Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 13.07.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin uyuşturucu ve uyarıcı madde ticareti yapmak suçundan 13.06.2016 tarihinde gözaltına alındığını, 16.06.2018 tarihinde tutuklandığını, 14.07.2017 tarihinde tahliye olduğunu, yapılan yargılama neticesinde beraat ettiğini, kararın 23.05.2018 tarihinde kesinleştiğini, haksız olarak gözaltında ve tutuklu kaldığı süreler için 51.070 TL maddi, 100.000 TL manevi tazminatın yakalama tarihinden itibaren işleyecek em yüksek kredi faizi ile birlikte davalıdan tahsilini" talep etmiştir.

2. Davalı vekili 13.09.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "davanın süresinde açılmadığını, tazminat talebinin yasal dayanaktan yoksun olduğunu, talep edilen tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini" beyan etmiştir.

3. ... 12. Ağır Ceza Mahkemesinin, 11.12.2018 tarihli ve 2018/267 Esas 2018/435 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 20.05.2019 tarihli ve 2019/565 Esas 2019/1737 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 26.10.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi; maddi tazminat hesabının Agi dahi brüt asgari ücret üzerinden hesaplanması ve asgari ücret tarifesi üzerinden talep ettiği özel avukatlık ücretinin maddi tazminata dahil edilmesi gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince; ... 17. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/212 Esas, 2018/153 Karar sayılı davasına konu olaydan dolayı 13.06.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 16.06.2018 tarihinde tutuklandığı, 14.07.2017 tarihinde tahliye olduğu, yargılama sonunda Mahkemece beraatine karar verildiği, kararın 23.05.2018 tarihinde kesinleştiği, davacının bu şekilde haksız tutuklama nedeni ile hem maddi, hem de manevi yönden zarar gördüğü, dolayısı ile tazminata hak kazandığı anlaşılmıştır. Dosyadaki verilerle uyumlu bilirkişi raporunda davacının tutuklu kaldığı sürede çalışmama nedeni ile 24.341,82 TL maddi tazminata hak kazandığı belirlenmiş olmakla, bu miktar üzerinden maddi tazminat ile davacının yargılandığı davada üzerine atılan suçun vasfı, davacının ekonomik ve sosyal durumu, tutuklu kaldığı süre nazara alındığında, davacı lehine 30.000 TL manevi tazminatın haksız gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

Bölge Adliye Mahkemesince;yapılan incelemeye, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak; fazla manevi tazminata hükmedildiği, bilirkişi raporunun içeriği gerekçeli kararda denetime olanak verecek şekilde irdelenmeden hükme esas alındığı ve vekalet ücretine ilişkin istinafta bulunan davalının talebi yerinde görülerek; zikredilen hukuka aykırılığın 5271 sayılı CMK'nın 303 ve 6100 sayılı HMK'nın 353/1 b 2 maddeleri gereğince yeniden duruşma yapılmaksızın düzeltilebilir nitelikte olduğundan, istinafa konu kararın; gerekçe ve hükümdeki manevi tazminat miktarına ilişkin "30.000 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "25.000 TL" yazılması; gerekçe ve hükümdeki maddi tazminat miktarına ilişkin "24.341,82 TL" ibaresinin çıkarılarak yerine "net asgari ücret üzerinden hesap edilen 17.619 TL" ibarelerinin yazılması; hükümdeki vekalet ücretine ilişkin "6.327,62 TL nispi" ibaresinin çıkarılarak yerine "4.360 TL maktu" ibaresinin yazılması; suretiyle sair yönleri usul ve yasaya uygun olan kararın, CMK'nın 303 ve 280/1 a maddeleri ile HMK'nın 353/1 b 2 maddesi uyarınca düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 17. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/212 Esas, 2018/153 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma veya sağlama suçundan 13.06.2016 14.07.2017 tarihleri arasında 1 yıl 1 ay 1 gün gözaltı/tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 23.05.2018 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

1. Davacı vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

a. Gözaltında ve tutuklu kaldığı dönem içerisindeki maddi zararını ücret bordrosu gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan ve vekili tarafından maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanması kabul edilen davacı lehine gözaltı ve tutuklu kaldığı dönem için hata yapılması suretiyle maddi tazminatın 24.341,82 TL olarak belirlendiği bilirkişi raporu hükme esas alınan ilk derece mahkemesi kararındaki yanlışlığın Bölge Adliye Mahkemesince düzeltilmek suretiyle 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan maddi tazminata hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

b. Yargıtay İçtihadı birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.195729.05.1957 tarih ve 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere vekalet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekalet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekalet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin kuruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekalet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekalet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, maddi tazminat hesabına dahil edilmemesinde isabetsizlik görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, nedeniyle hukuka aykırı bulunmuş olup, açıklanan nedenle tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesinin, 20.05.2019 tarihli ve 2019/565 Esas 2019/1737 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca ... Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.05.2023 tarihinde karar verildi.