Yargıtay 11. HD 2022/4048 E. 2024/51 K.

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2019/456 Esas, 2022/319 Karar

DAVALILAR: 1.Anıtkaya Turizm Taşımacılık ve Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili Avukat ...

İHBAR OLUNANLAR: 1....

2.... vekili Avukat ...

3..... vekili Avukat ...

4....

5. ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: **

HÜKÜM: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ: İzmir 4. Tüketici Mahkemesi

SAYISI: 2017/471 E., 2018/502 K.

Taraflar arasındaki manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda;

Bölge Adliye Mahkemesince reddedilen ve davacı vekili tarafından temyize konu edilen toplam miktar 50.000,00 TL olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalılar vekillerinin temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 25.07.2017 tarihinde davacı müvekkilinin içerisinde biletli yolcu olarak bulunduğu sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki 35 ... plaka sayılı araç ile Sinop İli istikametinden Boyabat İlçesi istikametinde seyir halinde iken aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip yoldan çıkması neticesinde trafik kaza meydana geldiğini, kazada müvekkilinin ağır şekilde yaralandığını, geçici ve kalıcı işgöremezliğe ve sürekli bakım ihtiyacına maruz kaldığını, trafik kazasının oluşumunda müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığını, davalı Anıtkaya Turizm Taşımacılık ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti., trafik kazasına sebebiyet veren 35 ... plaka sayılı otobüsün kaza tarihi itibariyle işleteni, Kamil Koç Otobüsleri A.Ş. ise 35 ... plakalı otobüsün kaza tarihi itibariyle hukuken bağlı bulunduğu teşebbüs olup; müvekkilinin trafik kazası sonucu uğramış olduğu manevi zararların tazmininden her iki davalının da müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek müvekkilinin dava konusu trafik kazasında yaralanması nedeniyle uğradığı manevi zararların tazmini amacıyla 250.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı Anıtkaya Turizm Taşımacılık ve Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirket bakımından husumet yönünden reddi gerektiğini, dava konusu manevi tazminat talebi haksız olup, ayrıca zamanaşımına uğradığını, davanın zamanaşımı itirazları doğrultusunda reddi gerektiğini, kusurlarının olmadığını, davacının emniyet kemerini takmayarak kaza sonrası meydana gelen neticeyi ağırlaştırdığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacının biletli yolcu olarak bulunduğu, sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki 35 T 1408 plaka sayılı aracın Sinop Boyabat istikametine seyir halinde iken topçam mevkinin karşısına geldiği sırada aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip yoldan çıkması neticesinde meydana gelen trafik kazasında ağır şekilde yaralandığı geciçi ve kalıcı iş göremezliği ve sürekli bakım ihtiyacına maruz kaldığı dosyadaki bilgi ve belgelerden anlaşıldığı, 4721 sayılı Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 24 üncü ve 25 inci maddeleri gereğince davacının uğramış olduğu zarar nedeniyle davalılardan manevi tazminat isteme hakkı bulunduğu, davacının olayda kalıcı iş görmezliğine muhatap olduğu, yaşam kalitesi kaza ile büyük zarar görmüş olup, kazanın kişisel bütünlüğünde meydana getirdiği zararlar, sonrasındaki yaşantısını olumsuz etkileyecek durumda olduğu, yapılan araştırma sonucu elde edilen sosyal ve ekonomik durumuna ilişkin bilgiler karşısında mahkemelerince uygun miktar olarak görülen ve davacının olay nedeniyle yaşadığı ve yaşam boyu izlerini silemeyeceği acılarını bir nebze de olsa dindirmesine karşılık olmak üzere takdiren 200.000,00 TL tazminatın olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 25.07.2017 tarihinde müvekkilinin yolcu olarka bulunduğu otobüsün tek taraflı trafik kazası yapmasından dolayı Trakya Üniversitesi Sağlık Araştırma ve Uygulama Merkezi'nin 18.09.2017 tarihli Sağlık Kurulu Raporuna göre müvekkilin vücut genel çalışma gücünü %96 oranında kaybederek, tekerlekli sandalyeye bağlı kalacak, vücudunun ömurgasında ve çeşitli yerlerinde kırıklar, ezilmeler olacak şekilde ağır ve hayati tehlike geçirecek şekilde yaralandığını, müvekkilinin kazanın ardından uzun süre tedavi gördüğünü, kaza tarihi itibariyle 47 yaşında olan müvekkilinin kazadan sonra günlük ihtiyaçlarını tek başına yerine getiremez, öz bakımını dahi karşılayamaz hale geldiğini, müvekkilinin hem fiziken hem de ruhen telafisi güç derin acı, elem ve ızdırap duyduğunu, trafik kazasının izlerini müvekkilinin yaşamı boyunca taşıyacağını, manevi tazminatın caydırıcılık unsurunu da taşıması gerektiği dikkate alındığında Yerel Mahkeme tarafından hükmedilen manevi tazminat miktarının müvekkilinin uğramış olduğu manevi zarar karşısında son derece eksik kaldığını ileri sürerek kararın kısmen redde ilişkin hükmünün davalı aleyhine kaldırılarak, müvekkil davacı lehine talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı Anıtkaya Turizm Taşımacılık ve Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan Mahkemece görevsizlik kararı verilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu, kusur yönünden bir bilirkişi raporu alınmadığını, yeterli irdeleme yapılmadığını, kaza tespit tutanağında davacının kaza gerçekleştiği anda emniyet kemeri bağlamadığının tespit edildiğini, düzenlenen seferler öncesinde, araç içerisinde yapılan anonslarda yolcuların seyahat güvenlikleri açısından kemerlerini bağlamalarının istenildiğini, davacının emniyet kemerini bağlamaması ile meydana gelen neticenin ağırlaşması bakımından illiyet bağı bulunduğundan, davacının meydana gelen neticenin ağırlaşmasında kusuru bulunduğunun açık olduğunu, Yerel Mahkeme tarafından davacı lehine belirlenecek tazminat üzerinden davacının kusuru oranında indirim yapılması gerekirken bu durumun değerlendirmeye dahi alınmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazanın meydana gelmesinde müvekkili şirkete atfı kabil herhangi bir kusur bulunmadığını, meydana gelen kaza bakımından yolda uyarı levhalarının ve yeterli ölçüde ışıklandırmanın bulunmamasının sürücü yönünden kazanın kaçınılmaz bir hal almasına neden olduğundan sürücü ...'ın ve dolayısıyla müvekkili şirketin kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını, kaza tutanağına ilişkin itirazlarına rağmen Yerel Mahkemece bu konuda herhangi bir inceleme yapılmadığını, kazanın meydana gelmesinin 35 ... plakalı otobüsün teknik özelliklerinden, herhangi bir aksaklık ya da arızasından kaynaklanmadığını, kaza tespit tutanağında davacının kaza gerçekleştiği anda emniyet kemeri bağlamadığının tespit edildiğini, davacının emniyet kemerini bağlamaması ile meydana gelen neticenin ağırlaşması bakımından illiyet bağı bulunduğundan, davacının meydana gelen neticenin ağırlaşmasında kusuru bulunduğunu, Yerel Mahkeme tarafından davacı lehine belirlenecek tazminat üzerinden davacının kusuru oranında indirim yapılması gerekirken bu durumun değerlendirmeye dahi alınmadan karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, davacının maluliyeti hususunda Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesinden rapor alınmadığını, eksik inceleme ve Devlet Hastanesinden alınan yetersiz sağlık raporuna itibar edilerek hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, Yerel Mahkemece manevi tazminat belirlenirken olayın oluş şekli, olayın oluşumundaki kusur oranları, meydana gelen zarar, olay tarihindeki paranın alım gücü, tarafların konumunun dikkate alınmadığını, hükmedilecek manevi tazminatın müvekkili şirket tarafından kusuru bulunduğu tespit edilebilecek üçüncü kişilere ve otobüs sürücüsü ...'a rücu edileceğinden rücu edilebilecek kişilerin de ekonomik durumu Mahkemece araştırılmadan, bu kişilerin mahvına sebebiyet verecek miktarda bir tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı vekili ile davalılar vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Anıtkaya Turizm Taşımacılık ve Otomotiv Sanayi Ticaret Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, yolcu taşıma sırasında meydana gelen trafik kazasına bağlı yaralanma nedeni ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar vekillerince dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

A. Davacı Temyizi Yönünden

Davacı vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davalılar Temyizi Yönünden

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalılara ayrı ayrı yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.