Karar Detayı

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/2078 Esas, 2022/498 Karar.

Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2016/357 E., 2019/351 K.

Taraflar arasındaki ticaret ünvanına tecavüzün, haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin “ARICAN” markasını 1983 yılında adına tescil ettirerek ... ... markası ve 9 adet marka tescil belgesi ile toptan ve perakende bal ticareti yaptığını, müvekkilinin aynı zamanda ekolojik tarım müteşebbis sertifikası sahibi olup, “Arıcan Doğal Ürün” markasının tescili talebinde de bulunarak doğal ürün sertifikalı gıdaların üretim ve satışı girişiminde bulunduğunu, davalı şirket ve ortaklarının televizyon ya da ve radyolarda, reklam vs. yollarla piyasaya doğal ve gıda koteksine uygun olmayan, tağşiş edilmiş, maliyetinin çok altında bal satışı yaparak tüketicileri ve toplumu yanıltarak ve haksız kazanç temin ederek haksız rekabette bulunduğunu, davalının ekolojik tarım ürünü sertifikası almadan, almış gibi izlenim uyandırarak, müvekkilinin belge aldığı ve başka markalardan ayıt edici özelliğe sahip “ARICAN” ve “Arıcan Doğal Ürünler” adını kendi şirket adı olarak koyarak bal ticareti, reklam ve satışı yaptığını, davalı ile aynı adreste kurulu ve aynı soyadına sahip ortaklarına ait firmaya bir çok kez ceza kesildiğini, davalıdan “Arıcan Doğal Ürünler” adı altında bal satın ... bir kısım tüketicilerin satın aldıkları balların sahte olduğunu görerek müvekkili şirkete şikayette bulunduklarını ve bu itibarla davalının müvekkilinin sahip olduğu markanın piyasadaki güvenilirliğini zedelediğini, davalının şirket adında geçen ve müvekkili adına tescilli “ARICAN” markasının kullanımı için izin almadığı gibi, organik ürün sertifikasına da sahip olmadığını, müvekkili tarafından davalıya ihtar çekilerek marka hakkına tecavüzün önlenmesi ve haksız rekabete son verilmesinin talep edildiğini ancak, davalı tarafça ihtara cevap verilmediğini ileri sürerek ticaret unvanına tecavüz ve haksız rekabetin tespitini, tecavüzün kaldırılmasını, davalı unvanında yer ... “ARICAN” ve “ARICAN DOĞAL ÜRÜNLER” ibaresinin silinmesini, hükmün ilanı ile 5.000,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili firmanın unvanını tescil ettirirken herhangi bir müdahale ve itirazla karşılaşmadıklarını, her ne kadar karşı taraf hak ihlanının devam ettiğini iddia etmekte ise de davacı tarafın ihtarından sonra şirket ünvanının değiştirildiğini ve Ticaret Sicil Gazetesinde ... ünvanın ilan ettirildiğini, müvekkili firmanın ticaret ünvanının "Hancan Doğal Gıda Ürünleri San ve Dış Tic. Ltd. Şti." şeklinde değiştirildiğini, müvekkili şirket tarafından herhangi bir haksız rakebet ve marka tecavüzü yapılmadığını, herhangi bir tecavüz mevcut olmadığından müvekkilinin "Arıcan" ibareli ticaret ünvanını kullanmadığı göz önüne alınarak ticari sicilden ünvan silinmesi talebinin ve ilana yer olmaması nedeniyle bu taleplerinin yersiz olduğunu, davalının ... ünvanını tescil ettirene kadar eski ünvanını kullanmasının haksız rekabet oluşturmayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve davalının aynı iş kolunda faaliyet gösterdikleri, davacının "Arıcan" markasını 1983 yılında tescil ettirdiği, 1996 yılında davacının "... Cahit ..." unvanı ile ticaret odasına kaydolduğu, dava tarihi olan 14.04.2015 tarihinde davalı şirketin unvanının Arıcan Doğal Gıda Ürünleri San ve Dış. Tic. Ltd. Şti olduğu, ticari unvanın vurgu sözcüğünün "Arıcan" olduğu, tescilde öncelik ilkesi gereği davacının ticaret unvanının korunması gerektiği, davalı şirketin dava tarihinden sonra 22.06.2015 tarihinde unvanını "Hancan Doğal Gıda Ltd. Şti." olarak değiştirdiği, davalı şirket ile aynı adreste faaliyet gösteren "Anaarı Gıda İnş Oto. Güv. Sis. Dış Tic. Paz. San. Ltd. Şti" unvanlı şirket arasında hem aynı adresi kullanmaları hem de ortaklarının aynı soyadlarını taşımaları nedeniyle organik bağ olduğunun değerlendirilebileceği, "Anaarı Gıda İnş Oto. Güv. Sis.Dış Tic Paz. San. Ltd. Şti." tarafından satılan taklit veya tağşiş edilmiş ... satıldığı bu nedenle bu şirketin ürünlerinin Bakanlığın taklit veya tağşiş edilmiş ... listesinde yayınlandığı, Arıcan Doğal Gıda Ürünleri San ve Dış. Tic. Ltd. Şti'nin reklamlarından ve verdikleri telefon ve internet adreslerinden verilen siparişlerde taklit veya tağşiş edilmiş bal gönderildiği bu nedenle davacı şirketin ticari itibarının zedelendiği ve manevi anlamda zarara uğradığı, ancak davacı şirketin bu nedenle satışlarının azalmadığından davacı şirketin maddi bir zarara uğramadığına kanaat getirildiği, hakkaniyete ve hukuka uygun manevi tazminat talebinin kabulüne, maddi tazminatın ise maddi bir zarar meydana gelmediği ispatlanamadığından reddine, davalı şirket dava sırasında unvanını değiştirdiği için unvana tecavüzün kaldırılmasına ve "Arıcan" ile "Arıcan Doğal Ürünler" ibaresinin silinmesine ilişkin talepler konusuz kaldığından buna ilişkin karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının haksız rekabetinin tespiti ile 5.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminata ilişkin talebin reddine, unvana tecavüzün kaldırılmasına ve "Arıcan" ile "Arıcan Doğal Ürünler" ibaresinin silinmesine ilişkin talepler konusuz kaldığından buna ilişkin karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin kendisine yapılan ihtardan sonra ticaret siciline ünvan değişikliği ile ilgili olarak hemen başvuruda bulunduğunu, dolayısıyla müvekkili şirketin tescilli ünvanını ... ünvan alınana kadar kullanılmak durumunda kaldığını, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.07.2004 tarihli, 13467/7561 sayılı kararında da belirtildiği gibi tescilli ticaret ünvanının sicilden terkin edilme anına kadar kullanılmasında her hangi bir usulsüzlük olmadığını, davacı tarafın, müvekkili şirketin satış yaptığı ... ile ilgili olarak şikayetler olduğu iddiasının dayanağı olarak davalı şirketin adresinin ve ortaklarının soy isimlerinin “Anaarı bal” ile aynı olması husunu gösterdiğini, halbuki müvekkili şirketin tüzel kişiliğinin bahsedilen şirketten ayrı olduğunu, adres ve ortak soy isimlerinden yola çıkarak böyle bir çıkarımda bulunulmasının mümkün olmadığını belirterek İlk Derece Mahkemesi kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Bakırköy 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2015/46 Değişik İş sayılı dosyasına ibraz edilen 21.04.2015 tarihli bilirkişi raporunda davalının gıda tebliğine uygun olarak iş yapmadığının tespit edildiği, bu tespiti destekler nitelikte tanık beyanı ve ... Kaymakamlığı Tüketici Hakem Heyeti evrakları mevcut olduğu, davalının subuta ... haksız rekabet eylemi ile davacının ticari itibarını zedelediği kanaatine varıldığından ve bu eylemler sonucunda davacının ticari itibarının zedelendiği, böylece kişilik haklarının zarar gördüğü İlk Derece Mahkemesince haksız rekabetin tespitine ve manevi tazminatın tahsiline ilişkin hükmünde usul ve yasaya aykırılık bulunma gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve davacının cevaba cevap dilekçesiyle dava türünü değiştirmesinin Bölge Adliye Mahkemesi tarafından değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda davacının maddi olarak bir kayba uğramadığı ve satışlarının düşmediğinin bildirildiğini, şirketin acı, elem, keder vb. şekilde manevi tazminata hükmedilebilmesi için gerekli sair fiziksel olmayan duygular içinde bulunamayacağı, şirketin ticari itibarının zedelenip zedelenmediğinin tespitinin de ancak satış oranları ile tespit edilebileceğini, satış oranlarında bir değişiklik olmayan davacının kişilik haklarının zedelendiği ve bu kapsamda lehine manevi tazminat alacağına hükmedilmesinin hukuka uygun olduğu şeklinde değerlendirmenin hatalı olduğunu ve re’sen dikkate alınacak nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 50 vd. maddeleri uyarınca ticaret unvanın korunması ve aynı Kanun'un 54 vd. maddeleri uyarınca haksız haksız rekabetin tespiti, önlenmesi, maddi ve manevi tazminet taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

4. 6102 sayılı Kanun'un 50 vd. maddesi ile aynı Kanun'un 54 vd. maddesi.

5. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.