Karar Detayı

MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2020/736 Esas, 2022/71 Karar

DAVALILAR: 1. ... vekili Avukat ...

2.Türk Patent ve Marka Kurumu ( TÜRKPATENT) vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Kabul

İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 4. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2018/333 E., 2019/304 K.

Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... kişinin 2017/04515 sayılı "PROMOLOTTO" ibareli marka başvurusunda bulunduğunu, müvekkili tarafından "LOTTO" ibareli tanınmış markalara dayalı olarak bu başvuruya yapılan itirazın Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından reddedildiğini, müvekkilince bu karara yapılan itirazın ise YİDK tarafından kısmen kabul edildiğini ve başvuru kapsamından bir kısım mal ve hizmetlerin çıkarıldığını, alınan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, başvurunun esas unsurunu, müvekkilinin ticaret unvanının çekirdek unsurunu oluşturan ve müvekkili adına marka olarak tescilli "lotto" ibaresinin oluşturduğunu, başvuruda farklı olarak yer ... "promo" ibaresinin İngilizce olduğu, Türkçe’de "reklam" anlamına geldiğini, bu anlamı itibariyle ayırt edicilik vasfının bulunmadığını, başvurunun tescili halinde müvekkilinin ... yıllar boyunca haklı olarak elde ettiği ticari şöhretten haksız bir biçimde yararlanacağını, müvekkilinin ticari itibarına zarar da verebileceğini, bu bakımdan hangi emtia ve hizmet sınıfı için olursa olsun başvurunun reddine karar verilmesinin gerektiğini, müvekkiline ait markaların 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu’nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası anlamında tanınmış marka oldukları gibi aynı 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası anlamında da "toplumda belirli bir tanınmış seviyesine ulaşmış" markalardan olduğunu, davalının Türkiye’de ve dünyada tanınmış bir marka olan “Lotto” markasından habersiz olduğunun söylenemeyeceğini, davalının müvekkilinin haklı olarak elde ettiği şöhretinden yararlanmak amacıyla böyle bir marka müracaatında bulunmasının aynı zamanda davaya konu başvurunun kötü niyetli bir marka başvurusu olduğuna da karine teşkil ettiğini ileri sürerek YİDK’in 2017 M 6014 sayılı itirazın kısmen reddine dair kararının iptaline, 2017/04515 başvuru nolu "Promolotto" ibareli markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, başvuru kapsamında kalan emtia yönünden taraf markaları arasında iltibas tehlikesi bulunmadığı gibi davacı markalarının tanınmış olmalarının da başvurunun tescilini engellemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalının "PROMOLOTTO" ibareli marka başvurusu ile davacının "LOTTO" asıl unsurlu markaları arasında, başvuru markasında bırakılan mallar ve hizmetler yönünden mal/hizmet benzerliği ... oluşmadığından, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında karıştırılma tehlikesinin bulunmadığı, taraf marka işaretleri benzemediğinden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü ve beşinci fıkrası maddesi anlamında tanınmışlık koşulunun da oluşmadığı, davalı başvurusundaki ibare ile davacının ticaret unvanı da aynı olmadığı için 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası anlamında koşullarının da gerçekleşmediği, ayrıca davalı başvurusunun kötü niyetli yapıldığının da kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu markanın asli unsurunun, müvekkilinin ticaret unvanının çekirdek kısmını ve tanınmış markasını oluştuan "Lotto" ibaresi ile aynı olduğunu, Paris Sözleşmesi'nin 8. maddesi ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) ile 6769 sayılı Kanun hükümleri gereğince müvekkilinin ticaret unvanının koruma altında olduğunu, davaya konu markayı gören tüketicilerin, mezkur marka her ne emtia ve hizmet sınıfı için kullanılırsa kullanılsın, markanın kullanıldığı emtianın/hizmetin kesin bir biçimde müvekkilinin işletmesi ile doğrudan bir ilişkisi olduğunu zannedeceklerini ve markayı kesin olarak müvekkilinin işletmesi ile ilişkilendireceklerini, dava konusu markanın taşıdığı anlam ve markanın doğrudan müvekkilinin ticaret unvanını ifade etmesi karşısında, tüketicilerin, müvekkilinin, dava konusu markanın tescilli olduğu mal ve hizmetler bakımından da faaliyette bulunduğunu zannedeceklerini, davalının son derece haksız olarak tüketicilerin bu zannını ticari anlamda istismar edebileceğini ve müvekkilinin ... yıllar boyunca haklı olarak elde ettiği ticari şöhretinden haksız bir biçimde yararlanacağını, müvekkilinin ticari itibarına zarar da verebileceğini, bu bakımdan dava konusu markanın tüm mal ve hizmetler bakımından hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiğini, diğer yandan tescil için başvurusu yapılmış markanın, başkasına ait kişi ismini kapsaması halinde, kişi isminin, markalar gibi belirli bir emtia veya sınıf sınırlamasına tabi olması gibi bir durum da söz konusu olmadığı için, marka başvurusunun tüm sınıflar yönünden reddi gerektiğini, dava konusu marka kapsamında bırakılan emtia ile müvekkilinin markası kapsamında yer ... emtia arasında iltibas tehlikesinin bulunduğunu, zira dava konusu marka kapsamında bırakılan 9 uncu sınıf mallar ile müvekkilinin aynı sınıfta tescilli 2004/26417 sayılı markası kapsamında bulunan emtianın ve özellikle optik mallarının birbiri ile ilişkilendirilmesinin kaçınılmaz olduğunu, müvekkilinin 2012/36314 sayılı markasının 14 üncü sınıfta yer ... ve ölçme aletleri olan; "...kronometreler, kronometrik aletler" mallarını kapsadığını, dava konusu marka kapsamında da, bir çeşit ölçme aletleri olan "Bilim, denizcilik, topoğrafya, meteoroloji, sanayide ve laboratuvarda kullanım amaçlı olanlar dahil ölçme aletleri, cihazları: tıbbi amaçlı olmayan termometreler, barometreler, ampermetreler, voltmetreler, nem ölçerler, test cihazları, teleskoplar, periskoplar, pusulalar v.s.; taşıt göstergeleri ve bunların satış hizmetleri"nin bulunduğunu, anılan emtia farklı sınıflarda yer alsa da, taraflara ait markaların esas itibariyle "ölçme aletleri" için tescilli olduğu dikkate alındığında, markalar arasında yine de iltibas tehlikesinin mevcut olduğunun kabulünün gerektiğini, Ankara 4. Fikri ve Sinai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin 2009/43 E. 2010/492 K. sayılı kararı ile müvekkilinin 9 ve 18 ... sınıfta tescilli 2004/26417 sayılı markasının tanınmış marka olduğu, bu nedenle o davada dava konusu edilen marka kapsamında yer ... 16 ncı sınıf emtia ve bu emtianın satışına ilişkin olan 35 ... sınıf hizmetler yönünden reddinin yerinde bulunmadığını, müvekkilinin Lotto ibareli markalarının tanınmış olduğu yönünde mahkeme kararları bulunduğu gibi sadece tescilli olduğu mal ve hizmetler yönünden değil, mal ve hizmet sınırlaması olmaksızın, genel tüketici kitlesi tarafından iyi tanınıp bilinen bir marka olup, Paris Sözleşmesi'nin 6 ncı maddesi anlamında tanınmış marka statüsünde bulunduğunu, somut olayda tüm mal ve hizmetler bakımından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası koşullarının gerçekleştiğini ileri sürerek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ... kişinin 18.01.2017 tarihinde "PROMOLOTTO" ibaresinin 9, 16, 35, 36 ve 41 nci sınıflarda tescili için davalı Kuruma başvurduğu, davacının "LOTTO" ibareli markalarına dayalı olarak karıştırılma ihtimali, diğer fikri haklar, tanınmışlık ve kötü niyet gerekçeleriyle başvuruya itiraz ettiği, Markalar Dairesi Başkanlığı tarafından itirazın reddine karar verildiği, davacı yanca bu karara yapılan itirazın ise YİDK tarafından kısmen kabul edildiği ve 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası uyarınca başvuru kapsamından 9,35 ve 41 ... sınıftaki bir kısım mal ve hizmetlerin başvuru kapsamından çıkarıldığı, diğer itirazların ise reddedildiği, mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda da açıklandığı üzere davacının "Lotto" ibareleri markaları, "spor giysileri ve ayakakkabıları" emtiasında tanındığı, Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2004/682 E. ve 2005/718 K. sayılı ilamında, davacının "Lotto" ibareli markasının, coğrafi sınır, yaş, kültür farkı gözetilmeksizin tüm insanlar tarafından reflesk halinde hemen hatırlanan, dünya çapında tanınmış bir marka olduğunun tespit edildiği, bu kararın, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2006/3486 2007/6374 E. K. sayılı ilamı ile onandığı, karar düzeltme istemi de reddedilerek kesinleştiği, dava konusu "PROMOLOTTO" ibareli başvurunun, davacının itirazına mesnet tanınmış markasının esas unsuru olan "Lotto" ibaresini aynen barındırdığı, markada yer ... "PROMO" ibaresinin Türkçe'de "promosyon ve reklam" anlamlarına geldiği ve ayırt edicilikte geri planda kaldığı, bu haliyle taraf markaları arasında yüksek düzeyde benzerlik bulunduğu, davacı markasının yüksek düzeyli tanınmışlığı da gözetildiğinde, dava konusu marka kapsamında farklı olarak yer ... 9, 16, 35, 36 ve 41 ... sınıf mal ve hizmetler yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşulların davacı yararına oluştuğunun kabulü gerektiği, davacı markalarının yüksek tanınmışlığı dikkate alındığında, dava konusu başvurunun belirtilen mal ve hizmetlerde kullanılması halinde, davacının tanınmış markalarını ... tüketici, bildiği ve güvendiği markayı, davacının farklı alanlarda da üretim ve satışını yaptığı veya hizmet sunduğu alanlarda kullandığını düşünerek, dava konusu markayı taşıyan mal ve hizmetleri satın alabileceğinden, davacı markalarının tanınmışlığından haksız olarak yararlanılmasına, sonradan tescil olunan dava konusu marka sahibinin, davacı markası ile aynı kalite ve güveni tesis eden malı ve hizmeti sunamaması durumunda ise davacının tanınmış markalarının itibarının sarsılmasına neden olacağı gibi dava konusu markanın fazla sayıda farklı mal ve hizmetlerde kullanılması davacının tanınmış markasının ayırt ediciliğine de zarar verebileceğinden, somut olayda 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşullarının gerçekleştiği, her ne kadar davacı taraf, ticaret unvanı nedeniyle de dava konusu başvurunun reddinin gerektiğini ileri sürmüş ise de, davacının ticaret unvanının dava konusu başvurunun kapsamında yer ... mal ve hizmetlerde fiilen kullanıldığı ispat edilemediğinden, bu mal ve hizmetler bakımından 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası koşulları somut olayda gerçekleşmediği gerekçesiyle ilk derece mahkemesince, başvuru kapsamında yer ... 9 uncu sınıftaki "giyilebilir teknolojik cihazlar (akıllı saatler, bileklikler)" malları ile bu malların satışına özgü 35 ... sınıfın beşinci alt grubundaki mağazacılık hizmetleri yönünden 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası koşullarının oluştuğu, bunun dışında başvuru kapsamındaki tüm mal ve hizmetler yönünden ise 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrası koşulların davacı yararına gerçekleştiği nazara alınarak davanın tümden kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin fıkrası anlamında iltibas tehlikesinin bulunmadığını, iltibas tehlikesinin oluşması için çifte benzerlik şartının gerçekleşmesi gerektiğini, YİDK kararındaki tespitlerin hukuka uygun olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin beşinci fıkrasındaki koşulların oluşmadığını, taraf marka işaretleri arasında kısmi benzerlik bulunsa da tescil kapsamlarında yer ... emtianın farklı olduğunu ileri sürerek başvuru kapsamında kalan emtia yönünden taraf markaları arasında iltibas tehlikesi bulunmadığı gibi davacı markalarının tanınmış olmalarının da başvurunun tescilini engellemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

2.Diğer davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle;taraf markaları arasında 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin birinci fıkrası anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, yine aynı Kanun'un 6 ncı maddesinin altıncı fıkrası anlamında da bir aykırılığın bulunmadığını, davacının bu maddeye dayanarak yaptığı itirazların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasında Paris sözleşmesinin 1 ... mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvurularının itiraz üzerine reddedileceğinin düzenlendiğini, davacıya ait markaya ilişkin tanınmış marka kaydı bulunmadığını, istinaf mahkemesince verilen kararın hukuka uygun olmadığını ileri sürerek kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri.

4. 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi.

5. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.