Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 07.02.2017 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının kamuoyunda "... fuhuş ve askeri casusluk" davası olarak adlandırılan dava nedeni ile telefonlarının haksız bir şekilde dinlendiğini, 12.07.2012 tarihinde evinde arama ve el koyma işlemleri icra edildiğini, bir kısım malzemelerine el konduğunu, el konulan CD, DVD ve özel fotoğrafları ile fotoğraf makinesi niteliğindeki malzemelerin imajlarının ısrarlı taleplerine rağmen, zaman ve yeterli teknik imkan olmadığı bahanesi ile alınmadığını, 15.07.2012 tarihinde Cumhuriyet savcısına ifade verdiğini, bilahare hakkında proje kovuşturmanın başlatıldığını, açılan kamu davaları üzerine ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılama sonucunda beraatına karar verildiğini, kamu davası ve yargılama nedeni ile maddi taleplerinin olmadığını, ancak ... Güney Deniz Saha Komutanlığı Askeri Başsavcısı olarak görev yapan davacının bir çok haksızlığa maruz bırakıldığını, kanun hükümleri açıkça ihlal edilerek evinde ve aracında arama yapıldığını, "şüpheli" sıfatı ile ifadesinin alındığını, hukuk ihlalleri ile hakkında FETÖ/PDY tarafından tanzim edilen iddianamede sözde PKK/KCK gibi örgütlerle bağlantılı gösterildiğini ve fuhuş/cinsel içerikli görüşmelere yer verildiğini, bu suretle itibar suikastı ve manevi tahribata neden olunduğunu, kamu gücünü kullanan emniyet ve yargı mensuplarının yapmış oldukları sahtekarlıklar ve kasıtlı hukuk ihlalleri nedeni ile bir kısmı hakkında dava açıldığını ve bir kısmının da meslekten ihraç edildiklerini, özellikle internet ortamında davacı hakkında çıkan asılsız ve yalan haberler nedeni ile yargısız infaza maruz bırakıldığını, davacının sadece ailesine karşı değil tüm çevresine karşı küçük düşürüldüğünü ve itibarsızlaştırıldığını, onur kırıcı suçlamalara maruz kaldığını, arkadaş ve yakın çevresi tarafından dışlandığını, davacı hakkında olumsuz algı oluştuğunu, bu nedenle aile ilişkilerinin ve ayrıca tüm hayatının zarar gördüğünü belirterek 250.000,00 TL manevi tazminatın 12.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

3. ... Batı 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 22.06.2017 tarihli ve 2017/135 Esas, 2017/246 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 06.11.2018 tarihli ve 2018/2927 Esas, 2018/2215 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulüne karar verilerek 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 01.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

Kararın hukuka ve yasal düzenlemelere aykırı olduğuna, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

Davacı ... ... 5. Ağir Ceza Mahkemesi'nin 26.02.2016 tarih ve 2014/100 2016/37 E.K sayılı dosyasında yargılanıp beraat ettiği, davacı vekilinin 07.02.2017 tarihli dilekçesiyle haksız aramadan doğan manevi tazminat talebinde bulunduğu, davacının davasının süresinde açtığı, tazminat isteminin dayanağı olan 5271 sayılı Kanun'un 141 ve devamı maddelerindeki koşulların mevcut olduğu tespit edilmiştir.

Objektif bir kriter olmamakla birlikte hükmedilecek manevi tazminatın davacı sanığın sosyal ve ekonomik durum üzerine atılan suçun niteliği haksız aranmasına neden olan olayın oluş tarzı ve unsurlar nazara alınarak zenginleşme sonucu doğurmayacak şekilde hak ve nesafet kurallarına uygun makul bir miktarın tayin ve takdir olunması gerektiği, toplanan deliller, yargılama dosyaları birlikte incelendiğinde, davacının haksız aramadan kaynaklanan doğan manevi tazminat talebinin kısmen yerinde olduğu, yasal koşulları taşıdığı değerlendirilmekle ve fazlaya ilişkin talep ispatlanamadığından reddi suretiyle duyduğu elem ve ızdırap gözetilerek zenginleşme vasıtası olmayacak şekilde hak ve nesafet kuralları çerçevesinde 5.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Davacı ve vekili manevi tazminat talebini, kamuoyunda "... Askeri Casusluk ve Fuhuş davası" olarak adlandırılan kamu davası nedeni ile davacının çok ağır iftiralara ve onur kırıcı suçlamalara maruz kalmasına, ailesi ile arkadaş ve yakın çevresi tarafından dışlanmasına, davacı hakkında olumsuz algı oluşmasına ve bu nedenle aile ilişkilerinin ve ayrıca tüm hayatının zarar görmesine, haksız şekilde telefonlarının dinlenmesine, evinde arama ve el koyma işlemlerinin yapılmasına, bir kısım belge imajının verilmemesine, iddianamenin tanzimindeki bilinçli tavır ile basın yoluyla davanın etkilerini arttırmaya çalışan FETÖ'ye dahil emniyet ve yargı mensuplarının, özellikle yandaş medyayı da kullanarak davanın etkisini arttırmaya çalışmalarına dayandırdığı, anılan soruşturma ve kamu davası nedeni ile davacı hakkında bir gözaltı veya tutuklama işleminin olmadığı, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin üçüncü fıkrasında "Birinci fıkrada yazan haller dışında, suç soruşturması veya kovuşturması sırasında kişisel kusur, haksız fiil veya diğer sorumluluk halleri de dahil olmak üzere hakimler ve Cumhuriyet savcılarının verdikleri kararlar veya yaptıkları işlemler nedeniyle tazminat davaları ancak Devlet aleyhine açılabilir." dendiği, bu madde uyarınca tazminata hükmedebilmek için hâkim veya Cumhuriyet savcısının icrai olarak görevinin gereklerine aykırı hareket etmesi ve bu suretle de görevi kötüye kullandıklarının bir yargı kararı ile tespit edilmiş olması gerektiği belirtilmiştir. Bu konuda ortaya çıkmış ve kesin hüküm halini almış herhangi bir yargı kararı olmadığı, bu nedenle bu aşamada açıklanan konuda manevi tazminat koşullarının henüz gerçekleşmediği kabul olunmuştur.

Tazminat davasının dayanağı olan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas, 2016/37 Karar sayılı ve 26.02.2016 tarihli, 21.10.2016 tarihinde kesinleşen kararı havi dosyasındaki sanık sayısı, suçların çokluğu, kamu davasının karmaşıklığı ve benzeri hususlar uyarınca kamu davasının 4,5 yıl gibi bir sürede kesin şekilde sonuca bağlanmış olması karşısında, davacı hakkında mağduriyete neden olacak şekilde uzun bir yargılamanın varlığından söz edilemeyeceği, 5271 sayılı Kanun'un 141/1 i. maddesinde "Hakkındaki arama kararı ölçüsüz şekilde gerçekleştirilen" kişilerin tazminat isteyebilecekleri belirtilmiş olup, dava konusu olayda davacının, aramanın ölçüsüz gerçekleştirildiğine dair bir iddiası olmadığı ve esasen davacının sıfat ve görevi nedeni ile arama kararının haksız kanunsuz olduğunu iddia ettiği, davacı vekilinin haksız kanunsuz olduğunu iddia ettiği arama kararı nedeniyle idare mahkemesinde dava açma hakkına sahip olduğu, haksız kanunsuz arama nedeni ile manevi tazminat isteminin de kabul edilemeyeceği, yine, ayrıca haksız el koyma nedeni ile manevi tazminat koşullarının oluşmayacağı değerlendirilmiştir.

12.07.2012 tarihli Ev Arama ve El Koyma Tutanağına göre, yapılan arama sırasında mahallinde teknik imkan yetersizliği nedeni ile imaj alınamayan 1 adet notbook bilgisayarın sanık ve müdafii huzurunda açıldığı, talepleri halinde imajının sureti kendilerine verilmek üzere bilgisayarın mühür altına alındığı anlaşılmıştır. Teknik imkan yetersizliğinin varlığı ile sanık ve müdafii huzurunda bilahare imajı verilmek üzere mühürleme işlemi yapılmış olması karşısında, bu hal ölçüsüz arama niteliğinde kabul edilmemiştir. Kaldı ki aynı tutanağa göre, davacı, imajı alınamayan bilgisayarın kendisine değil eşine ait olduğunu belirtmiştir. Bunlardan ayrı olarak, davacı vekili tarafından davacının telefonlarının haksız şekilde dinlendiği belirtilmiştir. 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinde, sadece haksız telefon dinlenmesi nedeni ile tazminat istenebileceği konusunda bir düzenleme bulunmadığı, bu bakımdan da Daire tarafından bu hususa dayalı manevi tazminat istemi yerinde görülmemiştir. Sonuç olarak tazminat davasında manevi tazminat talep etme koşulları bulunmadığı halde İlk Derece Mahkemesi tarafından davacı yararına manevi tazminata hükmedilmiş olması doğru ve isabetli bulunmamış, bu açıklamalar ışığında Dairece, manevi tazminat talebi yönünden doğru ve isabetli olmayıp yasaya uygun bulunmadığı değerlendirilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yönünde yeni bir hüküm kurulmuştur.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/100 Esas, 2016/37 Karar sayılı ceza dava dosyasında davacının devletin güvenliğine ilişkin gizli belgeleri temin etme, suç işlemek amacı ile kurulan örgüte üye olmak ve kişisel verileri kaydetmek suçlarından yargılandığı, yapılan yargılama üzerine 26.02.2016 tarihinde beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.10.2016 tarihinde kesinleştiği ve davanın 5271 sayılı Kanunun 142 nci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden;

Kararın hukuka ve yasal düzenlemelere aykırı olduğuna ilişkin temyiz sebepleri yönünden;

Tazminat davasına dayanak teşkil eden soruşturma ve kovuşturma dosyasını yürüten Cumhuriyet savcısı ve yargılamaya iştirak eden hakimler hakkında, belirtilen iddialarla ilgili olarak, adli veya idari herhangi bir soruşturma bulunup bulunmadığı, varsa akıbetinin ne olduğu araştırılıp, hakim ve Cumhuriyet savcılarının haksız fiilerinden doğan tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuştur.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesinin, 06.11.2018 tarihli ve 2018/2927 Esas, 2018/2215 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

15.05.2023 tarihinde karar verildi.