Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

İlk Derece Mahkemesi kararına yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 04.05.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturma kapsamında 27.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, ... Sulh Ceza Hakimliğinin 05.08.2016 tarih ve 2016/97 Sorgu sayılı kararı ile tutuklandığı, 03.01.2017 tarihinde ise tahliye edildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca 31.01.2018 tarih 2018/1425 Soruşturma 2018/1096 Karar sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar verildiğini, davacının polis olduğunu, 18.07.2016 tarihinde görevinden açığa alındığını, 01.09.2016 tarihinde ise 672 sayılı KHK ile görevinden ihraç edildiğini, haksız tutuklama ve suçlamalar olmasa idi polis memuru olarak görev yapacağı kabul edilerek maddi tazminat miktarı belirlenmesi gerektiği, maddi tazminat hesabı eğer polis memuru olduğu gözetilerek hesaplanmaz ise kimyager olarak çalıştığı şu anki ... durumu gözetilerek eğer tutuklanmasa idi ihraç kararından hemen sonra bu işe başlayacağı gözetilerek yapılması gerektiği, davacının cezaevinde toplam 1251.62 TL masraf yaptığını, ayrıca ... Sulh Ceza Hakimliğinin 08.09.2016 tarih ve 2016/2396 değişik ... sayılı kararı ile davacının mal varlıklarına yönelik tedbir kararı uygulandığını, Vakıfbankta bulunan hesabındaki 36.852,58 TL hesap bakiyesine ve ... ili Mah. ada 6 parsel nolu taşınmaz 20 numaralı bağımsız bölümüne tapu kaydında tedbir konulduğunu, bu sebeplerle de davacının maddi zarara uğradığını, ayrıca tüm bu süre boyunca haksız yere tutuklu kalmaktan dolayı manevi olarak da zarar gördüğünü, cezaevinde haksız olarak tutuklu kaldığı 160 (yüzaltmış) gün için 200.000,00 TL maddi ve 200.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 400.000 TL tazminatın haksız gözaltı tarihi olan 27.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 04.06.2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 18.07.2018 tarihli ve 2018/314 Esas, 2018/385 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 22.11.2018 tarihli ve 2018/2492 Esas, 2018/2812 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davacı vekili ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

5. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 21.09.2021 tarihli, davacı vekilinin temyiz talebinin esastan reddi görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz istemi;

1.Maddi tazminatın davacının maaşı üzerinden aksi halde diploması bulunan davacının kimyager olarak çalışabileceği dikkate alınarak hesaplama yapılması gerektiğine,

2.Cezaevi giderlerinin maddi tazminat olarak ödenmesi gerektiğine,

3.Davacının taşınmazına tedbir ve banka hesabına bloke konulması sebebiyle uğradığı maddi zararlarının karşılanması gerektiğine,

4.Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,

ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

A. İlk Derece Mahkemesinin Kabulü

5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan "karar veya hükümlerin kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde karar veya hükümlerin kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde tazminat isteminde bulunulabilir" hükmünü taşıdığı, yasal süre içerisinde davacı vekili tarafından dilekçe verildiği, 5271 sayılı Kanun'un 142inci maddesinin ikinci fıkrasına göre dava açıldığı tarihte ... ilinde ikamet etmesi nedeniyle mahkemenin yetkili olduğu ve davacı vekilinin devlet aleyhine tazminat davası açmaya yetkisinin bulunduğu tespit edilmiştir.

Davacının 27.07.2016 tarihinde gözaltına alındığı, 05.08.2016 tarihinde tutuklandığı, 03.01.2017 tarihinde tahliye edildiği, yapılan soruşturma sonucunda 31.01.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacının 18.07.2016 tarihinde açığa alındığı, 672 sayılı KHK ile 01.09.2016 tarihinde görevinden ihraç edildiği nazara alındığında, davacının ihraç edilmiş olduğu 01.09.2016 tarihine kadar maaşını almış olduğu, ihraç edildiği tarihten itibaren ise kamu görevlisi olarak sayılması mümkün bulunmadığından, elde edebileceği maddi gelirin asgari ücret olarak kabul edilmesi gerektiği, asgari ücret miktarına göre 5.387,72 TL'lik maddi zararının oluştuğu, her ne kadar davacı vekili tarafından davacının cezaevinde kaldığı sürede yapmış olduğu masrafları maddi tazminat hesabından dikkate alınması talep edilmiş ise de, davacının cezaevi dışında da yaşamını sürdürmesi için o harcamaları zaten yapacağı, bu nedenle bu durumun maddi tazminata konu teşkil etmeyeceği, yine davacının kimya bölümü mezunu olduğundan halihazırda ... ilindeki bir şirkette çalıştığı belirtilerek şayet tutuklanmamış olsaydı buradaki çalışmasına ihraç kararından hemen sonra başlayabilecek durumda olduğundan bahisle bu hususunda maddi tazminat hesabında nazara alınması gerektiği belirtilmiş ise de, ihtimale dayalı ve somut bir olguya dayanmayan bu hususun da maddi tazminat hesabında dikkate alınması mümkün olmadığı, davacının mal varlıklarına yönelik soruşturma aşamasında konulan tedbirler nedeniyle davacının mal varlığı üzerinde serbestçe tasarruf edememiş olmasından kaynaklanan maddi zararları bulunduğu belirtilmiş ise de, bahse konu tedbirin soruşturmanın etkinliği bakımından gerekli ve ölçülü tedbir olduğu, davacının maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 5.387,72 TL. maddi tazminatın ihraç tarihi olan 01.09.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden alınarak, davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

Davacının duymuş olduğu elem ve ızdırap, isnat edilen suçun ağırlığı, davacının sosyal statüsü, mevkii ve verilecek olan tazminatın sebepsiz zenginleşme aracı olamayacağı hususları değerlendirilerek, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 15.600,00 TL manevi tazminatın, gözaltına alınma tarihi olan 27.07.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı hazineden tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

İlk Derece Mahkemesince verilen kararla ilgili olarak, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından bir isabetsizlik görülmediği anlaşılmıştır.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin esasını oluşturan ... Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/1425 soruşturma sayılı dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 27.07.2016 03.01.2017 tarihleri arasında 160 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan soruşturma sonunda 31.01.2018 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle davanın 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesinin birinci fıkrasında belirlenen süre içerisinde yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır.

1.Maddi Tazminatın Davacının Maaşı Üzerinden Aksi Halde Diploması Bulunan Davacının Kimyager Olarak Çalışabileceği Dikkate Alınarak Hesaplama Yapılması Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Davacı vekili her ne kadar maddi tazminatın davacının maaşı üzerinden ödenmesini aksi halde kimyager olarak çalışabileceği dikkate alınarak ödeme yapılmasını talep etmiş ise de davacının 01.09.2016 tarihinde ihraç edildiği, davacının ihraç sebebiyle uğradığı zararın idari işlem niteliğinde olduğu, kimyager olarak çalışabileceği hususunun da ihtimale dayalı olduğu anlaşıldığından ihraç tarihi ile tahliye tarihi arasındaki tutukluluk dönemi için maddi zararını ücret bordrosu, vergi kaydı, gelir vergisi beyannamesi gibi itibar edilebilecek bir belgeyle ispatlayamayan davacıya tutuklu kaldığı dönemde 16 yaşından büyükler için geçerli net asgari ücret üzerinden hesaplanan miktarın maddi tazminat kapsamında davacıya ödenmesine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

2.Cezaevi Giderlerinin Maddi Tazminat Olarak Ödenmesi Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Davacının cezaevi giderleri 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddelerine göre belirlenmesi gereken maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bu giderlere ilişkin maddi tazminatın reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

3.Davacının Taşınmazına Tedbir ve Banka Hesabına Bloke Konulması Sebebiyle Uğradığı Maddi Zararlarının Karşılanması Gerektiğine İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Yargılama sürecindeki işlemlerin usul ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, incelenen dosya kapsamına göre delillerde ve işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığı, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında yapılan değerlendirmenin dosya kapsamına uygun bulunduğu anlaşıldığından, davacının yerinde görülmeyen temyiz sebepleri reddedilmiştir.

4.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına alınmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesinin, 22.11.2018 tarihli ve 2018/2492 Esas, 2018/2812 Karar sayılı kararında davacı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

08.05.2023 tarihinde karar verildi.