Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/793 Esas, 2022/1395

Karar

ASIL DAVADA

DAVACI BİRLEŞEN DAVADA

ASIL DAVADA **DAVALI **

BİRLEŞEN DAVADA

DAVA TARİHİ: 14.01.2016 (Asıl), 17.01.2017 (Birleşen)

HÜKÜM: Asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ: Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2016/24 E., 2019/19 K.

BİRLEŞEN DAVA: Manisa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/28 E.

Taraflar arasındaki asıl itirazın iptali, birleşen menfi tespit ve alacak davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı, birleşen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, duruşma istemli olarak davalı, birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 06.02.2024 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl davada davalı birleşen davada davacı vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirket aleyhine 05.08.2015 tarih ve 0235 numaralı faturadan ... alacağın tahsili için Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2015/6947 E. sayılı dosyası ile ilamsız takip yapıldığını, davalı şirketin söz konusu takibe itiraz ederek icra takibini durdurduğunu, davalı şirketin 05.08.2015 tarihli, 0235 numaralı faturadan dolayı müvekkili şirkete borcu bulunduğunu, fatura bedelinin 165.000,00 TL olduğunu, davalı şirketin bu faturanın 50.000,00 TL'lik kısmını müvekkili şirketin Ing Bank Manisa Şubesi'ndeki 14242498 nolu hesabına ödemede bulunmasına rağmen geriye kalan fatura bedelini bu güne kadar ödemediğini iddia ederek itirazın iptaline, takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından müvekkil şirkete düzenlenen 05.08.2015 tarih ve 0235 numaralı 165.000,00 TL tutarlı faturaya ilişkin müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile davalıya teslim edilen Ing Bank Manisa Şubesi'nden keşideli 50.000,00 TL tutarlı çekten dolayı müvekkili şirketin davalıdan 50.000,00 TL alacaklı olduğunun hüküm altına alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin leasing sözleşmesi uyarınca ödeme planındaki 48 aylık ödemenin ilk 24 aylık kısmını ifa ettiğini, fakat daha sonrasında işlerin bozulması nedeniyle 7 aylık kısmını ödeyemediğini ve temerrüde düştüğünü, müvekkili şirketin 7 taksiti, faizleri ve avukatlık giderleri gibi bazı masrafları 40.000,00 TL'lik senet ile ödendiğini, söz konusu senette de "Garanti Finansal Kiralama A.Ş.'nin 55644 nolu sözleşmesindeki gecikmiş bakiyenin ve faiz borçlarının bedeli olarak alınmıştır" şeklinde ifade bulunduğunu, kalan taksitleri müvekkilinin ödediğini, icra takibi konusu 165.000,00 TL bedelli fatura için müvekkili tarafından karşı tarafa 50.000,00 TL'lik bir ödeme yapıldığını, akabinde karşı tarafın leasing sözleşmesinde ödemede temerrüde düştüğü kısım için 40.000,00 TL'lik bir ödeme daha yapıldığını, geriye kalan 75.000,00 TL'lik kısım için ise karşı tarafın müvekkili şirkete herhangi bir mal veya hizmet sunmadığını, zira toplamda ödenen 31 taksit sonrası taraflar arasında sözleşmenin devri yapıldığını, müvekkilinden zaten kendine ait bir mal için ilgili olmayan bir tarafa ödeme yapılmasının istendiğini, müvekkilinin zaten kullandığı mal ve hizmet için ödemesini yaptığını, bunun için ayrıca Simetri Makine'ye ödeme yapmasının beklenemeyeceğini savunarak davanın reddi ile kötü niyet tazminatı istemiştir.

2.Birleşen davada davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, herhangi bir cevap vermediği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu faturanın, her ne kadar sehven işlendiği beyan edilmişse de ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu, iş bu 165.000,00 TL'lik fatura sebebiyle 50.000,00 TL'lik kısmın davalı tarafça kabul edildiği, yine aynı şekilde dava dışı Yuntes Firması'na 40.000,00 TL'lik ödeme yapıldığı yönündeki beyanlar dikkate alındığında, fatura konusu makinenin davacı tarafça davalıya teslim edildiği hususunun ispatlandığı, 55644 no'lu finansal kiralama sözleşmesinin incelenmesinde, davacı firma ile dava dışı Garanti Finansal Kiralama A.Ş. arasında Manisa 1. Noterliğinin 16.04.2013 tarih ve 10011 yevmiye numarası ile finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, iş bu sözleşme kapsamında 1 adet makinenin 74.900,00 USD+KDV bedeli olmak üzere Yuntes Makine San. Tic. Ltd. Şti.'nden alındığı, dava dışı Garanti Finansal Kiralama A.Ş. tarafından iş bu makinenin finansal kiralama yöntemi ile davacı firmaya kiralandığı, kiralama bedelinin KDV dahil 105.823,33 USD tutarındaki bedelinin 51 ay vadede ödeneceğinin taahhüt edildiği, 05.08.2015 tarihinde, İzmir 27. Noterliğinin, 16609 yevmiye numaralı finansal kiralama devir sözleşmesi ile davacının, 55644 numaralı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan tüm haklarını davalı adına devrettiği, taraflar arasında düzenlenen iş bu devir sözleşmesine Garanti Finansal Kiralama A.Ş. tarafından muvafakat edildiği, her iki sözleşmenin incelenmesi neticesinde, finansal kiralama sözleşmeleri kapsamında kiralama bedellerinin dava dışı Garanti Finansal Kiralama A.Ş.'ye ödenmesi gerektiği dikkate alındığında, davalı tarafça fatura tanziminden önce 10.07.2015 tarihli, 40.000,00 TL'lik çekin dava dışı Yunteks Ltd. Şti.'ne ödenmesinin gerek leasing sözleşmesinin uygulanmasına gerekse hayatın olağan akışına aykırı olduğu, yine aynı şekilde birleştirilen Manisa 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin menfi tespit davasında birleşen dosya davacısı Hidromet Hidrolik Pnömatik Mak. San. Tic. Ltd. Şti tarafından verilen dava dilekçesinin incelenmesinde, fatura ile ilgili olarak 50.000,00 TL'lik çeki keşide ederek davalıya verdiğini, bu çek karşılığında bir hizmet almadığını, bu çeki davalıya finansal destek amacıyla verdiğini beyan etmiş olup itirazın iptali davasına ... olduğu cevap dilekçesinde ise faturadan dolayı 50.000,00 TL'lik ödemeyi kabul etmiş, dava dışı Yuntes Ltd. Şti.'ne de 40.000,00 TL'lik senet verdiğini, kalan 75.000,00 TL'lik bedel için ise herhangi bir hizmet almadığını beyan ettiği dikkate alındığında, davalının beyanlarının çelişkili olduğu, davalının davacı firma ile olan ticari ilişkisi incelendiğinde, davalının, alındığını iddia ettiği makinenin leasing sözleşmesi kapsamında davacı firmaya ait olmadığını bildiğinin, dosyaya sunmuş olduğu beyanlarından anlaşıldığı, davalı tacir olup mülkiyetinin davacı firmaya ait olmadığını bildiği bir firmadan leasingli bir malı fatura karşılığı teslim almış olmasının ve bu faturayı ticari defterlerine işlemesinin basiretli bir tacirden beklenmeyecek bir durum olup icra takibine konu faturadaki makinenin, leasing konusu makineden farklı bir makine olduğu kanaatine varıldığı, davalının fatura konusu makineyi teslim aldığı, 50.000,00 TL'lik kısmı dışında kalan 115.000,00 TL'lik fatura borcunu ödediğini ispat edemediği dikkate alınarak asıl dava yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile davalının Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2015/6947 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 115,000,00 TL'lik kısmının iptali ile takibin 115,000,00 TL asıl alacak yönünden devamına, fatura kapsamında davacı tarafından davalının takip öncesi temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından işlemiş faiz talep edemeyeceğinin kabulü ile bu yöndeki talebinin reddine karar verildiği, birleşen dava yönünden de, itirazın iptali davası devam ederken menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı dikkate alınarak menfi tespit davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, bedel yönündeki talebin de asıl dosyadaki beyanları dikkate alındığında ispatlanamadığından reddine karar verildiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulü ile davalının Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2015/6947 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 115,000,00 TL'lik kısmının iptali ile takibin 115,000,00 TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın %20'sine tekabül eden 23,000,00 TL inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden açılan menfi tespit davasının hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının bedel yönündeki talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı, birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı, birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ile iki farklı makine bulunduğu hatalı tespiti ile karar verildiğini, leasingli bir makinenin Mahkemenin kabulünde belirtildiği şekilde bir satışa konu olamayacağını, asıl davanın reddi gerektiğini, birleşen davada menfi tespit davasının ve bedel isteminin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, asıl davada icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca birleşen davada davanın esasına dahi girmeden hüküm tesis edilmesine rağmen birleşen dava yönünden aleyhlerine 18.850,00 TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tacir olan taraflar arasındaki ticari ilişkide asıl davada davacı tarafından davalı adına kesilen 05.08.2015 tarihli ve 165.000.00TL makine faturasının davalının ticari defterlerine kaydedildiği, bu faturaya istinaden 50.000.00 TL ödendiğinin davalı tarafından kabul edildiği, faturanın ticari defterlerine kaydedilmesinden sonra davalı şirket tarafından yasal süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığı, bakiye 115.000.00 TL'nin ödendiğini ya da fatura bedelinin ödenmemesi için geçerli nedenleri ispatlaması gereken davalı, birleşen davacının yasal delillerle iddiasını ispatlayamadığı, asıl davada davacı tarafından itirazın iptali davası açıldıktan sonra davalı, birleşen davacı tarafından aynı konuda menfi tespit davası açılmasında, menfi tespit davasına konu itiraz ve def'ilerin açılan itirazın iptali davasında dile getirilmesi mümkün olmasından dolayı itirazın iptali davasından sonra aynı hususta menfi tespit davası açılmasında hukuki yararın bulunmadığı, takip konusu alacağın likit ve belirlenebilir olduğu, davalı, birleşen davacı vekilinin, asıl dava yönünden tüm, birleşen dava yönünden aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddine karar vermek gerektiği, birleşen davada menfi tespit talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi nedeniyle karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi, alacak istemi yönünden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken Mahkemece bu hususlara dikkat edilmeden nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle birleşen davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, asıl dava yönünden açılan davanın kısmen kabulü ile davalının Manisa 3. İcra Müdürlüğünün 2015/6947 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 115,000.00TL'lik kısmının iptali ile takibin 115,000.00 TL asıl alacak yönünden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacağın %20'sine tekabül eden 23,000.00TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden, menfi tespit talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine, alacak talebinin reddine, davalı, birleşen davacı vekilinin asıl dava yönünden tüm, birleşen dava yönünden sair istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı, birleşen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı, birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf itirazlarının gerekçesiz olarak reddedildiğini, davacının sunulu delilleri bulunmadığını, davacının ticari defterlerini incelemeye sunmadığını, yerel Mahkemenin kabul kararının doğru olmadığını, bilirkişinin ve Mahkemenin geri alım sözleşmesini dikkate almadığını, fatura kesilmesinin yasal zorunluluk olduğunu, makinenin ... makine olduğunu, menfi tespit davasının reddinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava, fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali, birleşen dava ise icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı, birleşen davada davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.