Karar Detayı

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Ticaret Mahkemesi

SAYISI: 2015/506 Esas, 2021/1011 Karar

ASIL DAVADA DAVACI: Man Energy Sol. Ser. ve Tic Ltd. Şti. vekili Avukat ...

ASIL DAVADA DAVALI: İrem Denizcilik A.Ş. vekili Avukat ...

BİRLEŞEN DAVADA DAVACI

KARŞI DAVALI: İrem Denizcilik A.Ş. vekili Avukat ...

BİRLEŞEN DAVADA DAVALI

KARŞI DAVACI: Man Diesel & Branch of Man Diesel & Turbo SE

(... ünvanı Man Energy Solutions, filial af Man Energy Solutions SE) vekili Avukat ...

BİRLEŞEN DAVALI: Man Energy Sol. Ser. ve Tic Ltd. Şti. vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ: 03.06.2011(Asıl) , 28.03.2011 (Birleşen), 07.06.2011(Karşı)

HÜKÜM: Asıl davanın kısmen kabulü, birleşen davanın reddi, karşı davanın kabulü

BİRLEŞEN DAVA: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin

2018/1094 E. sayılı dava dosyası

Taraflar arasındaki asıl itirazın iptali birleşen tazminat karşı alacak davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen davanın reddine, karşı davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, asıl davada davalı birleşen davada davacı karşı davalı vekili ve katılma yoluyla asıl davada davacı birleşen davada davalılar karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ASIL DAVA, BİRLEŞEN DAVA

1.Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalının donatanı olduğu gemiye servis hizmeti ve yedek parça saplandığını, bu nedenle davalıya dört adet fatura düzenlendiğini, faturaların bedeli olan 57.949,00 euronun 20.000,00 euroluk kısmının ödendiğini bakiyesinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine davalının itiraz ettiğini ileri sürerek itirazın iptalini ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen davada davacı ve karşı davalı vekili dava ve karşı davaya cevap dilekçesinde; müvekkilinin donatanı olduğu “Zinnet Mete” isimli geminin “MAN” markalı gemi ana makinesinde çalışma probleminin ortaya çıktığını, ana makinenin bazı parçalarının kısmi değişiminin öngörüldüğünü, ilgili parçaların temini için üretici ve satıcı firma olan davalı Man Diesel ve Turbo S.E Copenhagen şirketine izafeten Man Diesel ve Turbo Satış Ltd. Şti'ne sipariş verildiğini, montaj işinin de diğer davalı Man Diesel ve Turbo Satış ve Servis Ltd. Şti tarafından üstlenildiğini, sipariş üzerine gönderilen parçaların yanlış ve ana makineye uyumsuz olması nedeniyle geminin tamirat süresinin uzadığını, davalıların ihmali ve özensizliği nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını ileri sürerek 377.500,00 ABD doları tutarındaki zararın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; karşı davaya karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.

II. CEVAP ve KARŞI DAVA

1.Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından gönderilen yedek parçaların yanlış ve hatalı olmasından dolayı davalının donatanı olduğu gemide motor arızası yaşandığını ve 377.000,00 USD tutarında zarar oluştuğunu, bu zararın tahsili için tazminat davası açıldığını, açılan tazminat davasının bekletici mesele yapılmasını savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Birleşen davada davalı ve karşı davacı Man Diesel & Branch of Man Diesel & Turbo SE vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; görev ve tahkim ilk itirazında bulunmuş, davalı tarafından yapılan inceleme sonucunda ana motordaki 4 adet "liner" in (silindir gömleği) değişmesi gerektiği tespit edildiğini, gemi motoruna uymayan parçaların daha sehven gönderildiği kabul edilerek daha sonra 2 adet linerin sorunsuz şekilde monte edildiğini, 2 adet linerin de gerekli modifikasyon yapıldıktan sonra davacıya teslim edildiğini, davacının dava dilekçesindeki taleplerinin dayanaksız ve ... dışı olduğunu, tazminat sorumluluğu olduğu düşünülse bile talep edilen tazminatın fahiş olduğunu, karşı davada ise dava konusu gemi makinesi yedek parçası siparişlerinden ve diğer bazı yedek parça temininden kaynaklı 178.520,07 Danimarka Kronu bakiye alacağı bulunduğunu ileri sürerek 178.520,07 Danimarka kronunun davacıdan tahsilini talep etmiştir.

3.Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın alım satım ilişkisinden kaynaklandığından genel mahkemelerin görevli olduğunu, satım ilişkisinin tarafı olmayan müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARLARI, BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Mahkemece Verilen Karar

Mahkemece 14.05.2016 tarih, 2015/95 E., 2015/459 K. sayılı kararı ile taraflar arasında davacı karşı davalıya ait gemiye yedek parça alımına ilişkin alım satım sözleşmesi kurulduğu, genel şartların uygulanacağı ibaresinin sipariş teklif formunun içerisinde yer aldığı, genel şartların taraflar arasında kurulan sözleşmenin bir parçası olduğu, davalı karşı davacı tarafından kendisine gönderilen sipariş formunda yer ... genel şartlara itirazının veya çekincesinin olmadığı ve kendi edimini kısmen de olsa yerine getirmesinin sözleşmenin benimsenmesi anlamını taşıdığı, böylelikle alım satım sözleşmesinin genel şartlar çerçevesinde kurulduğu, genel şartlar hükümleri arasında yer ... tahkim şartının gerek şekil gerek içerik olarak geçerli olup tarafları bağladığı, bu kapsamda davalı karşı davacı tarafından ileri sürülen tahkim itirazının kabulü gerektiği, aynı uyuşmazlığa ilişkin karşı dava açan davalı karşı davacının karşı davasının, asıl davayla aynı koşullarla birlikte görülmesi zorunlu olduğu gerekçesiyle asıl ve karşı davanın usulden reddine karar verilmiş, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

B. Bozma Kararı

Yargıtay (kapatılan) 19. Hukuk Dairesinin 30.01.2018 tarih, 2016/10552 E., 2018/256 K. sayılı kararıyla taraflar arasındaki sipariş belgelerinin teklif talepleri ve teslimatlar bölümünde yer ... genel şartların 13.4 üncü maddesi taraflar arasında uyuşmazlık çıkması halinde uygulanacak yöntemi belirlediği, tahkim sözleşmesi veya şartının uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi yolundaki taraf iradesini tereddüte yol açmayacak şekilde içermesi gerektiği, tarafların ihtilafın hakemde görülmesi iradesinin kesin ve kararlı olması gerektiği, somut olayda taraflar arasındaki sipariş belgelerinde yer ... genel şartların 13.4 üncü maddesinde tahkim şartının yanı sıra davalının dilediği takdirde alıcıya karşı herhangi bir yetkili mahkemede de dava açabileceği belirtilmiş olup bu durumda kesin bir tahkim iradesinden söz edilemeyeceği, Mahkemece tahkim ilk itirazının reddi ile işin esasına girerek uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerektiğine işaret edilerek Mahkeme kararı bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dava yönünden, davalıya ait geminin makine linerlerinin daha önceki tarihlerde yapılan tamirlerde modifikasyon geçirmiş olduğu, bu nedenle orjinalliklerinin kalmadığı, ölçülerinin değişmiş bulunduğu bilirkişi raporlarındaki ağırlıklı görüşlerde tekrarlandığı, linerlerinde modifiye edildikten sonra ancak yerlerine monte edildiklerinin anlaşıldığı, bu nedenle temin edilen emtiaların orjinal ölçüleri değiştiğinden, bu makine yedek parçalarının Man firması tarafından sağlanan garantisinin artık geçerli olamayacağı, söz konusu temin edilen parçaların gemi tarafından başka şekilde kullanılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle bu parçaların modifiye edilmesinin zorunlu olduğu ve ancak bu şekilde kullanılabileceği, bu durumda da parçaların garantilerinin sona ereceğinin davalının teknik elemanlarınca da bilindiğinin aşikar olduğu, ayrıca linerlerin montajına müteakip aradan 7 ay geçtikten sonra 21.12.2010 tarihli yazıyla İrem Denizcilik'in Man firmasından borç tasfiye protokolü talep ettiği ve 31.000,00 USD ve 37.949,00 Euro borcunu piyasada yaşanan ekonomik koşullardan dolayı 5 eşit taksite bölünmesini teklif ettiği, Man firmasının da bunu kabul ettiği, bütün bu protokol yazışma ve anlaşmalardan sonra Man firmasına olan borcunu zamanında ödemediğinden dolayı asıl davaya konu icra takibinin başlatılmış olduğu nazara alınarak birleşen dosyanın bizzat dava dilekçesinde İrem Denizcilik AŞ'nin linerlerin ayıplı olup gemi motoruna uyumlu olmaması nedeniyle meydana gelen arızanın 25.04.2010 tarihinde meydana geldiğini bildirmesi karşısında bundan 8 ay sonra borç tasfiye protokolünü karşı taraftan talep ettiği ve kabul edilen tasfiye protokolünün içeriğine göre de artık ondan önce gerçekleşen zararını isteyemeyeceği, onlardan vazgeçmiş sayılacağının kabul edildiği, bu husus protokolün değerlendirilmesine ilişkin hukuki bir değerlendirme olduğundan alınan raporların bazılarında İrem Denizcilik'in hesaplanan zararının ve asıl davayı etkileyebilecek ayıp iddialarının, geçerli olmadığı, bu nedenle bu yönde hazırlanan raporların diğer raporlarla çelişki yaratmayacağının kabul edildiği, davacı şirketin bu 5 adet faturadan kaynaklı alacağını istemekte haklı olduğu, alacağın likit olduğu, icra takibinden önce davalının temerrüte düşürülmediği, bu nedenle işlemiş faiz kalemi yönünden talebin reddine karar vermek gerektiği, birleşen dava yönünden yapılan değerlendirmede, davacısı İrem Denizcilik'in tamamı 21.12.2010 tarihinden önce gerçekleşen arızalar nedeniyle zararını isteyemeyeceği zira borç tasfiye protokolü ile tazminat hakkını yitirdiği, kaldı ki, birleşen dosyanın davalıları aleyhine garanti kapsamında da tazminat talep edemeyeceği zira, gemisinin motorunun daha önce modifiye edildiği, bu nedenle modifiye edilmemiş motor parçaları için verilen sipariş ve ölçülerin bu tür motora uymayacağı, nitekim sağlanan parçalarında bizzat kendileri modifiye edilerek motora uyumlu hale getirildikten sonra takılabildiği, bu nedenle sağlanan bu parçaların zorunlu olarak modifiye edilmesiyle orjinalliklerinin bozulduğu ve orjinalliği bozulan parçalar yönünden de garantinin sona ereceği, karşı dava yönünden yapılan değerlendirmede, faturaya konu emtianın davalıya teslim edildiği, bedelinin ödenmediği; icra takip talebinde yer ... 5 adet asıl davaya konu faturaların tarih ve numaralarına nazaran birleşen dosyanın karşı davasına konu faturanın farklı bir fatura olduğu, yukarıda açıklanan nedenlerle teslim edimini yerine getirdiği ve ayıplı olduğundan bahis edilemeyecek emtia sebebiyle bakiye fatura bedeli olan 178.520,07 Danimarka Kronu'nun da karşı tarafından karşı davacı şirkete ödenmesi gerektiği gerekçesiyle asıl davanın kısmen kabulüne, itirazın kısmen iptali ile 7.949,60 euro üzerinden ve bu bedele takip tarihinden itibaren takip talebinde istenen faiz oranı ve cinsinden faiz uygulanmak suretiyle devamına, icra inkar tazminatına, kötü niyet tazminatı isteminin reddine; birleşen davanın reddine; karşı davanın kabulüne 78.520,07 Danimarka Kronunun davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davalı birleşen davada davacı karşı davalı vekili ve katılma yoluyla asıl davada davacı birleşen davada davalılar karşı davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Asıl davada davacı birleşen davada davalılar karşı davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle;taraflar arasındaki satım sözleşmesinin eki niteliğindeki genel şartlarda, İrem Denizcilik A.Ş.’nin müvekkilimiz Man Danimarka'dan ağır kusur hali hariç olmak üzere tedarik edilen parçaların parça bedeli hariç diğer hiçbir yansıma/dolaylı zarar talep edemeyeceği düzenlendiğini, bu hususa gerekçede yer verilmediğini, Man Türkiye’nin birleşen dava bakımından pasif husumet ehliyeti bulunmadığını zira dava konusunda yalnızca acente sıfatıyla hareket ettiğini, bütün faturalar Man Danimarka tarafından düzenlendiğini, bu sebeple dava konusu olay ile ilgili olarak husumet yöneltilemeyeceğini, Man Türkiye’nin davalı/karşı davacı ile olan hukuki ilişkisi yalnızca ...’da verilen modifikasyon ve montaj servisine ilişkin olduğunu nitekim, bahsi geçen modifikasyon ve montaj servisine ilişkin bir ayıplı hizmet iddiasında da bulunulmadığını belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2.Asıl davada davalı birleşen davada davacı karşı davalı vekili vekili temyiz dilekçesinde özetle;ek rapora itiraz edilerek sunulan belgelere dair bilirkişiye teslim belgelerinin ıslak imzalı suretleri mahkemeye sunularak başka denizcilik konusunda uzman bir bilirkişi heyeti belirlenmesinin talep edildiğini, ancak Mahkemece itirazlarının değerlendirmek üzere 3 üncü kez aynı bilirkişi heyetine dosyanın tevdi edildiğini, bu kez bilirkişi heyeti tamamen görüş değiştirerek olay neticesinde tazminat talep edilemeyeceği yönünde görüş bildirdiğini, aynı bilirkişiler tarafından düzenlenen ... ve ek raporlar arasındaki çelişkiler ve görüş farklılıkları giderilmeden karar verildiğini, arıza öncesi kullanılan ve henüz kullanım süresi 200 saati aşmayan yine davacının temin ... servis verdiği parçanın arızalanması da olağan olmadığı dikkate alınmadığını ve verilen parçanın bu nedenle bedelinin ödenmeyeceği veya bu arızadan kaynaklanan zararlardan mahsubu talebi dikkate alınmadığını, karşı davada davalı tarafından Venedik limanına teslim edilip 2 kez yanlış olduğu için geri alınan ve hatanın kendilerinden kaynaklandığını kabul ettikleri için kargo ücretlerini de kendilerinin yüklendiklerini açıkça beyan ve kabul ettikleri kullanılmayan yedek parça ve tedarik masrafları olan 178.529,07 Danimarka Kronunun da haksız ve hukuka açıkça aykırı olarak ödenmesine hükmedildiğini, birleşen davanın reddine ve karşı tarafın teslim dahi alınmayan parça masraflarının kabülüne gerekçe olarak olaydan 7 8 ay sonra müvekkil şirket çalışanlarından atılmış bir E posta ile 37.949, Euro cari hesap bakiyesinin 5 taksitte ödenmesi için teklifte bulunulduğu belirtilmiş ve dolayısıyla borç tasfiye protokolü talebi nedeniyle tazminat dahi talep edilemeyeceğine hükmedildiğini, oysa aynı yazışmalarda yedek parça ve servis hizmeti veren karşı taraf yetkililerinin olayın gerçekleşmesindeki hatanın kendilerinden kaynaklandığını, ... zararın ödenmesi talebinin kabul görmediğini, ancak devam eden ticari ilişkide dikkate alınarak hesaptan mahsup edilmek, indirim yapılmak vs. şeklinde giderilebileceğine dair beyanı hiç yokmuş gibi değerlendirme yapıldığını, devamlı ödeme talebi ile sıkıştırılan müvekkil çalışanlarından birinin verdiği ödeme için zaman tanınmasına dair beyan ve yazışma esas alınarak hukuki değerlendirme yapılmadan hüküm oluşturulduğunu, arızalarınn modifiye edilmiş olması gerekçe olarak gösterilmekte ise de parçayı temin ... revizyon ederek gemiye montaj edenin karşı davalı Türkiye Man Servis ... A.Ş. olduğunu, revizyonun bilgisi dahilinde olduğunu, ... siparişin bu firmaya verildiği, tüm bunlara rağmen Venedik limanında iki kez yanlış parça gönderilip geri alındığını, hatta daha sonra geminin Türkiye’ye çekerek getirilmesinden sonra yapılan arıza tespitinde de isabet olmadığını, değişecek parçaların daha fazla olduğu ortada iken, bu hususların hiç dikkate alınmadığını, olayda hükme esas alınan servisten alınan parçanın bedelinin taksitle ödeneceği beyanı tüm hukuki olay ve illiyet bağına dayalı olarak oluşan zararın önüne geçtiğini, kolaycılığa kaçılarak olayın detayları değerlendirilmek yerine tüm tazminat taleplerinin reddedildiğini, oysa hükme gerekçe oluşturulan e posta, ibra, anlaşma, mutabakat olabilmesi için karşılıklı imza ve kabul gerektirdiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Asıl dava fatura alacağından kaynaklanan itirazın iptali, birleşen dava tazminat karşı dava ise alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 67 nci maddesi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 207 vd. maddeleri

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, taraf vekillerinin bütün temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeple;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

18.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.