Karar Detayı

MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2021/273 Esas, 2022/1379 Karar

HÜKÜM: Yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulü

İLK DERECE MAHKEMESİ: Kütahya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)

SAYISI: 2019/377 E., 2020/284 K.

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, dava dışı ...'in, Pamukbank'tan aldığı kredilerin teminatı olmak üzere müvekkilinin de hissedarı olduğu Kütahya İlindeki taşınmaza, 02.04.2002 tarihli işlemle Pamukbank lehine ipotek tesis edildiğini, Pamukbank tarafından İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün 2003/4757 (yenilenmekle 2012/2361) sayılı dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takibe başlandığını, bu arada Pamukbank'ın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) bünyesine geçmesi nedeni ile bu alacağın da Pamukbank tarafından TMSF'ye temlik edilmiş olduğunu, TMSF'nin bu alacağı RCT Varlık Yönetimi A.Ş.'ne temlik ettiğini, RCT Varlık Yönetimi A.Ş.'nin ise 02.12.2011 tarihli sözleşmesi ile müvekkiline temlik ettiğini, bu temlikten sonra icra dosyasında müvekkilinin alacaklı olarak işlendiğini, ipoteğin kaldırılması için tapu müdürlüğüne yaptıkları başvuruya, "tapu kayıtlarında alacaklısı Pamukbank T.A.Ş. görüldüğünden Türkiye Halk Bankası A.Ş.'den ipoteğin fekki ya da ipotek alacaklısı olarak müvekkilinin adının tescili için yazılı muvafakatname gerektiği" şeklinde cevap verildiğini, alacağın temliki nedeni ile ipoteğin kaldırılması için Tapu Müdürlüğü, Halk Bankası, Birleşim Varlık Yönetimi A.Ş. gibi kurumlara yaptığı başvurunun olumsuz sonuçlandığını, arabuluculuk görüşmeleri sırasında da taraflarınca yapılacak bir işlem olmadığının bildirildiğini, ipoteğin dava dışı Pamukbank lehine kurulduğunu, Pamukbank'ın Halk Bankası'na devredildiğini ileri sürerek ilgili kurumlara yaptıkları başvuruların olumsuz cevaplanması dikkate alınarak bahsekonu taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi vermemiş, duruşmada kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ipoteğin terkininin kural olarak ipotek hakkına sahip olan (rehinli) alacaklının yazılı terkin talebi (terkine muvafakat beyanı) üzerine tapu memuru tarafından gerçekleştirileceği, ipotek hakkı maddî hukuk bakımından sona erse de tapu kütüğünde şeklî olarak varlığının devam edeceği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 883 üncü maddesi gereği, alacak sona erince, ipotekli taşınmazın maliki alacaklıdan ipoteği terkin ettirmesini isteyebileceği, bu takdirde, alacaklının talepte bulunmaktan kaçınması halinde, malikin tapu sicilini düzeltme davası açabileceği, o davada sonucunda verilen kararın, tespit edici (açıklayıcı) nitelikte olduğu, somut olayda dava konusu taşınmaz üzerinde 02.04.2002 tarihinde Pamukbank T.A.Ş. lehine ipotek tesis edildiği ve icra takibine başlanıldığı, Pamukbank T.A.Ş.'nin TMSF'ye devrinden sonra ipoteğe konu alacağın da 15.08.2003 tarihli temlik sözleşmesi ile TMSF tarafından temlik alındığı, TMSF ile RCT Varlık Yönetim A.Ş. arasındaki 23.09.2005 tarihli sözleşme ile ipotekle teminat altın alınan alacağın RCT Varlık Yönetim A.Ş'ye devredildiği, son olarak RCT Varlık Yönetim A.Ş. ile davacı arasındaki temlikname ile alacağın davacı tarafça temlik alındığı, tapu kaydı incelendiğinde davacının ipotek tesis edilen taşınmazda hissedar olduğu, böylece alacaklı ve borçlu sıfatının birleştiği, her ne kadar ipotek alacaklı ve borçlu sıfatı birleştiğinde ipotek şekli anlamda hüküm ifade eder ve uyur ise de somut olayda ipotek ile teminat altına alınan alacağın taşınmaz hissedarı davacı tarafından temlik alındığı ve alacaklı olarak davacının ipoteğin fekkini talep ettiği, alacaklının talebiyle ipoteğin sona erebileceği, davacı tarafça tapu sicil müdürlüğüne başvurulmuş ise de Halk Bankası A.Ş.'nin talebinin gerektiği bildirildiği, bu sebeple davacının davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunduğu, Pamukbank T.A.Ş.'nin devri ve Tapu Müdürlüğünün Halkbank A.Ş.'nin muvafakatını araması nedeniyle davalının yasal hasım olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı yasal hasım olduğundan davacı lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği ve yargılama giderlerinin üzerlerine bırakılamayacağını belirterek İlk Derce Mahkemesi kararının bu yönü ile kaldırılmasını istemiştir.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davacının davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığını, husumet itirazlarının dikkate alınması gerektiğini, davacının tapu idaresine başvurması, olumsuz cevap halinde idareye karşı dava açması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı taraf husumetin kendilerine yöneltilmesinin yanlış olduğunu ileri sürmüşse de; dava konusu ipoteğin Pamukbank lehine konulduğu ve 5230 sayılı Pamukbank Türk Anonim Şirketinin Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketine Devri ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun (5230 sayılı Kanun) hükümleri gereği Pamukbank'ın Halkbank'a devredildiği, dolayısı ile ipotek lehdarının Halkbank olduğu görüldüğünden, bu istinaf sebebinin yerinde olmadığı, davalı taraf öncesinde ilgili tapu müdürlüğüne başvurulması ve olumsuz cevap halinde tapu müdürlüğüne karşı dava açılması gerektiğini ileri sürmüşse de; ipoteğin davalı banka lehine olması nedeni ile borcun ödendiğinin veya ipoteğin kaldırılması gerektiğinin ipotek lehdarı banka veya mahkeme hükmü ile bildirilmemesi halinde tapu müdürlüğünce ipotek kaldırılamayacağı, tapu müdürlüğünün de mahkemeye bu yönde cevap verdiği görüldüğünden, bu istinaf sebebinin de yerinde olmadığı, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesine rağmen davalının yasal hasım olduğu gerekçesi ile davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmediği ve diğer yargılama giderlerinin de davacı üzerinde bırakıldığı görülmüşse de davalının, süresi içerisinde davaya cevap vermemesi nedeni ile davanın reddini istediği, 20.11.2019 tarihli duruşmada da davanın reddini istediği gözönüne alındığında, davanın kabulü nedeni ile davacı lehine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği, ayrıca 5230 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi uyarınca 4603 sayılı Kanun'a tabi bankalarca yeniden yapılandırma sürecinde açılmış veya açılacak davalar için yargı harcı muafiyeti getirildiği, kanun kapsamındaki bankalardan olan T. Halk Bankası A.Ş.'nin harçtan muafiyeti, aleyhine açılmış veya açılacak davalarla ilgili olmadığından harçtan muaf olmadığı, dolayısıyla dava değeri üzerinden davalı bankadan harç alınması gerekirken yazılı şekilde harç alınmasına yer olmadığına karar verilmesinin de yerinde görülmediği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile yeninden hüküm kurulmasına, buna göre davanın kabulüne, davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu ipteğin Pamukbank T.A.Ş. lehine tesis edilip sırasıyla TMSF, RCT Varlık Yönetim A.Ş. sonrasında da davacıya temlik edildiğini, dava tarihi itibarı ile ipotek hakkının davacıda olduğunu, müvekkili bankadan ipoteğin fekkinin talep edilemeyeceğini, tapu kaydında ipotek Pamukbank T.A.Ş. lehine göründüğünden bahisle Pamukbank T.A.Ş'nin müvekkili bankaya devri gerekçesiyle müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, davanın asıl muhatabının tapu idaresi olduğunu, verilen karar ile müvekkili bankanın hak ve tasarrufunda olmayan bir hususta işlem yapmasının beklenildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacının hissedarı olduğu taşınmaz üzerinde tesis edilen ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 26, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4. 4721 sayılı Kanun'un 883 ve 858 inci maddeleri.

5. 5230 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi.

6. Değerlendirme

1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.