Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ağır Ceza Mahkemesi

Davacının tazminat talebi hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun’la yapılan değişiklikten önceki 427 nci maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 142 nci maddesinin sekizinci fıkrası gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8 inci maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 310 uncu maddesi gereği temyiz isteğinin süresinde olduğu, aynı Kanun’un 317 nci maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

1. Davacı vekili 05.11.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2009/759 Esas sayılı dosyasına konu olay nedeni ile 18.09.2009 tarihinden 07.12.2009 tarihine kadar tutuklu kaldığını, davacının ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2009/759 Esas sayılı dosyasında beraat kararı verildiğini, kararın Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2015/13547 Esas 2015/15906 Karar 17.09.2015 tarihli ilamı ile onanmış olup mahkemece 15.10.2015 tarihinde 17.09.2015 tarihi itibariyle kesinleştirildiğini, davacının tutuklu kaldığı süreçte çalışmadığını, eskavatör operatörü olarak çalışmakta iken tutuklandığını, tutuklu kalınan süreçte asgari ücret üzerinden tazminat hesabı yapılmasını talep edildiği, davacının kendisini vekille temsil ettirdiğini, vekâlet ücreti ödediğini, bu vekâlet ücretinin de davacıya ödenmesi gerektiğini, haksız tutuklama nedeni ile hakkında hırsız yakıştırması yapıldığını, toplumdan dışlanıp sosyal hayatının alt üst olduğunu ve yalnızlığa itildiğini, halen de üzerindeki olumsuz yakıştırmadan kurtulamadığını, tahliye olduktan sonra normal yaşama alışmakta çok zorlandığını ve uzun süre evden çıkamadığını, cezaevinde kaldığı günlerde büyük acılar çektiğini, özgürlüğünün kısıtlandığını, çevresindeki itibarını yitirdiğini, derin acı ve elem duyduğunu, müvekkilinin bu elem ve ızdırabının bir nebze de olsa giderilmesi amacı ile 20.000,00 TL manevi tazminat ile maddi zararların tespitiyle şimdilik 2.000,00 TL maddi olmak üzere toplamda 22.000,00 TL tazminatın 18.09.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ile vek'alet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı vekili 11.11.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın hukuki mesnetten yoksun olduğunu, davanın süresinde açılmadığını, davacının maddi zararının dayandırabileceği hiçbir somut belge sunmadığını, herhangi bir belgeye dayanmayan tazminat talebinin reddi gerektiğini, ayrıca davacının talep ettiği maddi ve manevi tazminat miktarlarının çok yüksek olduğunu, davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.

3. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.01.2016 tarihli ve 2015/286 Esas, 2016/26 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.511,43 TL maddi, 3.023,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

4. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 20.01.2016 tarihli ve 2015/286 Esas, 2016/26 Karar sayılı kararının davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 10.01.2022 tarihli ve 2020/10015 Esas, 2022/11 Karar sayılı ilâmıyla;

"Tazminat talebinin dayanağı olan ceza dosyasında davacı hakkında düzenlenen tutuklamaya sevk, sorgu, tutuklama ve tahliyeye ilişkin tüm tutanak, müzekkere ve belgelerin Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde onaylı birer sureti temin edilip dosya içine alınarak, tutuklama müzekkeresinin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ceza infaz kurumundan sorularak infaz edilen tutukluluk süresinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi,

Kabul ve uygulamaya göre de;

1 Davacının tutuklandığında işçi olarak çalıştığı ve tutuklanması sebebiyle ... aktinin 19.09.2009 tarihinde feshedildiği, UYAP sistemi üzerinden temin edilen SGK hizmet bilgisi evrakına göre davacının tahliye olduktan sonra tekrar aynı ... yerinde çalışmaya başladığının anlaşılması karşısında, davacının tutuklandığında çalıştığı ... yerinden, tutuklu kaldığı süreler içerisindeki maaşının kısmen veya tamamen ödenip ödenmediği araştırılıp, kesinti yapılmamış olması veya maaşının ödenmiş olması halinde herhangi bir gelir kaybının bulunmadığı dikkate alınarak bu yöndeki talebin reddine karar verilmesi, kesinti yapılmış olması halinde yapılan net kesinti tutarı kadar ya da ödeme yapılmamış olunması halinde ise maaş bordrosunda belirtilen net maaşı üzerinden hesaplanacak miktarın gelir kaybı olarak tayini gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi,

2 Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması,"

Nedenleriyle bozulmasına karar verilmiştir.

5. Hukukî Süreç başlığı altında (4) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen Yargıtay bozma ilâmına uyulmasına karar verilerek gereklerinin yerine getirildiği anlaşılmıştır.

6. ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.06.2022 tarihli ve 2022/64 Esas, 2022/259 Karar sayılı kararı ile tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.392,63 TL maddi, 4.500,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

7. Dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan, 02.09.2022 tarihli, davalı vekilinin ve davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir Tebliğname ile Daireye tevdi olunmuştur.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri

1.Maddi tazminata Avukatlık Sözleşmesinde tayin edilen miktarın da dahil edilmesi gerektiğine,

2. Hükmedilen manevi tazminat miktarının az olduğuna,

ilişkindir.

Davalı vekilinin temyiz sebepleri

1. Davanın reddi gerektiğine,

2. Reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekâlet ücreti ödenmesi gerektiğine,

3. Yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğuna,

ilişkindir.

III. DAVA KONUSU

Temyizin kapsamına göre;

Yerel Mahkemenin Kabulü

Davacının ... 2. Sulh Ceza Mahkemesinin 2009/105 sorgu sayılı kararı ile 18.09.2009 tarihinde suç işlemek amacıyla örgüt kurma, hırsızlık suçlarından dolayı tutuklandığı, 07.12.2009 tarihinde tahliye edildiği, yapılan yargılamada 06.12.2013 tarihinde ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2009/759 Esas, 2013/525 Karar sayılı kararı ile davacının beraatine karar verildiği, kararın 17.09.2015 tarihinde temyizde onanarak kesinleştiği, yapılan araştırmada kesinleşme hususunun tebliğine dair dosyada herhangi bir belge bulunmadığı, 5271 sayılı CMK'nın 142/1 fıkrası gereğince kararın kesinleşmesini izleyen 3 ay içerisinde tazminat isteminde bulunulduğu, bu itibarla davanın süresinde açıldığı tespit edilmiştir.

Yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada, bozma ilamı doğrultusunda davacının tutuklanmadan önce çalışmakta olduğu ''...'' isimli ... yerine müzekkere yazılarak davacının tutuklu kaldığı 18.09.2009 07.12.2009 tarihleri arasında maaşının tam olarak ödenip ödenmediği, maaşında kesinti yapılıp yapılmadığı hususunun sorulduğu; ... isimli ... yeri yazı cevabında, davacının 23.02.2009 tarihinde işe giriş yapıp 19.09.2009 tarihinde (27) kodu ile ''İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih'' hükmü gereği olarak ... sözleşmesinin işveren tarafından sona erdirildiğinin, davacının 18.09.2009 19.09.2009 tarihlerinde iki günlük çalışmasının söz konusu olduğunun ve bu tarihler için ücretini tamamen nakit olarak aldığının, zorunlu kesintilerin dışında herhangi bir kesintinin yapılmadığının bildirildiği, bozma ilamı doğrultusunda ... 3. Asliye Ceza Mahkemesine müzekkere yazılarak davacı hakkında düzenlenen tutuklamaya sevk, sorgu, tutuklama ve tahliyeye ilişkin tüm evrakların dosya arasına alındığı, ... Kapatılan C Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne davacının tutuklulukta geçirdiği sürelerin infaz görüp görmediği hususunda müzekkere yazıldığı, ... Kapatılan C Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünün 14.03.2022 tarihli yazı cevabında davacının tutuklu kaldığı sürelerin 18.09.2009 07.12.2009 tarihleri arasında infaz gördüğü tespit edilmiştir.

Davacının tutuklanmadan önceki dönemde de ... makinesi operatörü olarak çalıştığı ancak aylık kazancını belgelendirir bir delil sunulmadığı, davacıya ait UYAP üzerinden incelenen davacıya ait SGK Hizmet Dökümü uyarınca, davacının tutuklanmadan önce çalıştığı ... yerine 23.02.2009 tarihinde giriş yaptığı, 19.09.2009 tarihinde işten çıkış yaptığı, bu tarihler arasında aylık gelirinin asgari ücret olduğunun anlaşıldığı, maddi tazminatın asgari ücret üzerinden hesaplanması talebi de dikkate alınarak davacının talebinin asgari ücret üzerinden hesaplanmıştır.

Davacı vekilinin davacının kendisini ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2009/759 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında vekille temsil ettirdiğinden bahisle bu dönemde avukata yapmış olduğu ödemenin de tazminat hesabına dahil edilmesini talep etmişse de; ... 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2009/759 Esas, 2013/525 Karar sayılı kararında davacı lehine beraat etmesi nedeniyle avukatlık ücretine hükmedildiği, haricinde avukata yapılan ödemenin ise belgelendirilmediği dikkate alınarak bu konudaki talep maddi tazminat miktarı hesaplanırken dikkate alınmamıştır.

Sonuç olarak davacı hakkında suç işlemek amacıyla örgüt kurma, hırsızlık suçlarından yapılan yargılama nedeniyle 83 gün tutuklu kaldıktan sonra beraat ettiği anlaşılmakla 20.09.2009 07.12.2009 tarihleri bakımından 1.392,63 TL maddi, tazminatın sebepsiz zenginleşmeye yol açmaması, tutukluluk tarihindeki genel ekonomik şartlar, davacının sosyal ve ekonomik durumu göz önünde bulunduralarak sadece elem ızdırabın dindirilmesi ile hak ve nesafet ölçüleri gözetilerek 4.500,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE

Tazminat talebinin dayanağı olan ... 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 2009/759 esas 2010/525 karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve hırsızlık suçlarından 18.09.2009 07.12.2009 tarihleri arasında 80 gün tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 17.09.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı ve kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu anlaşılmıştır.

A. Davacı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

A.1. Maddi tazminata Avukatlık Sözleşmesinde tayin edilen miktarın da dahil edilmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Hukuk Genel Kurulunun 29.05.1957 tarihli, 1957/4 Esas ve 1957/16 Karar sayılı içtihadı birleştirme kararında da açıklandığı üzere, vekâlet ücreti yargılama giderlerindendir. Buna göre karşı tarafa yüklenmesi gereken vekâlet ücretinin bağımsız bir varlığı olamayacağından ayrı bir dava konusu da yapılamayacaktır. Davacının, kendi vekili ile yaptığı ve sadece tarafları bağlayan ücret sözleşmesi niteliğindeki vekâlet akdi uyarınca ödenmesi kararlaştırılan bedelin koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilmelidir.

Anılan içtihadı birleştirme kararı ve yerleşik Yargıtay uygulamaları nazara alındığında, tazminat talebinin dayanağı olan ceza dava dosyasında beraat etmiş olması nedeniyle davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmolunması gerektiği, maktu vekâlet ücretini aşan ve serbest meslek makbuzu ile ispatlanan kısmın ise davacı ile avukatı arasındaki hukuki ilişkiye dayandığı, bu nedenle koruma tedbirleri nedeniyle tazminat davasında zarar kapsamına dahil edilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

A.2.Hükmedilen Manevi Tazminat Miktarının Az Olduğuna İlişkin Temyiz Sebebi Yönünden;

Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilen manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti yapıldığından hükmedilen manevi tazminat miktarında hukuka aykırılık görülmemiştir.

B. Davalı Vekilinin Temyiz İstemi Yönünden

B.1. Davanın reddi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

5271 sayılı Kanun’un "Tazminat istemi" kenar başlıklı 141 inci maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"(1) Suç soruşturması veya kovuşturması sırasında;

...

e) Kanuna uygun olarak yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraatlerine karar verilen,

...

Kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler.

...

Bu itibarla kanunda öngörülen yasal şartlar oluştuğundan davanın kısmen kabulünde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B.2.Reddedilen miktar üzerinden davalı lehine vekâlet ücreti ödenmesi gerektiğine ilişkin temyiz sebebi yönünden;

5271 sayılı Kanun'un 142 nci maddesinin dokuzuncu fıkrasında, tazminat davaları nedeniyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan nisbî avukatlık ücreti ödeneceği, ancak, ödenecek miktarın tarifede sulh ceza hâkimliklerinde takip edilen işler için belirlenen maktu ücretten az, ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar için belirlenen maktu ücretten fazla olamayacağı hususu dikkate alınarak, davalı lehine ancak davanın tamamen reddi halinde vekâlet ücreti ödeneceğinden davalı lehine vekâlet ücreti hükmedilmemesinde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

B.3. Yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasının hukuka aykırı olduğuna ilişkin temyiz sebebi yönünden;

Yargılama giderlerinin davanın niteliği gereği hazine üzerinde bırakılmasında hukuka aykırılık bulunmamıştır.

V. KARAR

Gerekçe bölümünde açıklanan nedenle ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 23.06.2022 tarihli ve 2022/64 Esas, 2022/259 Karar sayılı kararında davacı vekili ve davalı vekili tarafından öne sürülen temyiz sebeplerinin incelenmesi neticesinde herhangi bir hukuka aykırılık görülmediğinden temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.04.2023 tarihinde karar verildi.