Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ceza Dairesi

Davacı hakkında Dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz edilebilir olduğu, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294 üncü maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298 inci maddesinin birinci fıkrası gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı 15.04.2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; "Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs ve tasarlayarak adam öldürmeye azmettirme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.03.2011 tarihinde gözaltına alındığını, 21.03.2011 tarihinde tutuklandığını, 24.06.2014 tarihinde tahliye edildiğini, yapılan yargılama üzerine beraatine karar verildiğini, haksız gözaltı ve tutuklama nedeniyle 90.000,00 TL maddi ve 910.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 26.04.2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; tazminat isteme koşullarının oluşmadığını, talep edilen miktarların fahiş olduğunu ve reddi gerektiğini öne sürmüştür.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 09.07.2019 tarihli ve 2019/185 Esas, 2019/300 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile 29.142,93 TL maddi ve 300.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

4. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 05.03.2020 tarihli ve 2019/4691 Esas, 2020/859 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir.

5. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 05.03.2020 tarihli ve 2019/4691 Esas, 2020/859 Karar sayılı kararının davacı ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 21.02.2022 tarihli ve 2021/6731 Esas, 2022/1269 Karar sayılı kararıyla; ... Yargıtayın görevi ülke genelinde uygulama birliğinin sağlanması ve benzer olaylarda aynı çözüm tarzının oluşturulmasıdır. Bu görev yerine getirilirken hukukun genel ilkeleri, ülkedeki pozitif hukuk normları ve uluslararası temel insan haklarına ilişkin kural ve kabullere uygun bir yorum ve uygulama benimsenmelidir. Bu ilke yalnızca denetim mahkemeleri için değil, hüküm mahkemeleri için de geçerlidir. Hukuk devletinin en belirgin özelliği hiçbir kurum ve makam ayrımı gözetilmeden herkesin hukuk kurallarına uymasıdır. Dairemizin yerleşik kararlarında da vurguladığı üzere, nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer gözetilmek suretiyle, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamaların da altında olacak şekilde eksik manevi tazminata hükmolunması,... nedeniyle bozulmasına karar verilmiştir.

6. ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 11.10.2022 tarihli ve 2022/1149 Esas, 2022/1977 Karar sayılı kararı ile maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 250.000,00 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 03.02.2023 tarihli, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz istemi; tazminat isteme şartlarının oluşmadığına, hükmedilen tazminat miktarının fazla olduğuna, reddedilen miktar üzerinden karşı vekalet ücreti verilmesi gerektiğine ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

Bölge Adliye Mahkemesinin Kabulü

... İl Jandarma Komutanlığı İstihbarat Şube Müdürlüğü emrinde astsubay kıdemli başçavuş olarak görev yapmakta iken ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kamuoyunda "Ergenekon Davası" olarak bilinen 2010/857 soruşturma sayılı dosyasında "silahlı terör örgütüne üye olma" suçundan 17.03.2011 tarihinde gözaltına alınan davacının; dört gün gözaltında kaldıktan sonra 21.03.2011 tarihinde ... 11. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/29 sorgu sayılı kararı ile tutuklanmasına karar verildiği, ... 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2007/125 Esas sayılı dosyası kapsamında, 18.01.2013 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme, tasarlayarak adam öldürmeye azmettirme suçlarından da tutuklanmasına karar verildiği, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/73 Esas, 2016/321 Karar sayılı dosyasında 24.06.2014 tarihinde tüm suçlar yönünden tahliyesine ve yapılan yargılama sonucunda da 28.09.2016 tarihli kararı ile davacının tüm suçlardan beraatine karar verildiği, 21.01.2019 tarihinde kesinleştiği, bu şekilde davacının toplam 3 yıl 3 ay 7 gün haksız yere hürriyetinden mahrum kaldığı, 90.000 TL maddi, 910.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden yasal faizi ile ödenmesini talep eden davacı lehine ilk derece mahkemesince 29.142,93 TL maddi, 300.000 TL manevi tazminatın tutuklama tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte verilmesine hükmolunduğu, kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizce yapılan inceleme neticesinde; göz altında ve tutuklu kaldığı aylara ait maaşlarının tarafına ödendiği tespit edildiğinden maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat miktarının ise fazla belirlendiği gerekçesiyle 150.000 TL’ye indirilmesi suretiyle düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 21.02.2022 tarih, 2021/6731 Esas, 2022/1269 Karar sayılı ilamı ile manevi tazminat miktarının belirlenen ölçütlere uymayacak ve emsal uygulamalarının da altında kalacak şekilde belirlendiği gerekçesi ile Dairemizin düzeltilerek esastan red kararının bozulmasına karar verilmiştir, verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmakla uyulmasına karar verilmiştir.

Dairemizce dosya içeriği ve Yargıtay 12.Ceza Dairesinin yerleşik uygulamaları, bozma ilamındaki kıstaslar doğrultusunda manevi tazminat miktarı 250.000 TL olarak belirlenmiştir.

IV. GEREKÇE

1.Davalı Vekilinin Tazminat İsteme Şartlarının Oluşmadığına İlişkin Temyiz İstemi Yönünden;

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/173 Esas – 2016/321 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının Türkiye Cumhuriyeti Hükümetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs ve tasarlayarak adam öldürmeye azmettirme ve silahlı terör örgütüne üye olma suçlarından 17.03.2011 – 24.06.2014 tarihleri arasında 1195 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 21.01.2019 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

2. Hükmedilen Tazminat Miktarının Fazla Olduğu Yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, gözaltına neden olan olayın cereyan tarzı, gözaltında kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

3. Karşı Vekalet Ücreti Verilmesi Gerektiği Yönünden;

Ayrıntıları Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.03.2007 gün ve 2 Esas, 63 Karar sayılı kararında açıklandığı üzere; koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davalarında, ancak davanın tamamen reddi halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmolunabileceğinden, davanın kısmen kabulü halinde davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi hukuka aykırı bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin, 11.10.2022 tarihli ve 2022/1149 Esas, 2022/1977 Karar sayılı kararında davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı Kanun’un 289 uncu maddesinin birinci fıkrası ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden aynı Kanun’un 302 nci maddesinin birinci fıkrası gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin birinci fıkrası uyarınca ... 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise ... Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.04.2023 tarihinde karar verildi.