen Edebiyat Fakültesi Dekanlığınca Yükseköğretim Kurulu Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hükümlerine göre disiplin soruşturması açılarak, yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verildiği, 2017 2018 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılı itibariyle cezasının işleme konularak üniversiteden ilişiği kesildiği, ancak ... İdare Mahkemesinin 2017/1383 Esas ve 2018/305 kararı ile aldığı cezanın iptal edilmiş olduğundan hak kaybı yaşadığı 2017 2018 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılı için öğrenci ikinci öğretim programına kayıtlı olduğundan öğrenim ücretini ... olup, alamadığı dersler için kendisine sınav hakkı tanındığından dolayı öğrenim ücreti iadesi yapılmadığı ve davacının normal eğitim öğretim süresi içerisinde (4 yıl, 8 dönem okuduğu) eğitimin tamamlayarak 22.06.2018 tarihinde mezun olduğu şeklinde cevap verildiği ve bu nedenle davacının herhangi bir maddi zararının olmadığı anlaşıldığından maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacının manevi tazminat talebi gözaltında geçen 5 güne tekabül eden süreye ilişkin olup, davacının 5 gün gözaltı süresi sebebi ile tazminat hesabında sosyal ve ekonomik durumu nazara alınarak takdiren 1.000,00 TL manevi tazminatın davacı vekilinin talebi doğrultusunda dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/680 Esas, 2018/57 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 10.07.2017 14.07.2017 tarihleri arasında 4 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama üzerine 21.02.2018 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 01.03.2018 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1.Davacının Üniversiteye Yatırdığı Öğrenim Ücretinin Maddi Tazminat Kapsamında Ödenmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

... Sütçü İmam Üniversitesinden gelen cevabi yazıda davacıya yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası verildiği, 2017 2018 Eğitim Öğretim Yılı Güz Yarıyılı itibariyle cezasının işleme konularak üniversiteden ilişiği kesildiği, ancak ... İdare Mahkemesinin 2017/1383 Esas ve 2018/305 kararı ile aldığı cezanın iptal edildiği, alamadığı dersler için kendisine sınav hakkı tanındığından dolayı öğrenim ücreti iadesi yapılmadığı, davacının okula devam ettiği ve mezun olduğunun anlaşılması karşısında öğrenim ücretinin maddi zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Davacının Seyahat, Otel, Yakıt ve Benzeri Masraflarının Maddi Tazminat Kapsamında Ödenmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Davacının seyahat, otel, yakıt ve benzeri giderleri 5271 sayılı Kanun'un 141 inci devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu giderlere ilişkin maddi tazminatın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

3.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesinin, 29.11.2018 tarihli ve 2018/3148 Esas, 2018/3283 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 16. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

22.05.2023 tarihinde karar verildi.