Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun 310 uncu maddesi gereği temyiz isteklerinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 16.02.2016 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkilin beraatine karar verilen ceza dava dosyası kapsamında 22.06.2011 27.01.2014 tarihleri arasında tutuklu kalması sebebiyle maaşından yapılan kesintilerin ödenmeyen yasal faizlerin, tayın bedeli ve yasal faizin, eksik prim ödemelerinin, cezaevinde yapılan masrafların, ailesinin ziyaret ve duruşmaları takip için yaptığı harcamaların, eğitim maksatlı yaptığı harcamaların, bilirkişi ve kurumlardan avukatı aracılığıyla aldığı raporlar için yaptığı harcamaların, terfi edememesi sebebiyle uğradığı maddi kaybın karşılığı olarak 156.795,47 TL maddi, uğradığı manevi zararın karşılığı olarak 1.838.000,00 TL manevi tazminatın ve 30.800,00 TL avukatlık ücretinin zararın oluştuğu günden itibaren fiili ödeme tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini arz ve talep ederim." şeklinde beyanda bulunmuştur.

2. Davalı vekili 02.03.2016 tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın öncelikle yetki, ... bölümü, zamanaşımı, hak düşürücü süre, husumet, görev, yargı yolu, kesin hüküm, derdestlik, 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinde düzenlenen koşullar yönünden incelenmesi ve usulden reddine karar verilmesi gerekir. Aynı konu ve nedene dayalı başka bir dava açılıp açılmadığının araştırılması gerekir. Davacı hakkında yapılan işlemler yürürlükte olan yasal hükümler çerçevesinde yapılmış olup, davacının istemi haksızdır. Talep edilen maddi ve manevi tazminat miktarları fahiştir. Maddi tazminata ilişkin talep edilen kalemler koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasına konu edilemez. Tutuklama tarihinden itibaren talep edilen faizin yasal dayanağı bulunmamaktadır. Davacı hakkında uygulanan usulsüz bir işlem söz konusu ise bu işlemi gerçekleştiren kamu görevlisi ya da görevlilerine davanın ihbar edilmesi gerekir. Davacının ihmalî ya da kusurlu hareketleri ile tazminat konusu işleme sebebiyet verip vermediği araştırılmalıdır. Davacının sabıkasının olup olmadığı, gözaltı ve tutukluluk süresinin başka bir hükümlülüğünden mahsup edilip edilmediği araştırılmalıdır." şeklinde beyanda bulunmuştur.

3. ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.06.2016 tarihli ve 2016/89 Esas, 2016/270 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 2.835,99 TL maddi, 500.000,00 TL manevi tazminatın 22.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.06.2016 tarihli ve 2016/89 Esas, 2016/270 Karar sayılı kararının davalı vekili ve davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 01.02.2021 tarihli ve 2019/2220 Esas, 2021/968 Karar sayılı ilâmı ile; tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında düzenlenen tutuklama ve tahliyeye ilişkin tüm tutanak, müzekkere ve belgelerin Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde aslı ya da onaylı örnekleri dosya içine alınarak, tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde infaz tarihleri ilgili ceza infaz kurumundan sorularak infaz edilen tutukluluk süresinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, kabul ve uygulamaya göre de; Türk Silahlı Kuvvetleri mensuplarına ödenen tayın bedelinin 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında hüküm altına alınamayacağının dikkate alınmaması, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da üzerinde olacak şekilde fazla manevi tazminata hükmolunması, nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Hukukî Süreç başlığı altında (4) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

6. ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.10.2021 tarihli ve 2021/114 Esas, 2021/360 Karar sayılı kararı ile maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 200.000,00 TL manevi tazminatın 22.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan 31.12.2021 tarihli ve 2021/154953 sayılı, onama görüşlü Tebliğname ile Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A. Davacı vekilinin temyiz isteği; maddi tazminat talebinin reddine, hükmedilen manevi tazminat miktarının azlığına, ilişkindir.

B. Davalı vekilinin temyiz isteği; hükmedilen manevi tazminat miktarının fazlalığına, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine, ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

Yerel Mahkemenin Kabulü

Davacı hakkında tazminat talebinin dayanağı olan ... Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/155 Esas, 2015/359 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs, tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme ve sayı ve nitelik bakımından vahim olan silah veya mermileri satın almak, taşımak, bulundurmak suçlarından beraat kararına hükmedildiği, beraat hükmünün 19.11.2015 tarihinde kesinleştiği, tazminat istemine ilişkin davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır. Davacı isnat olunan suçtan dolayı 22.06.2011 27.01.2014 tarihleri arasında tutuklu kalmış ve tutukluluğu fiilen infaz görmüştür.

Toplanan deliller, yapılan yargılama ve Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda;

... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin bozmadan önceki 14.06.2016 tarih, 2016/89 Esas ve 2016/270 Karar sayılı kararı ile davacı yararına tayın bedeli olarak hükmedilen maddi tazminat 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince davacı yararına hesaplanması gereken maddi zarar kapsamında hüküm altına alınamayacağından davacının maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacının 22.06.2011 27.01.2014 tarihleri arasında tutuklu kalması nedeniyle üzüntü ve acı duyduğu ve bu nedenle çektiği acının karşılığı olarak manevi zararlarının karşılanması için manevi tazminata hükmetmek gerekmiştir. Davacı ve vekilinin talebi davacı lehine 1.838.000 TL manevi tazminata hükmedilmesidir. Tazminat miktarının eylem sonunda doğan manevi zararla orantılı ve adil olması gerekmekte olup manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile tazminat miktarının haksız bir zenginleşmeye neden olmayacak şekilde davacının duyduğu manevi ızdırap, sosyal ve ekonomik durumu, tutuklulukta geçen süre, davacıya yüklenen suçun niteliği, olayın cereyan tarzı ve toplumda yarattığı etki ve tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilerek 200.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihi olan 22.06.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 5271 sayılı Kanun'un 142 inci maddesine 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 144 üncü maddesi ile eklenilen dokuzuncu fıkra hükmü gözetilerek karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 8.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davalı Hazineden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/155 Esas, 2015/359 Karar sayılı ceza dava dosyası kapsamında davacının silahlı terör örgütüne üye olma, Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, tehlikeli maddeleri izinsiz olarak bulundurma veya el değiştirme, sayı ve nitelik bakımından vahim olan silah veya mermileri satın almak, taşımak, bulundurmak suçlarından 22.06.2011 27.01.2014 tarihleri arasında 950 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, hükmün 19.11.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A. Davacı vekilinin temyiz isteği yönünden;

Tutuklu kaldığı süre boyunca davacının maaşından yapılan kesintilerin ödenmeyen yasal faizlerinin, ödenmeyen tayın bedeli ve yasal faizin, eksik prim ödemelerinin, cezaevinde yapılan masrafların, ailesinin ziyaret ve duruşmaları takip için yaptığı harcamaların, eğitim maksatlı yaptığı harcamaların, bilirkişi ve kurumlardan avukatı aracılığıyla aldığı raporlar için yaptığı harcamaların, terfi edememesi sebebiyle uğradığı maddi kaybın 5271 sayılı Kanun'un 141 inci ve devamı maddeleri gereğince koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında maddi zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği göz önünde bulundurularak, yerel mahkemece maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak takdir edilen manevi tazminat miktarı yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B. Davalı vekilinin temyiz isteği yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nefaset ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerektiği göz önünde bulundurularak takdir edilen manevi tazminat miktarı yönünden kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Kendisini vekil ile temsil ettiren davalı lehine ancak davanın tümüyle reddedilmesi halinde vekalet ücretine hükmedilebileceği göz önünde bulundurularak, davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... 7. Ağır Ceza Mahkemesinin, 21.10.2021 tarihli ve 2021/114 Esas, 2021/360 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.04.2023 tarihinde karar verildi.